Phát huy vai trò Công đoàn tham gia phát triển Đảng trong doanh nghiệp tại Thanh Hóa

Có nguồn, nhưng cần một cơ chế để quy tụ

Xây dựng tổ chức Đảng và phát triển đảng viên trong doanh nghiệp là nhiệm vụ quan trọng nhưng cũng là một trong những lĩnh vực khó của công tác xây dựng Đảng.

Từ lợi thế gần công nhân, sát doanh nghiệp, Công đoàn Thanh Hóa đang từng bước cụ thể hóa Chỉ thị số 12-CT/TW của Ban Bí thư và Chương trình hành động số 39-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy bằng những việc cụ thể: rà soát nguồn, phát hiện và bồi dưỡng quần chúng ưu tú, vận động tạo đồng thuận, phối hợp chuẩn bị điều kiện thành lập tổ chức đảng và hỗ trợ để tổ chức sau thành lập hoạt động thực chất.

Thực tế cho thấy, giữa số lượng đảng viên đang làm việc tại doanh nghiệp và số tổ chức đảng được thành lập ngay tại nơi làm việc vẫn còn khoảng cách. Toàn tỉnh có hơn 10.000 đảng viên làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân, nhưng số tổ chức đảng trong doanh nghiệp còn chưa tương xứng. Riêng khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), lực lượng đảng viên đang làm việc khá lớn, song trong một thời gian dài phần lớn vẫn sinh hoạt Đảng tại nơi cư trú.

Điểm nghẽn vì vậy không hoàn toàn nằm ở chỗ thiếu đảng viên. Có doanh nghiệp đã có đảng viên nhưng chưa đủ điều kiện tổ chức; có nơi có quần chúng tốt nhưng việc phát hiện, bồi dưỡng chưa thường xuyên; có doanh nghiệp khó bố trí địa điểm, thời gian sinh hoạt; nơi khác còn tâm lý e ngại việc thành lập tổ chức đảng sẽ phát sinh thêm bộ máy, thủ tục, hội họp hoặc ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chính những vấn đề rất cụ thể ấy đòi hỏi công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận.

Chương trình hành động số 39-CTr/TU ngày 23/9/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW xác định rất rõ yêu cầu: việc triển khai phải thiết thực, phù hợp đặc điểm, quy mô, loại hình doanh nghiệp; lấy tuyên truyền, vận động, thuyết phục và tạo đồng thuận làm trọng tâm; không hành chính hóa hoạt động của tổ chức Đảng, không chạy theo số lượng, không hạ thấp tiêu chuẩn kết nạp và không làm ảnh hưởng hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Đây là một thay đổi quan trọng về cách nghĩ. Xây dựng Đảng trong doanh nghiệp không chỉ là câu chuyện “thành lập thêm một chi bộ”, mà phải làm sao để tổ chức Đảng thực sự trở thành hạt nhân chính trị, là cầu nối tin cậy giữa doanh nghiệp, người lao động với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội; đồng thời góp phần cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, ổn định quan hệ lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Trong yêu cầu ấy, Công đoàn có một vị trí rất cụ thể. Công đoàn không làm thay cấp ủy, nhưng có lợi thế mà nhiều tổ chức khác không có: ở gần công nhân, hiểu công nhân, hiện diện thường xuyên trong doanh nghiệp và có quan hệ trực tiếp với người sử dụng lao động.

Một nội dung nổi bật trong Chương trình 39-CTr/TU là đổi mới mạnh mẽ công tác tạo nguồn, phát triển đảng viên theo hướng coi trọng chất lượng, động cơ phấn đấu, phẩm chất, năng lực, uy tín và khả năng cống hiến; không chạy theo số lượng, không hạ thấp tiêu chuẩn và không phát triển đảng viên theo mệnh lệnh hành chính.

Đối tượng tạo nguồn cũng được xác định rất cụ thể: công nhân, người lao động có thành tích xuất sắc; trí thức, kỹ sư, chuyên gia; cán bộ quản lý; chủ doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu; những người có uy tín và ảnh hưởng tích cực trong doanh nghiệp và xã hội.

Từ đó, Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động tỉnh xác định: muốn tham gia tốt công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp, trước hết phải xây dựng được phong trào công nhân thực chất và một đội ngũ công nhân có tay nghề, kỷ luật, sáng kiến, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.

Nguồn phát triển Đảng vì thế không chỉ được tìm trong danh sách. Nguồn ấy phải được nhận diện từ chính lao động sản xuất.

Các phong trào thi đua, hội thi tay nghề, sáng kiến cải tiến, “Công nhân giỏi xứ Thanh”, “Không gian văn hóa công nhân”, các tổ tư vấn pháp luật, mô hình công đoàn cơ sở kiểu mẫu... không chỉ nhằm nâng cao năng suất và chăm lo cho người lao động. Đây còn là môi trường để những nhân tố tích cực được phát hiện, rèn luyện và thử thách.

