Người dân khó chấp nhận thu hồi đất khi chưa rõ mức bồi thường

Ngày 19.11, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Tại dự thảo, Chính phủ đề xuất bổ sung 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Thứ nhất là các dự án khu thương mại tự do, dự án trong trung tâm tài chính quốc tế.

Thực tế, các dự án này có quy mô sử dụng đất lớn, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương, góp nguồn thu lớn cho ngân sách, tạo thêm việc làm nhưng chưa có quy định thu hồi đất. Điều này gây khó khăn cho quá trình tiếp cận đất đai và triển khai dự án.

Thứ hai là trường hợp chủ đầu tư đàm phán được trên 75% diện tích hoặc với 75% người có đất, HĐND cấp tỉnh sẽ thu hồi phần còn lại để giao cho họ.

Thứ ba là trường hợp Nhà nước thu hồi để tạo quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT, cho thuê đất để tiếp tục sản xuất kinh doanh.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến (TPHCM) cho rằng cần xem xét về hai con số 75% trong dự thảo, vì chúng “không thể song hành với nhau”.

Theo đó, trong nhiều trường hợp, 75% người dân đồng ý thỏa thuận nhưng nhóm này lại không nắm giữ trên 75% diện tích đất; ngược lại, có trường hợp nhóm đồng ý nắm giữ trên 75% diện tích đất nhưng lại không đủ 75% trong tổng số người dân.

Như vậy, chỉ nên chọn một trong hai tiêu chí, hoặc trên 75% diện tích đất, hoặc trên 75% số lượng người sử dụng đất. Nếu chọn cả hai sẽ rất khó thực hiện.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho biết, 75% là tỉ lệ khó đạt trong thực tế, nhất là với các dự án lớn có nhiều hộ dân bị ảnh hưởng.

Việc thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ gây bức xúc, khiếu kiện cho người dân vì quyền lợi chưa được đảm bảo rõ ràng. Việc này có thể dẫn đến tắc nghẽn, kéo dài thời gian thực hiện dự án.

Đại biểu Hà cho rằng, có thể giảm tỉ lệ đồng thuận của người có đất xuống 50%. Cùng với đó, đại biểu đề xuất cần điều kiện đi kèm là phải có phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự kiến đã được lấy ý kiến công khai, trừ trường hợp Chính phủ quyết định thu hồi đất theo đề nghị của UBND cấp tỉnh.

Băn khoăn với quy định về cơ chế xử lý đối với diện tích còn lại của dự án khi nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và nhận được sự đồng thuận của trên 75% số lượng chủ sử dụng đất trong phạm vi thực hiện dự án, đại biểu Nguyễn Văn Quảng (Đà Nẵng) đề nghị, cần làm rõ hơn cơ sở của đề xuất này; đồng thời cân nhắc quy định về việc “trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan có thẩm quyền gửi thông báo thu hồi đất cho người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan (nếu có) biết chậm nhất là 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp”. Bởi, theo đại biểu Nguyễn Văn Quảng, người dân chưa nhận được phương án bồi thường giải phóng mặt bằng thì sao đồng ý việc thu hồi đất được.

Đọc bản gốc tại đây