4 chính sách lớn của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

Ngày 19.3, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp Chính phủ chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 3.2025 để thảo luận và cho ý kiến đối với 04 dự án luật, đề nghị xây dựng luật.

Một trong những dự án luật được thảo luận tại phiên họp là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Đây là dự án luật do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng.

Theo Bộ Công Thương, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả số 50/2010/QH12 có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2011. Sau 15 năm triển khai thi hành, đến nay đã bộc lộ một số bất cập cần rà soát để sửa đổi, bổ sung với nhiều lý do, trong đó nổi bật là các lý do sau:

Thứ nhất, bối cảnh quốc tế có nhiều biến động tạo nên thách thức lớn như: Thuế phát thải carbon, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon sẽ được Liên minh Châu Âu gây sức ép lên thị trường xuất khẩu của Việt Nam.

Việc này làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa, doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng công nghiệp xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày, nhựa, thép, điện, điện tử, chế biến thủy sản.

Thứ hai, Việt Nam đã cam kết đưa phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam đang thiếu các cơ chế tài chính hỗ trợ doanh nghiệp trong tuân thủ các quy định xanh.

Chính vì vậy, theo Bộ Công Thương, việc sửa đổi, bổ sung luật nhằm thể chế hóa đầy đủ, hiệu quả các quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Thứ hai, nhằm nâng cao tính cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam trước thách thức từ quy định xanh của Châu Âu như Thuế phát thải carbon, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon lên hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu vào các thị trường khó tính như Châu Âu, Châu Mỹ, Nhật Bản.

Xây dựng các công cụ hỗ trợ tài chính, cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư các dự án về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu thông qua cơ chế quỹ; thúc đẩy phát triển, mở rộng thị trường cho các ngành dịch vụ tư vấn năng lượng.

Thứ ba, góp phần chủ động, tích cực thực hiện các cam kết khi tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26).

Dự án luật bám sát theo 4 chính sách sửa đổi, bổ sung đã được Chính phủ đồng ý và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, bao gồm:

Chính sách 1: Về nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Chính sách 2: Về quản lý, phát triển đối với dịch vụ tư vấn năng lượng, kiểm toán năng lượng, đào tạo nhân lực trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Chính sách 3: Quy định về chính sách ưu đãi, công cụ hỗ trợ tài chính cho lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Chính sách 4: Chuyển đổi thị trường và quản lý hiệu suất phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng.

Đồng thời dự án luật kế thừa các nội dung được quy định tại 12 Chương và 48 Điều của Luật hiện hành, trong đó có 30 Điều được giữ nguyên. Dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện 21 khoản thuộc 18 Điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Thường trực Chính phủ, tại tờ trình Chính phủ, cơ quan soạn thảo đã rà soát kỹ Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả năm 2010, đơn giản tối đa các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Tối ưu hóa các nội dung về phân cấp, phân quyền tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung.

Tờ trình đã thể hiện rõ những nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, những nội dung phân cấp, phân quyền; rà soát các điều kiện kinh doanh theo hướng bãi bỏ tối thiểu 30% thủ tục hành chính không cần thiết theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư.

Sau khi trao đổi với các đơn vị chức năng của Văn phòng Chính phủ, dự án luật dự kiến sẽ giảm 2/4 thủ tục, đạt tỷ lệ giảm 50%.

Cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị xem xét rà soát để phạm vi, đối tượng điều chỉnh rộng hơn, gồm các khâu là nguồn điện, truyền tải điện, phân phối điện và sử dụng điện. Trong đó, việc sử dụng điện bao gồm các chủ thể sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.