Chuyển đổi số và thách thức truyền thông đối với người lao động ngành Dệt may
Tại Hội thảo khoa học “Tăng cường năng lực tiếp cận thông tin của người lao động ngành Dệt may Việt Nam - thực trạng và giải pháp” do Công đoàn Dệt may Việt Nam tổ chức ngày 22.4, Ths Phạm Thị Thanh Tâm - Ủy viên BCH Tổng LĐLĐVN, Chủ tịch CĐ DMVN - khẳng định: “Đã đến lúc phải thay đổi tư duy, từ tuyên truyền sang truyền thông, từ cung cấp thông tin sang tạo dựng năng lực tiếp cận và tương tác”.
Hành vi tiếp cận thông tin của NLĐ có xu hướng chuyển dịch
Ths Phạm Thị Thanh Tâm - chủ nhiệm đề tài cấp Tổng LĐLĐVN “Tăng cường năng lực tiếp cận thông tin của NLĐ ngành Dệt may Việt Nam”. Kết quả khảo sát trong quá trình thực hiện đề tài cho thấy 77,6% NLĐ đánh giá việc tiếp cận thông tin là rất hiệu quả, nhưng 56,9% người khảo sát cho rằng, hình thức truyền tải cần cải tiến mạnh mẽ để phù hợp với nhóm lao động trẻ, Gen Z. Nhóm này đang dần trở thành lực lượng chủ lực trong các nhà máy.
Ngành Dệt may hiện sử dụng hơn 2,5 triệu lao động, chủ yếu là nữ giới, làm việc trong môi trường sản xuất công nghiệp tập trung. Qua nghiên cứu thực địa và khảo sát quy mô lớn, nhóm nghiên cứu đã nhận diện một số vấn đề, trong đó hành vi tiếp cận thông tin của NLĐ đang chuyển dịch từ kênh truyền thống (truyền thanh nội bộ, họp nhóm đầu ca...) sang nền tảng số, đặc biệt là mạng xã hội. Kỹ năng xử lý, phân tích và phản biện thông tin còn hạn chế.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp và Công đoàn đóng vai trò chủ đạo trong việc cung cấp thông tin, tuy nhiên, mức độ chủ động, minh bạch và khả năng phản hồi hai chiều chưa đồng đều. Một số nơi vẫn coi thông tin là “nội bộ” hay “nguy cơ rò rỉ”, dẫn đến mối quan hệ lao động chưa thực sự gắn kết. Mặc dù thiết chế truyền thông nội bộ đã có bước phát triển, từ bản tin, truyền thanh, trang mạng xã hội của Công đoàn đến các nền tảng tương tác điện tử, nhưng hình thức thể hiện chưa đủ hấp dẫn, thiếu sự phân loại theo đặc điểm nhân khẩu học (độ tuổi, giới tính, vùng miền, trình độ).
Theo Ths Phạm Thị Thanh Tâm, một trong những thách thức lớn nhất hiện nay không phải là công cụ, mà là cách tiếp cận vấn đề thông tin như một chiến lược phát triển. Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm hơn 88% ngành Dệt may, phần lớn chưa có bộ phận chuyên trách truyền thông nội bộ. Việc phổ biến thông tin chủ yếu qua văn bản dán bảng tin, truyền miệng hoặc nhóm Zalo. Ba vấn đề lớn hiện nay là thiếu hệ thống, thiếu lưu trữ và thiếu đối thoại.
Trình độ học vấn của NLĐ còn hạn chế, với 84,4% là lao động phổ thông. Kỹ năng tra cứu cũng còn yếu, khiến việc đọc hiểu, tương tác và sử dụng thông tin trở thành một lực cản vô hình, khiến họ trở thành người “được thông tin” thay vì là “chủ thể thông tin”.
Công đoàn cơ sở, dù được pháp luật trao quyền giám sát, vẫn hoạt động dưới mô hình kiêm nhiệm phổ biến, thiếu nhân lực và chuyên môn về truyền thông và công nghệ, dẫn đến vai trò truyền tải thông tin bị giới hạn.
Nâng cao năng lực truyền thông cho cán bộ CĐCS
Tại hội thảo, Ths Nguyễn Đình Thành - đồng sáng lập Elite PR School - phân tích rằng, chuyển đổi số sẽ có tác động lớn đến công tác truyền thông của công đoàn, đặc biệt trong ngành Dệt may. Khó khăn xuất phát từ lượng thông tin tăng mạnh, với ý kiến của đoàn viên, NLĐ xuất hiện trên nhiều kênh khác nhau, từ truyền thống, báo chí đến mạng xã hội, phần mềm chat và các không gian giải trí trực tuyến. Bên cạnh đó, thói quen tiếp nhận thông tin của NLĐ cũng thay đổi, với xu hướng tiêu thụ qua hình ảnh, audio (podcast), infographic, video, live stream và live Q&A, đòi hỏi công tác truyền thông phải liên tục cập nhật về hình thức và nội dung.
Thực tế yêu cầu người làm công tác truyền thông Công đoàn phải có khả năng xử lý thông tin nhanh chóng, sản xuất tin bài kịp thời, nắm bắt dư luận nhanh.
Bà Lê Thị Hoàng Trang - Chủ tịch CĐ Tổng Công ty CP Phong Phú - khẳng định việc xây dựng hệ thống truyền thông nội bộ hiệu quả là cần thiết để đảm bảo NLĐ được cập nhật thông tin chính thống, minh bạch và kịp thời. Điều này giúp NLĐ nắm bắt nhanh chóng các chính sách, kế hoạch và thay đổi từ lãnh đạo, đồng thời nâng cao nhận thức về quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình, hạn chế tin đồn và nhiễu thông tin. Hệ thống truyền thông cũng tạo không gian để NLĐ lắng nghe và phản hồi, xây dựng mối quan hệ tin cậy giữa các cấp quản lý và NLĐ.
Đọc bản gốc tại đây