6 giải pháp đột phá để công đoàn đồng hành cùng phát triển nhân lực

Sáng 19.5, phát biểu tham luận tại Diễn đàn “Đoàn viên công đoàn học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác thi đua lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt”, TS. Dương Thị Thùy Vân nêu thực tiễn hiện nay, việc học tập vô cùng quan trọng; đối với người lao động, học tập và nâng cao năng suất là vấn đề sống còn.

“Chúng ta đang sống trong thời điểm lịch sử. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo – tất cả đều gửi đi một thông điệp rõ ràng: nguồn nhân lực chất lượng cao là tài nguyên chiến lược số một của quốc gia”, TS. Dương Thị Thùy Vân nói.

Thực tế đặt ra thách thức không nhỏ, năng suất lao động Việt Nam thua nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Nguyên nhân sâu xa không chỉ là thiếu máy móc hay công nghệ - mà là thiếu kỹ năng, thiếu kiến thức cập nhật và thiếu động lực học tập của người lao động. Trong bối cảnh đó, đồng hành cùng lao động học tập, nâng cao tay nghề trở thành vấn đề không của riêng cơ quan, tổ chức nào. Đây cũng là vấn đề của toàn hệ thống công đoàn.

TS. Dương Thị Thùy Vân đề xuất 6 giải pháp để hệ thống công đoàn đồng hành nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Một là, xây dựng “Tủ sách số” tại mỗi công đoàn cơ sở. Thay vì đầu tư lớn ngay từ đầu, có thể bắt đầu bằng “Tủ sách số” trên các nền tảng sẵn có như website, Zalo, Google Drive hoặc ứng dụng nội bộ, tập hợp tài liệu ngắn gọn về kỹ năng nghề, kỹ năng số, pháp luật lao động, an toàn lao động, sức khỏe nghề nghiệp…

Hai là, thí điểm "Hộ chiếu kỹ năng" cho người lao động - học được ghi nhận. Để việc học có động lực và được ghi nhận, cần từng bước xây dựng “Hộ chiếu kỹ năng” cho đoàn viên, trước mắt có thể triển khai thí điểm ở một số ngành, địa phương, doanh nghiệp có điều kiện. Người lao động hoàn thành các khóa học ngắn về kỹ năng số, an toàn lao động, ngoại ngữ nghề nghiệp, ứng dụng AI hoặc cải tiến quy trình sẽ được ghi nhận tích lũy vào “Hộ chiếu kỹ năng”. Kết quả học tập tích lũy trong “Hộ chiếu kỹ năng” có thể được xem xét trong bình xét thi đua, đề xuất khen thưởng, quy hoạch đào tạo, nâng lương hoặc bố trí công việc phù hợp.

Ba là, "Giờ học Bác" - 30 phút học mỗi tuần tại nơi làm việc. Từ tấm gương tự học của Bác, các công đoàn cơ sở có thể phát động mô hình “30 phút học mỗi tuần” ngay tại nhà xưởng, công trường hay văn phòng. Nội dung học tập ngắn gọn, thực tế, gắn với công việc hằng ngày như sử dụng công cụ số, nhận diện rủi ro an toàn lao động, kỹ năng giao tiếp, thực hành giao tiếp bằng tiếng Anh, cải tiến thao tác nghiệp vụ, ứng dụng AI trong công việc văn phòng, hoặc xử lý tình huống nghề nghiệp…

Bốn là, phổ cập kỹ năng số và AI theo từng nhóm nghề. Công đoàn các cấp phối hợp với doanh nghiệp, trường đại học, tổ chức công nghệ để xây dựng các khóa học ngắn hạn khoảng 40 giờ/năm/người lao động với nội dung chương trình đào tạo thiết thực, gắn với công việc cụ thể, không hàn lâm, ưu tiên nội dung thực hành, học xong dùng được ngay.

Năm là, phát triển mạng lưới “Đại sứ học tập” trong đoàn viên. Thực tiễn cho thấy người lao động thường tiếp thu và áp dụng hiệu quả hơn khi được hướng dẫn bởi đồng nghiệp cùng nghề, cùng môi trường làm việc. Trên cơ sở đó, một giải pháp vừa khả thi, vừa có sức lan tỏa là lựa chọn những đoàn viên tích cực, công nhân giỏi, cán bộ trẻ, người có kỹ năng tốt để trở thành “Đại sứ học tập” tại đơn vị. Mô hình “người lao động tiêu biểu dạy người lao động” phù hợp với truyền thống đoàn kết, tương trợ của giai cấp công nhân và giúp giảm đáng kể chi phí đào tạo.

Sáu là, cán bộ công đoàn phải là người học trước, đổi mới trước. Bác Hồ từng dạy: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc". Muốn đoàn viên học tập, cán bộ công đoàn phải nêu gương trong học tập và đổi mới. Cần quy định cán bộ công đoàn hằng năm hoàn thành tối thiểu số giờ bồi dưỡng về kỹ năng số, AI, luật lao động, kỹ năng đối thoại và vận động đoàn viên… Việc học không chỉ dừng ở chứng chỉ mà phải gắn với sản phẩm cụ thể như sáng kiến, mô hình mới hoặc giải pháp hiệu quả trong chăm lo, bảo vệ người lao động. Kết quả học tập và đổi mới cần trở thành tiêu chí đánh giá, thi đua cán bộ công đoàn.

Xem bản gốc tại đây