Tinh gọn bộ máy, mở rộng dư địa phát triển

Dấu ấn cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 18 ngày 1.12.2024, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Hiện nay đã là thời điểm, thời cơ, là sự cấp thiết, là đòi hỏi tất yếu khách quan cho cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị để bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

“Tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là vấn đề rất cấp bách, bắt buộc phải làm, càng làm sớm càng có lợi cho dân, cho nước” - Tổng Bí thư nêu rõ.

Từ chỉ đạo của Tổng Bí thư, cả hệ thống chính trị đã bắt tay vào cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy. Quá trình sắp xếp bộ máy đã đạt được những kết quả đáng kể.

Ngày 5.5, Quốc hội khóa XV sẽ khai mạc Kỳ họp thứ 9 và sẽ công bố lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp. Quốc hội cũng sẽ tiến hành thảo luận nội dung này, kết hợp với các luật có liên quan, trong đó có Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Dự kiến, Hiến pháp sẽ được Quốc hội xem xét thông qua vào ngày 20 - 25.6, sau đó làm cơ sở cho các luật khác thông qua như Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Ngày 1.7, Hiến pháp có hiệu lực đồng thời với các luật. Như vậy từ thời điểm này, bộ máy chính quyền địa phương sẽ chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp, chỉ còn cấp tỉnh và cấp cơ sở.

Trên cơ sở sắp xếp lại 63 tỉnh, thành phố hiện nay, cả nước sẽ còn khoảng 34 tỉnh, thành phố; không tổ chức hoạt động hành chính cấp huyện; và tổ chức khoảng 5.000 đơn vị hành chính cấp xã, phường. Sau tinh gọn, các địa phương cũng sẽ có đủ không gian, điều kiện tận dụng thời cơ phát triển mạnh hơn để góp sức đưa cả nước tiến vào kỷ nguyên mới.

Cuộc cách mạng quyết liệt và đổi mới toàn diện của Đảng

Trao đổi với Lao Động, ông Lê Như Tiến - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội - khẳng định, tinh gọn tổ chức bộ máy là điều kiện tiên quyết để đất nước phát triển. Bộ máy không cồng kềnh mới đảm bảo hiệu lực, hiệu quả; nếu qua quá nhiều tầng trung gian, chính sách sẽ chậm đến với người dân.

Theo ông Tiến, tiết kiệm ngân sách chỉ là một phần, quan trọng hơn là mở rộng không gian phát triển và rút ngắn quá trình ra quyết sách. Khi bỏ cấp trung gian là cấp huyện, chỉ đạo sẽ đến thẳng cơ sở - gần dân, sát dân hơn.

Ông nhấn mạnh, đây không chỉ là cuộc “cải cách” mà là một cuộc “cách mạng” toàn diện và quyết liệt, nhằm xây dựng hệ thống tổ chức ổn định lâu dài, có tầm nhìn chiến lược, phù hợp với đặc điểm lịch sử, văn hóa, quốc phòng - an ninh và địa kinh tế từng vùng, tạo nền tảng phát triển bền vững cho cả nước trong kỷ nguyên mới.

Phải có lòng dũng cảm, dám hy sinh

Trao đổi với Lao Động, ông Nguyễn Đức Hà - nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương - khẳng định, mục tiêu của việc tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế là làm rõ chức năng, nhiệm vụ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, đáp ứng nhanh và kịp thời yêu cầu thực tiễn. Qua đó, giảm gánh nặng ngân sách, tạo điều kiện phát triển, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Đây là yêu cầu cấp thiết của cuộc sống.

Ông Trần Anh Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Khoa học hành chính Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ - cho biết: Tinh gọn bộ máy lần này như Tổng Bí thư Tô Lâm nói là một cuộc cách mạng, muốn đạt hiệu quả thì phải làm đến cùng và triệt để. Nếu chúng ta vẫn tư duy theo lối mòn, giảm đầu mối nhưng cơ cấu tổ chức bên trong, đội ngũ cán bộ, công chức chỉ là số cộng đơn giản vào tổ chức mới, thì vẫn gây ra lãng phí và không thay đổi được gánh nặng cho ngân sách Nhà nước.

Ông Trần Anh Tuấn khẳng định thách thức lớn nhất trong tinh gọn bộ máy là đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức và dám từ bỏ lợi ích cá nhân vì lợi ích chung. Nếu thiếu sự công tâm, khách quan, cải cách sẽ dễ rơi vào tình trạng nửa vời, không đạt hiệu quả.

Ông cũng nhấn mạnh, quá trình này cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, không được làm vội vàng mà phải thận trọng, bài bản, dù đang trong thế “vừa chạy vừa xếp hàng”.

Ông Trần Anh Tuấn cho rằng, tinh gọn bộ máy phải gắn với việc xác định rõ vị trí việc làm, số lượng nhân sự phù hợp. Cần bố trí người có năng lực, tinh thần cống hiến và đồng thời mạnh dạn loại khỏi bộ máy những người yếu kém, thiếu trách nhiệm.

Ông nhận định những người rời vị trí cũng cần có tư duy dũng cảm, xem đó là sự hy sinh vì sự nghiệp phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.