Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm: Định hình tương lai bằng tư duy phát triển mới

Người dân trở thành chủ thể của quy hoạch

Theo PGS.TS Bùi Thị An, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa XIII, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, điểm mới của Quy hoạch tổng thể Thủ đô không chỉ nằm ở thời gian của quy hoạch mà còn ở cách tiếp cận dài hạn, nhưng vẫn giải quyết các vấn đề trước mắt.

Quy hoạch lấy con người làm trung tâm, hướng tới phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, già hóa dân số, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo; đồng thời được xây dựng trên cơ sở dữ liệu khoa học, bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Đặc biệt, trong Quy hoạch Thủ đô lần này, người dân không còn là đối tượng chịu tác động mà trở thành chủ thể của quy hoạch. Người dân được tham gia đóng góp ý kiến, phản biện, giám sát và đồng hành trong suốt quá trình triển khai, qua đó nâng cao tính khả thi của quy hoạch, tạo sự đồng thuận xã hội, góp phần đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước nói chung và Thủ đô nói riêng.

“Để phát huy hiệu quả vai trò này, yếu tố quyết định là trách nhiệm và năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở, những người gần dân, sát dân nhất. Cùng với đó, việc công khai, minh bạch toàn bộ quy trình, từ công bố quy hoạch, lấy ý kiến nhân dân đến phương án tái định cư, giá bồi thường và các chính sách liên quan, sẽ tạo dựng niềm tin, sự đồng thuận và bảo đảm quy hoạch được triển khai hiệu quả”, PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh.

Kiến tạo năng lực cạnh tranh dài hạn

Ở góc độ kinh tế và phát triển đô thị, Chuyên gia Kinh tế Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU) nhận định, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm không chỉ là dấu mốc của công tác quy hoạch đô thị mà còn phản ánh bước chuyển lớn trong tư duy phát triển của Việt Nam: Từ quản lý theo nhiệm kỳ sang kiến tạo tương lai theo tầm nhìn nhiều thế hệ; từ mở rộng không gian phát triển sang nâng cao chất lượng tăng trưởng; từ phát triển dựa trên nguồn lực truyền thống sang phát triển dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị trên thế giới ngày càng gay gắt, quy hoạch không còn đơn thuần là bài toán phân bổ đất đai hay hạ tầng mà trở thành bản thiết kế cho năng lực cạnh tranh dài hạn của một thành phố.

“Việc Hà Nội lựa chọn triết lý phát triển “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, có ý nghĩa vượt lên trên phạm vi của một bản quy hoạch. Đây là sự khẳng định rằng mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ là gia tăng quy mô kinh tế, mà là nâng cao chất lượng sống, phát triển con người và xây dựng một đô thị có sức cạnh tranh toàn cầu nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa”, ông Nguyễn Quang Huy cho biết.

Ông cũng đánh giá cao định hướng hình thành các cực tăng trưởng về công nghệ cao, logistics, tài chính và đổi mới sáng tạo; phát triển sông Hồng thành trục cảnh quan sinh thái - văn hóa; đồng thời ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, thiết kế vi mạch, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), tài chính xanh, logistics hiện đại và giáo dục chất lượng cao. Đây là bước chuyển từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn các dự án có giá trị gia tăng cao, tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Quang Huy cho rằng, quy hoạch tốt mới chỉ là điều kiện cần, còn yếu tố quyết định nằm ở năng lực thực thi. Hà Nội cần tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, phát huy vai trò của đầu tư công như "vốn mồi" để dẫn dắt đầu tư tư nhân, đồng thời hình thành các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

“Quy hoạch tổng thể Thủ đô không chỉ là quy hoạch của một thành phố, mà còn là cơ hội để kiến tạo một cực tăng trưởng mới của quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng sâu sắc.

Nếu kiên định với mục tiêu lấy con người làm trung tâm, lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực, lấy phát triển xanh và phát triển bền vững làm định hướng, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng quản trị đô thị theo chuẩn mực quốc tế nhưng vẫn gìn giữ chiều sâu văn hiến và bản sắc Việt Nam, Hà Nội hoàn toàn có cơ sở để từng bước trở thành một trung tâm sáng tạo, tài chính, văn hóa và công nghệ có sức cạnh tranh trong khu vực châu Á.

Khi đó, tầm nhìn 100 năm sẽ không chỉ là một bản quy hoạch, mà sẽ trở thành nền tảng chiến lược cho sự phát triển bền vững của Thủ đô và là động lực lan tỏa cho quá trình hiện đại hóa đất nước trong thế kỷ XXI”, ông Nguyễn Quang Huy khẳng định.

Đọc bản gốc tại đây