4 tỉnh miền núi phía Bắc từng có lịch sử sáp nhập
Tuyên Quang và Hà Giang từng được sáp nhập thành 1 tỉnh, lấy tên là Hà Tuyên. Trong khi đó Bắc Kạn, Thái Nguyên từng nhập thành tỉnh Bắc Thái.
Theo các tài liệu lịch sử, tỉnh Hà Giang được thành lập ngày 20.8.1891, bao gồm phủ Tương Yên và huyện Vĩnh Tuy (tỉnh Tuyên Quang). Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Hà Giang có 4 châu và 1 thị xã (Bắc Quang, Vị Xuyên, Đồng Văn, Hoàng Su Phì, thị xã Hà Giang).
Ngày 23.3.1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh sáp nhập tỉnh Hà Giang vào Khu tự trị Việt Bắc.
Với tỉnh Tuyên Quang ngày 4.11.1831 khi vua Minh Mệnh chia định địa hạt hành chính trong phạm vi cả nước, Tuyên Quang được xác lập là đơn vị hành chính cấp tỉnh.
Đến nay, tỉnh Tuyên Quang đã có hơn 190 năm hình thành, trong khi đó tỉnh Hà Giang cũng có tuổi đời hơn 130 năm.
Ngày 27.12.1975, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa V đã quyết định sáp nhập hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang thành tỉnh Hà Tuyên.
Sau 15 năm hợp nhất, tỉnh Hà Tuyên đạt được nhiều kết quả về phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng. Tuy nhiên, do tỉnh Hà Tuyên có địa hình trải dài, dân cư phân bố không đồng đều, điều kiện tự nhiên không thuận lợi dẫn đến những khó khăn trong quá trình thực hiện đổi mới.
Trên cơ sở đó, tỉnh Hà Tuyên đã kiến nghị với Trung ương được chia tách, để Tuyên Quang, Hà Giang trở lại địa giới hành chính cũ.
Sau khi Bộ Chính trị nhất trí, ngày 12.8.1991, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII đã quyết nghị tách Hà Tuyên thành hai tỉnh, lấy tên là Hà Giang và Tuyên Quang. Cuối tháng 9.1991, việc tách tỉnh Hà Tuyên thành hai tỉnh đã cơ bản hoàn thành.
Ngày 1.10.1991, các cơ quan của tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang chính thức đi vào hoạt động. Đây cũng được lấy là ngày tái lập của 2 tỉnh này.
Hiện nay, tỉnh Tuyên Quang có diện tích hơn 5.876 km2, dân số khoảng 800 nghìn người. Tỉnh Hà Giang có diện tích hơn 7.929 km2 và dân số gần 900 nghìn người.
Tỉnh Thái Nguyên cũng đã có 194 năm hình thành phát triển. Năm Minh Mệnh thứ 12 (1831) trấn Thái Nguyên trở thành tỉnh Thái Nguyên gồm 2 Phủ và 9 huyện.
Năm 1900, toàn quyền Đông Dương ra Nghị định tách một phần đất thuộc tỉnh Thái Nguyên để thành lập tỉnh Bắc Kạn gồm 4 châu. Đến nay, Bắc Kạn đã có 124 năm hình thành.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, trước yêu cầu nhiệm vụ chính trị, ngày 21.4.1965, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã phê chuẩn việc hợp nhất hai tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên thành tỉnh Bắc Thái.
Tiếp đó, ngày 29.12.1978 tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa VI quyết định hai huyện Ngân Sơn, Chợ Rã (nay là Ba Bể) thuộc tỉnh Bắc Thái được tách ra và nhập vào tỉnh Cao Bằng.
Trong giai đoạn xây dựng, phát triển đất nước, trước yêu cầu của tình hình mới, ngày 6.11.1996, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX đã ra Nghị quyết chia tỉnh Bắc Thái để tái lập tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên. Đồng thời, chuyển 2 huyện Ngân Sơn, Ba Bể của tỉnh Cao Bằng trở về tỉnh Bắc Kạn.
Ngày 1.1.1997, được xem là ngày tái thành lập tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên.
Hiện nay, diện tích tỉnh Thái Nguyên hơn 3.562 km2, dân số gần 1,3 triệu người. Tỉnh Bắc Kạn có diện tích 4.859 km2, dân số gần 314 nghìn người.
Đọc bản gốc tại đây
