Nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì Hội thảo.

Không để ý kiến chính đáng của Nhân dân rơi vào im lặng

Hội thảo nhằm đánh giá 13 năm thực hiện Quyết định 217, Quyết định 218 về công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội; từ đó đề xuất, kiến nghị giải pháp hoàn thiện đồng bộ cơ chế để MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia sâu rộng trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong thời gian tới.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, bà Đàm Thị Vân Thoa, Phó Trưởng ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nêu rõ, hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và Nhân dân trong những năm qua đã được Đảng và Nhà nước quan tâm, ban hành nhiều quy định và cụ thể hóa trong các văn bản quy phạm pháp luật như: Quyết định số 217 và Quyết định số 218 của Bộ Chính trị, Hiến pháp, Luật MTTQ Việt Nam, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật... Đây là cơ sở, điều kiện để MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tầng lớp Nhân dân phát huy vai trò, trách nhiệm trong giám sát, phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, tạo sự đồng thuận xã hội.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện Quyết định 217 và Quyết định 218 của Bộ Chính trị sau gần 13 năm qua còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội như: Nhận thức về việc phát huy vai trò của Nhân dân trực tiếp tham gia góp ý, phản ánh cũng như phát huy vai trò của công tác giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam trong kiểm soát quyền lực chưa thật sự đầy đủ và sâu sắc;

Chất lượng một số cuộc góp ý, phản ánh của Nhân dân, cũng như giám sát và phản biện xã hội chưa cao, còn mang tính hình thức; Việc tiếp thu và phản hồi ý kiến góp ý, kiến nghị sau giám sát, phản biện xã hội chưa được coi trọng, thiếu cơ chế thực hiện;

Còn tình trạng cán bộ MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội ngại va chạm, né tránh trong các cuộc góp ý, phản ánh của Nhân dân cũng như trong các cuộc giám sát và phản biện xã hội;

Các điều kiện đảm bảo cho công tác này còn hạn chế: cơ sở vật chất, kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu của công tác góp ý, phản ánh, giám sát và phản biện xã hội nhất là MTTQ Việt Nam cấp xã trong bối cảnh chuyển đổi số; kinh phí tổ chức các hoạt động góp ý, giám sát và phản biện xã hội còn thấp...

Phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội

Góp ý tại hội thảo, GS. TS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm HĐTV Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, góp ý phản ánh giám sát và phản biện xã hội chính là những phương thức kiểm soát quyền lực của xã hội đối với quyền lực chính trị của Đảng, quyền lực Nhà nước. Đặc biệt, thông qua MTTQ Việt Nam các cấp, sự tham gia góp ý, phản ánh của nhân dân về những biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống “Tự diễn biến”, “Tự chuyển hóa” của cán bộ Đảng viên đã thành một kênh phản ánh xã hội chính thức. Đây là kênh quan trọng để phát hiện những biểu hiện quan liêu, xa dân, suy thoái về đạo đức lối sống, tham nhũng của cán bộ Đảng viên. Nhờ đó, nhiều vụ việc bức xúc ở cơ sở đã được phản ánh, các cơ quan Nhà nước, các cá nhân có thẩm quyền giải trình, tiếp thu hoặc khắc phục.

Để tiếp tục phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội, GS. TS Trần Ngọc Đường cho rằng cần nâng cao năng lực tổ chức và thực hiện việc tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân và giám sát, phản biện xã hội thông qua việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của MTTQ các cấp có bản lĩnh chính trị, có tư duy giám sát và phản biện xã hội, có trình độ pháp lý, có khả năng phân tích chính sách. Đặc biệt, cán bộ Mặt trận phải thực sự gần dân, sát dân, có tinh thần độc lập, khách quan, dám bảo vệ cái đúng.

Cùng với đó cần phát huy vai trò chủ trì, chủ động của MTTQ các cấp, tăng cường phối hợp và thống nhất hoạt động giữa các tổ chức thành viên trong việc xây dựng và thực hiện chương trình, kế hoạch tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền bằng các hoạt động tập hợp, phản ảnh kiến nghị của nhân dân và công tác giám sát và phản biện xã hội; Xây dựng và ban hành các quy định chi tiết của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác tổ chức và thực hiện việc tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân đối với cán bộ, đảng viên, nhất là đối với những người đứng đầu, những người có chức vụ, quyền hạn.

“Cần xây dựng và kiện toàn các Hội đồng tư vấn, Ban tư vấn, Tổ tư vấn đủ mạnh, đủ năng lực, đủ nhiệt huyết tham gia vào công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận tổ quốc các cấp; đồng thời ứng dụng công nghệ số trong việc tập hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân, giám sát và phản biện xã hội.”, GS. TS Trần Ngọc Đường nêu ý kiến.

Ở góc độ khác, TS Nguyễn Văn Pha, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cũng đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội. Trong đó, cần hoàn thiện thể chế, cần chuẩn hóa quy trình giám sát, phản biện theo từng cấp; nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ giám sát, phản biện xã hội thông qua việc xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng phản biện chính sách, phân tích pháp luật và đánh giá tác động, kỹ năng điều tra xã hội học; Tổ chức tập huấn theo tình huống thực tế, mô phỏng các cuộc giám sát, phản biện. Bên cạnh đó, cần có cơ chế đãi ngộ thỏa đáng nhằm thu hút chuyên gia, trí thức, củng cố các tổ chức tư vấn và cần thành lập mạng lưới chuyên gia phản biện theo từng lĩnh vực.

“Cần đổi mới nội dung, phương thức hoạt động. Theo đó, cần lựa chọn vấn đề trọng tâm để tổ chức giám sát. Ưu tiên giám sát các vấn đề đất đai, môi trường, an sinh xã hội, khiếu nại, tố cáo của Nhân dân, những vấn đề có nguy cơ phát sinh tiêu cực… Tránh dàn trải, mỗi năm chỉ chọn ít nhưng sâu. Tăng cường đối thoại, tranh luận chính sách bằng việc phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa cơ quan ban hành chính sách - Người dân, doanh nghiệp - Chuyên gia”, TS Nguyễn Văn Pha gợi mở.

Tiếp thu ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu tham dự tại Hội thảo, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nhấn mạnh, Quyết định số 217 - QĐ/TW và Quyết định số 218-QĐ/TW là căn cứ quan trọng để MTTQ Việt Nam phát huy vai trò của mình tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội, đặc biệt tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, Nhà nước. Từ ý kiến của đại biểu tham dự Hội thảo, Ban soạn thảo cần tiếp tục tiếp thu, chỉnh sửa đánh giá được những kết quả đã đạt được, những ưu điểm, hạn chế và những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, đề xuất giải pháp để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện góp ý xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, tạo cơ chế, điều kiện để MTTQ thực hiện tốt quyền, trách nhiệm trong giám sát, phản biện góp ý xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền.

Xem bản gốc tại đây