Hơn nửa thế kỷ, cựu lính đặc công trở lại chiến trường xưa ở TPHCM, tưởng nhớ đồng đội

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ký ức về một thời khói lửa, về những đồng đội đã ngã xuống trên đất thép Củ Chi vẫn vẹn nguyên trong trái tim người cựu chiến binh Nguyễn Hồng Nghĩa. Ở tuổi ngoài 70, ông lại lặn lội tìm về "vùng đất thép" năm xưa, lặng lẽ thắp nén nhang, tưởng nhớ những người đã mãi mãi nằm lại nơi chiến hào.

Sinh năm 1952 tại Cao Bằng, ông Nguyễn Hồng Nghĩa đã tình nguyện nhập ngũ khi vừa tròn 17 tuổi. Sau một năm huấn luyện, chàng trai trẻ được biên chế vào lực lượng đặc công, thuộc Bộ Tư lệnh Sài Gòn - Gia Định (sau này là C1D2S1, trực thuộc Bộ Tư lệnh TPHCM). Hành trình hơn 6 tháng ròng rã vượt Trường Sơn đã khắc sâu vào tâm trí người lính trẻ những năm tháng gian khổ.

"Trường Sơn ngày ấy là một vùng đất hoang tàn, bom đạn cày xới, cây cối trơ trụi. Không chỉ đối mặt với bom đạn, chúng tôi còn phải chiến đấu với bệnh tật, đói khát. Nhiều đồng đội đã ngã xuống dọc đường hành quân, chưa kịp đến chiến trường", ông Nghĩa hồi tưởng.

Đến Củ Chi, ông Nghĩa gia nhập đơn vị đặc công, chuyên thực hiện những nhiệm vụ trinh sát nguy hiểm, bám sát vùng địch, vẽ sơ đồ các căn cứ quân sự của đối phương. "Đi vào thì đầu đi trước, ra thì đầu đi sau, từng cọng cỏ bị đè cũng phải vuốt lại. Sống giữa rào thép gai, lằn ranh sinh tử, chỉ một sơ suất nhỏ là mất mạng", giọng ông Nghĩa trầm lại khi nhớ về những ngày tháng hiểm nguy ấy.

Củ Chi thời điểm đó là một "túi bom" với mật độ pháo kích dày đặc. Máy bay Mỹ thường trút bom đạn xuống khu vực này trước khi hạ cánh xuống sân bay Biên Hòa. Bộ đội đặc công sống ngay trong lòng địch, ngụy trang như dân thường, tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc bí mật để tồn tại và chiến đấu.

Trong những ngày tháng cuối cùng của cuộc kháng chiến, đơn vị ông Nghĩa nhận nhiệm vụ ém quân gần căn cứ Đồng Dù (Sư đoàn 25 Ngụy) vào ngày 26.4.1975, tạo điều kiện cho các lực lượng tiến công giải phóng Sài Gòn. Đêm 28.4, họ vượt kênh Xáng, tập kích đồn Nhà Tô, mở đường cho mũi tiến công hướng về Đồng Dù. Sáng 29.4, đồn bị đánh chiếm. Đến trưa 30.4, tin Tổng thống Dương Văn Minh đầu hàng lan rộng, quân ta nhanh chóng tiếp quản địa bàn.

"Sau hơn nửa tháng hành quân, chiến đấu liên tục, anh em ai cũng phờ phạc. Người dân Củ Chi đã mở giếng, bơm nước, nấu cơm cho chúng tôi. Tình quân dân ấm áp ấy xúc động lắm", ông Nghĩa nhớ lại.

Chiều cùng ngày, đơn vị ông tiến thẳng vào nội đô, hòa vào dòng người hân hoan chào mừng ngày thống nhất. Với ông, chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng là một dấu mốc lịch sử vĩ đại và cũng là khoảnh khắc ông cảm nhận sâu sắc sự sống sót kỳ diệu sau bao lần cận kề cái chết.

Nhiều năm sau hòa bình, ông Nghĩa từng trở lại TPHCM, tìm về Củ Chi. Nhưng chiến trường xưa đã đổi thay, địa danh cũ không còn, đồng đội người còn, người mất, liên lạc khó khăn. Lần trở về ấy lặng lẽ, chất chứa bao nỗi niềm.

Năm nay, nhân kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước, người lính già lại một lần nữa khăn gói tìm về chiến trường xưa. Vẫn với sự kiên trì của người lính năm nào, ông dò hỏi người dân, tìm lại những địa danh quen thuộc để thắp nén hương tưởng nhớ những đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi đây.

"Trở lại nơi này, lòng tôi xúc động lắm. Mọi thứ đã thay đổi quá nhiều, nhưng ký ức về những ngày tháng chiến đấu gian khổ mà hào hùng ấy thì vẫn còn nguyên vẹn", ông Nghĩa nghẹn ngào chia sẻ.

Trong sâu thẳm trái tim người cựu chiến binh là nỗi đau đáu về sự hy sinh của đồng đội, nhưng cũng có sự an ủi khi chứng kiến đất nước ngày càng đổi mới. "Mình còn sống đến hôm nay đã là may mắn. Nếu đồng đội còn sống, chắc họ cũng vui lòng", ông nói.

Đọc bản gốc tại đây