Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%

Xác lập mô hình tăng trưởng mới

Năm 2025, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, thị trường tài chính, tiền tệ biến động, ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành chủ động, quyết liệt của Chính phủ, Việt Nam giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025, triển vọng 2026 tổ chức ngày 16.12, ông Nguyễn Thanh Nghị - Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương - cho biết, dự kiến tăng trưởng cả năm 2025 đạt trên 8%. Tại Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 10% trở lên.

“Trong bối cảnh hiện nay, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và cả giai đoạn 2026 - 2030 là thách thức lớn, đòi hỏi tư duy phát triển mới, xác lập mô hình tăng trưởng đổi mới gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh” - ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết.

Chủ đề “Kinh tế Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” của Diễn đàn đã phản ánh rõ định hướng xuyên suốt là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào vốn và tài nguyên sang tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, kinh tế số và kinh tế xanh.

Theo PGS.TS Bùi Quang Tuấn - Phó Chủ tịch Hội khoa học kinh tế Việt Nam, mức tăng trưởng trên 10%/năm là rất cao. Tuy nhiên, việc đặt ra mục tiêu cao như vậy là cần thiết, tạo ra nền tảng để Việt Nam lọt vào Top 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới, trở thành nước thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước thu nhập cao vào năm 2045.

“Giai đoạn 2026 - 2030 là giai đoạn tăng trưởng quan trọng nhất kể từ sau thời kỳ đổi mới tới nay. Nếu Việt Nam không đổi mới mô hình tăng trưởng, tiếp tục dựa vào các động lực tăng trưởng cũ, chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên, vốn và lao động giá rẻ, thì khó có thể đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số. Những động lực này đã và đang dần cạn kiệt, không đủ sức đảm bảo tăng trưởng bền vững và nâng cao giá trị gia tăng” - PGS.TS Bùi Quang Tuấn khẳng định.

Ở góc độ quản lý tài chính - ngân sách, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung khẳng định, với phương châm lấy nội lực làm chiến lược lâu dài, ngoại lực là yếu tố quan trọng, thường xuyên và mang tính đột phá, việc huy động đủ vốn là nhiệm vụ lớn, song phân bổ đúng trọng tâm, sử dụng hiệu quả và minh bạch để tạo ra giá trị gia tăng cao còn quan trọng hơn, cần được đặt lên hàng đầu.

Ông cũng cho rằng, chính sách tài khóa cần tiếp tục đóng vai trò kiến tạo tăng trưởng dài hạn, được điều hành chủ động, bền vững và có trọng tâm, ưu tiên cơ cấu chi ngân sách Nhà nước cho đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội.

Đầu tư công làm “vốn mồi” tạo đòn bẩy cho nền kinh tế

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10%, Việt Nam cần sự kết hợp đồng bộ giữa đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt, cùng với kinh tế số và trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, xuất khẩu, dòng vốn FDI chất lượng cao và khu vực kinh tế tư nhân.

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng - Đại học Kinh tế Quốc dân, nếu được tổ chức thực hiện hiệu quả, đầu tư công sẽ là “vốn mồi” quan trọng, kéo theo đầu tư tư nhân và FDI, mở ra không gian phát triển mới cho các vùng kinh tế. Các dự án hạ tầng quy mô lớn sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xây dựng, vật liệu, cơ khí, thiết bị, tư vấn và vận hành, thay vì chỉ dừng ở vai trò nhà thầu phụ.

“Trong giai đoạn tới, Việt Nam bước vào cao điểm triển khai nhiều dự án hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các dự án năng lượng tái tạo. Việc 234 dự án đồng loạt khởi công, khánh thành trên cả nước với nhiều "siêu dự án" quy mô lớn vào ngày 19.12.2025 đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong nỗ lực thúc đẩy đầu tư công” - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng phân tích.

Bên cạnh đó, xuất khẩu và thu hút FDI tiếp tục là trụ cột tăng trưởng, song yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng, chuyển dịch mạnh sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghiệp hỗ trợ, bán dẫn, logistics và công nghệ cao, gắn với tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cũng cho rằng, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, giúp nâng cao năng suất toàn nền kinh tế, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cùng với đó, kinh tế xanh, đặc biệt là sự hình thành thị trường carbon, đang dần trở thành lĩnh vực đầu tư cụ thể, thu hút nguồn vốn lớn và tạo thêm việc làm.

Cuối cùng, khu vực kinh tế tư nhân được xác định là động lực có tính quyết định dài hạn.

“Việc cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính, khơi thông thị trường vốn, nhất là thị trường trái phiếu và tín dụng, sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân bứt phá, đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng kinh tế” - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng khẳng định.