Từ cách tiếp cận ấy, Công đoàn chuyển từ “chờ có nguồn” sang chủ động tìm nguồn, tạo nguồn, bồi dưỡng nguồn.

Từ tạo nguồn đến tạo đồng thuận

Một bài học rõ từ thực tiễn là: có nguồn nhưng thiếu sự đồng thuận của doanh nghiệp thì việc thành lập tổ chức đảng vẫn khó. Bởi vậy, một phần việc rất quan trọng của Công đoàn là tạo dựng niềm tin.

Thay vì chỉ nói với chủ doanh nghiệp rằng “cần thành lập chi bộ”, cán bộ Công đoàn phải trả lời bằng những vấn đề doanh nghiệp quan tâm: tổ chức Đảng có thể đóng góp gì cho kỷ luật lao động, năng suất, văn hóa doanh nghiệp, ổn định quan hệ lao động và sự gắn bó của công nhân?

Khi chủ doanh nghiệp hiểu rằng tổ chức Đảng không can thiệp trái chức năng vào quản trị, không tạo thêm những thủ tục không cần thiết, mà có thể cùng doanh nghiệp xây dựng lực lượng lao động trách nhiệm, gương mẫu và ổn định, tâm lý e ngại sẽ từng bước được tháo gỡ.

Thành lập được mới là điểm bắt đầu. Nội dung, phương thức sinh hoạt phải thiết thực, phù hợp đặc thù doanh nghiệp; tập trung vào chấp hành pháp luật, kỷ luật lao động, năng suất, chất lượng, an toàn lao động, quan hệ lao động, văn hóa doanh nghiệp, chuyển đổi số và trách nhiệm xã hội; có thể kết hợp linh hoạt sinh hoạt trực tiếp với trực tuyến đối với doanh nghiệp làm việc theo ca, kíp hoặc đa địa bàn.

Đây là điểm rất sát với thực tiễn. Một chi bộ trong nhà máy không thể sinh hoạt giống hoàn toàn một chi bộ cơ quan hành chính. Công nhân làm theo ca thì thời gian phải linh hoạt. Quan trọng hơn, nội dung sinh hoạt phải gắn với “hơi thở” của nhà máy: năng suất, chất lượng, kỷ luật, an toàn, sáng kiến, quan hệ lao động và đời sống công nhân. Khi đó, chi bộ mới thực sự “sống” trong doanh nghiệp chứ không chỉ tồn tại về mặt tổ chức.

Chương trình 39-CTr/TU cũng yêu cầu xây dựng đội ngũ cấp ủy viên, bí thư chi bộ và đảng viên trong doanh nghiệp có năng lực chuyên môn, hiểu doanh nghiệp, có uy tín với người lao động và chủ doanh nghiệp. Đây chính là cơ sở để những mô hình như “Cán bộ công đoàn là Bí thư chi bộ” phát huy giá trị.

Từ thực tiễn triển khai Chỉ thị số 12-CT/TW, Chương trình số 39-CTr/TU và nhiệm vụ Công đoàn, có thể khái quát cách làm bước đầu bằng “Ba bám - Ba chọn - Ba gắn kết”.

"Ba bám” để làm đúng, đủ và linh hoạt; “Ba chọn” để rõ trách nhiệm, làm mẫu và lan tỏa và cuối cùng là “Ba gắn kết” để làm bền. Khi thực hiện được như vậy sẽ gắn kết, tạo điều kiện cụ thể cho việc phát triển Đảng trong doanh nghiệp.

Gắn kết các chủ thể: cấp ủy lãnh đạo, Công đoàn tạo nguồn và vận động, doanh nghiệp tạo điều kiện.

Gắn kết nguồn lực: nguồn lực của tổ chức Công đoàn, sự lãnh đạo của cấp ủy, sự đồng hành của doanh nghiệp và các thiết chế hiện có cần được kết nối thay vì mỗi bên làm riêng.

Và cao nhất là gắn kết hoạt động. Chi bộ không thể đứng ngoài đời sống doanh nghiệp. Hoạt động Đảng cần gắn với lao động, sản xuất, sáng kiến, an toàn, pháp luật, đối thoại, chăm lo đời sống và xây dựng văn hóa doanh nghiệp.

Như vậy, vấn đề đặt ra không phải là “Đã thành lập được bao nhiêu chi bộ?”. Mà phải là: Có nguồn - phát triển được đảng viên; thành lập được - hoạt động được; hoạt động được - phải hiệu quả; hoạt động hiệu quả - phải tiếp tục tạo được nguồn mới cho Đảng.

Xem bản gốc tại đây