Chi tiết về thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành từ 1.10

Luật sư công chủ yếu bảo vệ quyền, lợi ích của Nhà nước

Theo Nghị quyết số 24/2026/QH16 của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công, được thông qua ngày 24.4.2026 và có hiệu lực từ ngày 1.10.2026, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân hoặc người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc có tính chất pháp lý.

Đáng chú ý, mục tiêu của luật sư công là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước theo quy định.

Việc thí điểm được thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng và UBND 10 tỉnh, thành phố, trong đó có TPHCM và Đồng Nai. Thời gian thí điểm từ ngày 1.10.2026 đến hết ngày 30.9.2028.

Như vậy, một người dân có tranh chấp dân sự, đất đai, lao động hoặc vụ án hình sự không thể mặc nhiên yêu cầu một luật sư công được Nhà nước cử để bảo vệ quyền lợi cho mình.

Cơ quan, tổ chức mới là chủ thể sử dụng luật sư công

Theo Điều 9, Nghị quyết số 24/2026/QH16, cơ quan, tổ chức có nhu cầu sử dụng luật sư công để thực hiện các công việc pháp lý sẽ cử luật sư công làm việc tại cơ quan, tổ chức mình nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước.

Trong trường hợp một cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi thí điểm có nhu cầu sử dụng luật sư công của cơ quan, tổ chức khác, cơ quan đó phải có văn bản đề nghị. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức được đề nghị có quyền cử hoặc từ chối cử luật sư công.

Điều này cho thấy cơ chế sử dụng luật sư công không được thiết kế như một dịch vụ pháp lý công cộng dành cho mọi người dân.

Nghị định số 364/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 21.9.2026, quy định chi tiết một số nội dung để triển khai Nghị quyết 24/2026/QH16 và cũng có hiệu lực từ ngày 1.10.2026.

Với người dân có nhu cầu được Nhà nước hỗ trợ pháp lý miễn phí, cần phân biệt luật sư công với trợ giúp pháp lý. Trợ giúp pháp lý là cơ chế được pháp luật quy định dành cho những người thuộc diện được trợ giúp, trong những vụ việc và phạm vi nhất định.

Do đó, từ ngày 1.10.2026, việc xuất hiện chế định luật sư công không đồng nghĩa người dân có thêm một kênh để yêu cầu luật sư Nhà nước bảo vệ miễn phí trong mọi tranh chấp. Người dân cần xác định mình thuộc diện trợ giúp pháp lý hay không và vụ việc có thuộc phạm vi trợ giúp pháp lý theo quy định hay không trước khi yêu cầu hỗ trợ.

Xem bản gốc tại đây