Đột phá mạnh mẽ để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Tham mưu chính xác, bộ máy tinh gọn, thể chế được hoàn thiện mạnh mẽ

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Bộ Tài chính, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá, trong năm qua, kết quả điều hành của ngành tài chính được khái quát bằng tám cụm từ: Tham mưu chính xác, bộ máy tinh gọn, thể chế hoàn thiện, thu chi có dư, doanh nghiệp đổi mới, vĩ mô ổn định, nhân dân hạnh phúc, đất nước phát triển.

Thủ tướng đánh giá công tác tham mưu chiến lược chính xác và kịp thời. Khi xây dựng mục tiêu tăng trưởng năm 2025, phương án ban đầu ở mức 6,5–7%; trên cơ sở đánh giá lại tình hình và dư địa điều hành, mục tiêu được điều chỉnh lên trên 8% và thực tế đạt 8,02%. Đây là kết quả của việc tham mưu đúng, tạo động lực tích cực để cả hệ thống cùng nỗ lực phấn đấu.

Nhiều đột phá được đưa vào kế hoạch hành động, trong đó có định hướng tăng trưởng hai con số trong những năm tới.

Bộ máy tổ chức được sắp xếp tinh gọn, Bộ Tài chính đã hợp nhất bốn cơ quan thành một, cắt giảm hơn 36.000 đầu mối, giảm 37%, tinh giản trên 10% biên chế.

Thể chế được hoàn thiện tích cực, quá trình chuyển từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển” được thúc đẩy rõ nét. Một luật sửa nhiều luật được ban hành.

Thu chi ngân sách có dư, an sinh xã hội được bảo đảm, hướng tới tăng trưởng hai con số năm 2026

Năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 2,65 triệu tỉ đồng, vượt dự toán hơn 34,7% và tăng khoảng 30% so với năm trước. Đồng thời, khoảng 251.000 tỉ đồng thuế, phí, lệ phí được miễn, giảm, gia hạn để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Cơ cấu thu cho thấy trên 80% đến từ khu vực doanh nghiệp, phản ánh vai trò trung tâm của khu vực sản xuất – kinh doanh.

Chi ngân sách đến thời điểm tổng kết đạt trên 2,4 triệu tỉ đồng, tương đương 94,1% dự toán; chi đầu tư phát triển đạt trên 82%.

Cùng với ổn định vĩ mô, doanh nghiệp tiếp tục đổi mới và lớn mạnh. Gần 297.500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng hơn 27% so với năm 2024.

Về chỉ số hạnh phúc, năm 2025 tăng 8 bậc so với năm 2024 và tăng 39 bậc theo xếp hạng quốc tế. Điều này phản ánh rõ nét đời sống tinh thần và chất lượng sống của người dân tiếp tục được cải thiện.

Công tác an sinh xã hội được đặc biệt chú trọng. Tổng nguồn lực dành cho an sinh xã hội đạt khoảng 1,41 triệu tỉ đồng, tương đương 17% tổng chi ngân sách nhà nước. Nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực được triển khai, từ hỗ trợ tiền ăn cho trẻ em, phát triển nhà ở xã hội đến xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Đột phá mạnh mẽ để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Bước sang năm 2026, Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu điều hành phải thay đổi rõ rệt, đòi hỏi những đột phá mạnh mẽ hơn, trong đó yêu cầu then chốt là đạt tăng trưởng hai con số. Trên cơ sở đó, Thủ tướng khái quát định hướng điều hành bằng 6 nhóm với 24 từ khóa gồm: khát vọng hùng cường; thể chế tiên phong; điều hành hiệu quả; số hóa đi đầu; thu chi đột phá; tài chính bền vững.

Trước hết, phải có khát vọng và tầm nhìn. Khát vọng cường thịnh phải được hình thành trong tư tưởng, từ đó chuyển hóa thành hành động. Tư duy nhìn xa, trông rộng, nghĩ lớn là điều kiện tiên quyết để tạo động lực phát triển. Trên nền tảng đó, thể chế phải đi đầu, tiên phong tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt cho doanh nghiệp và người dân.

Cùng với thể chế, công tác điều hành phải bảo đảm linh hoạt, hiệu quả và đồng bộ, từ cấp lãnh đạo bộ, ngành đến các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương. Điều hành hiệu quả là điều hành có kết quả cụ thể, đo đếm được, gắn trách nhiệm rõ ràng, không hình thức.

