Ký ức của người anh hùng "vua bom mìn" vùng đất thép

Người con "đất thép" và ký ức khói lửa

Trong căn nhà nhỏ giản dị, ẩn mình giữa vườn cây xanh mát ở ấp Xóm Bưng, xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi, TPHCM, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Tô Văn Đực đón chúng tôi bằng nụ cười hiền hậu. Ông bảo chúng tôi cứ gọi "ông Đực" cho thân quen gần gũi, đúng với phong cách của người con Nam Bộ, ánh mắt ông ánh lên niềm tự hào khi nhắc về những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Sinh năm 1942, ông Đực là con út trong gia đình mười anh chị em tại xã Nhuận Đức. Chứng kiến bom đạn dày xéo mảnh đất quê hương, chàng thanh niên Tô Văn Đực gác lại cuộc sống nơi đồng ruộng, xung phong vào lực lượng du kích địa phương, quyết tâm bám đất, giữ làng.

"Lúc bấy giờ, phong trào du kích mình mới nổi lên, súng đạn còn thiếu thốn, vũ khí thô sơ lắm" - ông Đực nhớ lại.
Ông kể, bản thân có chút nghề sửa ôtô trước đó nên được cấp trên điều về xưởng sản xuất vũ khí. Gọi là xưởng cho oai, chứ thực ra chỉ là cái lò rèn nhỏ. Ban đầu, ông Đực làm súng ngựa trời (loại súng thường dùng của du kích địa phương), bắn gần, chỉ được 40-50 m. Nhưng du kích phải đánh tầm xa, nên ông nghiên cứu thêm súng trường.

“Mình không có đạn sản xuất, tôi tận dụng đạn thu được của địch, loại nào làm súng bắn được loại đó. Mỗi tháng làm được một khẩu súng trường, nhờ vậy, du kích mình đánh chống càn hiệu quả hơn, bà con cũng hăng hái tham gia phong trào dũng sĩ diệt giặc" - ông nói.

Nhận thấy bom thả xuống nhiều nhưng có nhiều trái không nổ, ông Đực nảy ra ý tưởng táo bạo là thu gom về, cải tiến và tái sử dụng. Ông cùng đồng đội cẩn thận tháo gỡ từng quả bom chưa phát nổ, lấy thuốc nổ bên trong để chế tạo mìn chống tăng và các loại vũ khí khác.

Với kinh nghiệm sửa chữa cơ khí sẵn có, ông sáng tạo nhiều cách kích nổ hiệu quả, giúp du kích Củ Chi tiêu diệt xe tăng địch ngay trên chiến trường. Nhờ những chiến công này, ông được đồng đội và nhân dân trìu mến gọi là "Vua bom mìn" - người biến vũ khí kẻ thù thành sức mạnh bảo vệ quê hương.

Quyết tâm đánh giặc

Trong suốt những năm tháng hoạt động cách mạng, ông Đực và đồng đội phải tự lực cánh sinh trong việc sản xuất vũ khí. Cơm gạo được bà con xung quanh hỗ trợ, còn sắt thép thì tự tìm kiếm, không có thì đi mua.

Sau trận đánh chìm tàu chiến của địch trên sông Sài Gòn bằng quả bom phá loại 50 kg thu được của địch, đã được cải tiến, ông Đực bắt tay chế tạo mìn để chiến đấu lại với xe tăng địch. Ban đầu, ông Đực mượn của cán bộ quân giới tên Tám Thạnh hai trái mìn cán do Liên Xô (cũ) sản xuất để tìm hiểu và sau đó đem đi dùng thử đánh xe tăng.

Không qua trường lớp đào tạo, không có chút kinh nghiệm phá bom Mỹ, nhưng vẫn phải liều, phải hy sinh để đổi lấy cục diện cuộc chiến. Nghĩ là làm, ông Đực bảo toàn thể mọi người tránh ra thật xa, giữ khoảng cách an toàn tuyệt đối. Một mình ông tự xuống dưới tìm cách gỡ bom.

“Tôi nghĩ lực lượng ở bên ngoài chiến đấu với viên đạn nhỏ thôi cũng chết, tôi dưới này với trái bom này nổ cũng chết, một mình tôi là đủ rồi, không cần thiết phải mất thêm sinh lực của cuộc chiến này. Nếu tôi hy sinh, đồng đội tôi sẽ thay tôi tiêu diệt địch. Nếu tôi tháo gỡ thành công, mọi thứ đều an toàn thì bà con mình có thể yên tâm về nhà làm ăn" - ông kể.

Chiến đấu ác liệt là vậy, nhưng cũng có những khoảnh khắc cận kề cái chết mà ông Đực không bao giờ quên. Một lần chống càn trong rừng thấp, trực thăng địch rà sát mặt đất, không có gì để chống trả, ông đã tháo 10 quả lựu đạn để ném. Đến quả thứ 10 thì bất ngờ phát nổ, làm bàn tay ông bị thương nặng. "May là nổ kíp thôi, chứ nổ nguyên trái là tôi mất mạng rồi. Tôi bị thương nặng, máu me đầy người, thằng em đi cùng phải đưa tôi xuống trạm y tế cấp cứu. Hơn tháng trời tôi mới bình phục" - ông kể.

Tinh thần quật cường

Trong suốt những năm tháng ông Đực chiến đấu, bà Tô Thị Hằng, người chị ruột của ông, vẫn luôn dõi theo, động viên, ủng hộ em trai. Ở địa phương, bà cũng tích cực tham gia đào hầm địa đạo cùng chị em phụ nữ.

Bà Hằng nhớ lại: "Thời đó ở Củ Chi ác liệt lắm. Thằng Đực nhà tôi đi chiến đấu từ năm 15 tuổi. Thời đó người người tham gia cách mạng, nhỏ làm việc nhỏ, lớn làm việc lớn. Mỗi lần nghe giặc càn vào là tôi run lắm, nhưng vẫn động viên em trai chiến đấu, giữ quê hương".

Nhắc về những năm tháng chiến tranh gian khổ, bà Hằng cho hay, luôn sẵn sàng tinh thần là chết. “Mình không bắn nó, nó cũng bắn mình, nên lúc nào cũng quyết tâm chiến đấu" - bà Hằng nói.

Những lời kể chân thực của ông Đực, bà Hằng đã khắc họa rõ nét tinh thần chiến đấu quật cường của người dân Củ Chi trong những năm tháng kháng chiến. Trên mỗi con đường, mỗi thửa ruộng của Củ Chi đều in dấu chân của những người anh hùng thầm lặng.

Đọc bản gốc tại đây