Nghị quyết trụ cột định hình chiến lược phát triển quốc gia

Những quyết sách chưa có trong tiền lệ

Trong buổi phỏng vấn với Báo Lao Động vào ngày đầu năm 2026 về tình hình phát triển kinh tế Việt Nam năm 2025 và định hướng cho giai đoạn tới, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng - chuyên gia kinh tế đã nhấn mạnh - năm 2025 là một mốc chưa từng có trong tiền lệ lịch sử của Việt Nam.

“Chưa bao giờ trong một khoảng thời gian ngắn, Trung ương lại ban hành một số lượng lớn các quyết sách mang tính chiến lược, đồng bộ và có chiều sâu như vậy. Đây không đơn thuần là sự gia tăng về số lượng văn bản chính sách, mà là sự chuyển động mạnh mẽ về tư duy phát triển, phản ánh quyết tâm chính trị rất cao trong việc chuẩn bị nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng mới” - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, việc đồng loạt ban hành các nghị quyết trụ cột về phát triển kinh tế như tháo chốt cho khu vực tư nhân, nâng cao hiệu quả kinh tế Nhà nước, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, hoàn thiện thể chế và mô hình tăng trưởng, thúc đẩy hội nhập cho thấy một cách tiếp cận tổng thể, mang tính “thiết kế lại” nền kinh tế.

“Đáng chú ý là những nghị quyết này không chồng chéo hay mâu thuẫn, mà bổ trợ, gắn kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một chỉnh thể thống nhất về mục tiêu và phương thức hành động. Đây là dấu hiệu cho thấy tư duy điều hành đã tiếp cận chiến lược, dài hạn và có tính hệ thống, tránh xử lý từng vấn đề đơn lẻ.

Lần đầu tiên, thông điệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu được thể hiện rõ ràng, xuyên suốt và nhất quán trong nhiều nghị quyết khác nhau. Các nghị quyết đều nhấn mạnh rằng tăng trưởng trong giai đoạn tới phải dựa trên năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và hiệu quả quản trị, thay vì dựa chủ yếu vào gia tăng vốn đầu tư hay khai thác tài nguyên. Đây là điều kiện tiên quyết nếu Việt Nam muốn đạt tăng trưởng hai con số mà vẫn giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội” - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng phân tích.

Tư duy đổi mới mô hình tăng trưởng xuyên suốt

Dưới góc nhìn kinh tế, PGS.TS Ngô Trí Long - chuyên gia kinh tế đánh giá các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị đã tạo ra các tầng động lực quan trọng cho nền kinh tế, đồng thời đặt nền móng vững chắc cho năm bản lề 2026.

Động lực đầu tiên và quan trọng nhất cho mục tiêu tăng trưởng hai con số đến từ việc khơi thông và nâng tầm khu vực kinh tế tư nhân. Khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế tại Nghị quyết 68, thông điệp chính sách gửi tới thị trường trở nên rõ ràng và mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Trước đó, tại Nghị quyết số 66-NQ/TW cũng đã nhấn mạnh về việc đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tháo gỡ những “điểm nghẽn” kéo dài của nền kinh tế, từ thủ tục hành chính, môi trường đầu tư đến kỷ luật thực thi.

Từ góc độ ổn định vĩ mô, các nghị quyết tập trung vào các lĩnh vực then chốt như chuyển đổi số và chuyển đổi năng lượng giúp Việt Nam chủ động ứng phó với các cú sốc bên ngoài. Trong bối cảnh dư địa tăng trưởng dựa vào vốn và lao động giá rẻ ngày càng thu hẹp, Nghị quyết số 57 đã xác định khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là động lực trọng yếu cho tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây là hướng đi phù hợp khi năng suất lao động được xác định là yếu tố quyết định sức cạnh tranh trung và dài hạn.

Cùng với chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng nổi lên như một động lực tăng trưởng mang tính chiến lược trong giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết 70 đã đặt chuyển đổi năng lượng vào trung tâm của chiến lược phát triển, với quan điểm nhất quán là không đánh đổi tăng trưởng kinh tế lấy môi trường. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, việc phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch không chỉ giúp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, mà còn tạo ra các ngành kinh tế mới, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Song song với đó, chiến lược hội nhập quốc tế của Nghị quyết số 59-NQ/TW trong tình hình mới giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, tận dụng tốt hơn các FTA thế hệ mới và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng.

“Bước sang năm 2026 - năm bản lề của giai đoạn 2026-2030, tác động cộng hưởng của các nghị quyết trụ cột năm 2025 sẽ thể hiện rõ hơn khi thể chế thông thoáng hơn, niềm tin doanh nghiệp được củng cố, đầu tư tư nhân và FDI chất lượng cao gia tăng, năng suất từng bước cải thiện. Đây chính là điều kiện cần để Việt Nam tạo đà thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của giai đoạn mới và chuẩn bị nền tảng cho tăng trưởng bứt phá trong trung hạn” - PGS. TS Ngô Trí Long nhấn mạnh.

Khởi đầu cho chu kỳ tăng trưởng mới

Tại Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng một cách thực chất, từ chiều rộng sang chiều sâu, từ dựa nhiều vào vốn và tài nguyên sang dựa chủ yếu vào năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Các nghị quyết trụ cột đã tạo nền móng cho mục tiêu trên với những định hướng và giải pháp rõ ràng.

Theo PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, "làn sóng nghị quyết" năm 2025, đầu năm 2026 đã tạo ra một động lực chính sách mạnh mẽ, đặt nền móng cho mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030. Mục tiêu tăng trưởng hai con số là đầy thách thức, nhưng không phải không có cơ sở nếu tinh thần cải cách của năm 2025 được duy trì và chuyển hóa thành hành động cụ thể.

“Những quyết sách của năm 2025 có thể được coi là điểm khởi đầu cho một chu kỳ phát triển mới của giai đoạn 2026 - 2030 khi tăng trưởng không còn dựa chủ yếu vào mở rộng quy mô, mà dựa trên chất lượng, hiệu quả và đổi mới. Đây chính là nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững và tự chủ trong thập kỷ tới” - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nhấn mạnh.

Đọc bản gốc tại đây