Chuyển đổi số được xác định là trụ cột then chốt, trong đó ngành tài chính phải đi đầu. Số hóa gắn với xây dựng cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác, cập nhật; dữ liệu phải trở thành đầu vào quan trọng cho điều hành, để “bấm nút là có số liệu”. Các lĩnh vực thuế, phí, lệ phí phải được số hóa toàn diện; quản lý tài chính, phân cấp, phân quyền phải thực hiện thông qua nền tảng số để nâng cao hiệu quả và minh bạch.

Về thu chi đột phá, yêu cầu đặt ra là thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, bảo đảm lợi ích hài hòa và chia sẻ rủi ro. Thu phải gắn với số hóa, đặc biệt trong các lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ ăn uống. Đồng thời, chi ngân sách phải được tiết kiệm tối đa ngay từ đầu năm, giảm lãng phí để tăng chi cho đầu tư phát triển và cho con người.

Thực tế cho thấy, dù ngân sách phải thực hiện nhiều nhiệm vụ, vẫn bảo đảm nguồn chi cho các chính sách xã hội thiết thực. Những khoản hỗ trợ trực tiếp cho người dân, như hỗ trợ các đối tượng bảo trợ xã hội, trẻ em mồ côi, người có công với cách mạng, tuy giá trị không lớn trên từng cá nhân nhưng mang lại niềm vui, sự ấm áp và ý nghĩa xã hội rõ rệt. Đây cũng chính là biểu hiện cụ thể của “hạnh phúc”, là kết quả của việc thu chi hiệu quả, tài chính được điều hành đúng hướng.

Trên nền tảng đó, yêu cầu xuyên suốt là xây dựng nền tài chính quốc gia bền vững. Thu phải gắn với chi, đầu tư phát triển phải có trọng tâm, trọng điểm; chi ngân sách phải đúng, trúng, hiệu quả để tạo nền tảng tài chính vững chắc cho phát triển lâu dài.

Về nhóm giải pháp cụ thể, trọng tâm đầu tiên là đổi mới tư duy xây dựng thể chế, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, từ cách tiếp cận “xin – cho” sang nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Bộ Tài chính tiếp tục giữ vai trò cơ quan tham mưu tổng hợp, điều phối nền kinh tế vĩ mô, với tinh thần đổi mới, chủ động và trách nhiệm.

Tiếp đó là tham mưu, đề xuất các giải pháp điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, gắn chặt với bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Dư địa tài khóa còn lớn, nợ công ở mức thấp so với trần cho phép, cần được tận dụng hiệu quả cho các công trình trọng điểm, chiến lược như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, các tuyến đường sắt kết nối quốc tế, hạ tầng lớn mang tính dẫn dắt.

Đầu tư công phải được coi là một động lực tăng trưởng quan trọng. Yêu cầu đặt ra là chuyển đổi trạng thái, điều hành linh hoạt, quyết liệt, giải ngân 100% kế hoạch vốn đã phân bổ, với tinh thần “vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn”. Từ nay đến hết tháng 1, các bộ, ngành, địa phương phải tập trung tháo gỡ vướng mắc để hoàn thành mục tiêu giải ngân.

Cùng với đó, cần vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp; sử dụng hiệu quả tài sản công; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Các địa phương có đủ năng lực cần được giao chủ động triển khai các dự án hạ tầng, kể cả các công trình lớn, để bảo đảm tiến độ và hiệu quả.

Phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước tiếp tục là yêu cầu trọng tâm. Cần xây dựng cơ chế, chính sách củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; kết nối doanh nghiệp Việt Nam sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; nâng cao hiệu quả quản trị và hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

Ngành tài chính phải tiên phong trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đồng thời dành nguồn lực thỏa đáng cho giáo dục, y tế – coi đây là đầu tư cho con người, trung tâm và chủ thể của phát triển. Trước ngày 15.1, Bộ Tài chính được yêu cầu cấp phép thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, tạo khuôn khổ pháp lý để quản lý hiệu quả lĩnh vực đang phát triển nhanh, thay vì để hoạt động tự phát, tiềm ẩn rủi ro.

Song song với đó, cần xây dựng cơ chế “một cửa” trong thu hút đầu tư, đổi mới mạnh mẽ quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ, đẩy mạnh trực tuyến hóa, hẹn ngày trả kết quả rõ ràng. Công tác truyền thông chính sách phải đi trước một bước, nhất là với các chính sách thuế tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp, nhằm tạo đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 được ví như một “ngọn núi cao” cần chinh phục. Để làm được điều đó, yêu cầu đặt ra là hành động quyết liệt, làm việc nào dứt việc đó, có trọng tâm, trọng điểm, phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.

Đọc bản gốc tại đây