Đất chưa sang tên, chưa chia di sản, anh em tranh chấp - xử lý thế nào để đúng luật

Luật sư Trịnh Văn Dũng (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, trong nhiều vụ giải quyết tranh chấp thừa kế trong gia đình, hòa giải luôn được xem là phương án ưu tiên trước khi khởi kiện ra tòa án.

Việc anh em tự trao đổi, thống nhất cách phân chia quyền sử dụng đất giúp giảm căng thẳng, tiết kiệm thời gian và hạn chế phát sinh chi phí tố tụng. Thực tế, nhiều tranh chấp kéo dài nhiều năm chỉ vì các bên không ngồi lại thương lượng từ đầu.

Nếu các bên không thể tự thỏa thuận, có thể đề nghị hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Trong một số trường hợp tranh chấp đất đai, biên bản hòa giải còn là tài liệu bắt buộc khi nộp hồ sơ khởi kiện tại tòa án.

"Biên bản hòa giải thành có giá trị chứng minh sự thỏa thuận giữa các bên và có thể được sử dụng để thực hiện thủ tục sang tên hoặc phân chia di sản theo quy định pháp luật. Ngược lại, nếu hòa giải không thành, đây sẽ là căn cứ quan trọng để tòa án xem xét thụ lý vụ án tranh chấp thừa kế đất đai", luật sư nói.

Trong trường hợp các đồng thừa kế không đạt được tiếng nói chung về việc phân chia quyền sử dụng đất, theo luật sư một hoặc nhiều người có thể thực hiện thủ tục khởi kiện chia tài sản thừa kế đất đai để yêu cầu tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

Điều kiện khởi kiện thường bao gồm căn cứ xác định quyền thừa kế hợp pháp, tồn tại tranh chấp thực tế giữa các bên và di sản để lại chưa được phân chia hợp pháp. Ngoài ra, người khởi kiện cần chuẩn bị tài liệu chứng minh quan hệ thừa kế như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, giấy chứng tử và giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất.

Trong nhiều trường hợp, hòa giải nội bộ hoặc hòa giải tại UBND cấp xã đã được tiến hành nhưng không thành do các bên không thống nhất được tỷ lệ phân chia hoặc quyền quản lý đất. Khi đó, khởi kiện tại tòa án là phương án pháp lý cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình.

Người có quyền khởi kiện bao gồm các đồng thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc, người có quyền lợi liên quan đến di sản và cá nhân cho rằng quyền hưởng thừa kế hợp pháp của mình đang bị xâm phạm.

Để tòa án thụ lý vụ việc, người khởi kiện cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ liên quan đến quá trình khởi kiện chia tài sản thừa kế đất đai. Thành phần quan trọng nhất là đơn khởi kiện theo đúng mẫu của tòa án. Nội dung đơn cần nêu rõ thông tin người khởi kiện, người bị kiện, nguồn gốc đất tranh chấp, yêu cầu phân chia di sản và căn cứ pháp lý liên quan đến vụ việc tranh chấp quyền sử dụng đất thừa kế.

Bên cạnh đó, hồ sơ phải có giấy chứng tử của người để lại di sản nhằm xác định thời điểm mở thừa kế. Đây là căn cứ quan trọng để tính thời hiệu khởi kiện và xác định hàng thừa kế theo quy định pháp luật.

Người khởi kiện cũng cần cung cấp giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế như giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, căn cước công dân, giấy đăng ký kết hôn hoặc tài liệu xác nhận quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp nếu có.

Ngoài ra, sổ đỏ, hợp đồng chuyển nhượng, giấy tờ kê khai nhà đất, biên bản hòa giải và các tài liệu liên quan đến quyền sử dụng đất cũng cần được nộp kèm để làm căn cứ giải quyết tranh chấp.

Xem bản gốc tại đây.