Bác sĩ giải đáp vaccine cúm mùa cần tiêm nhắc hàng năm

Cúm mùa - bệnh lý phổ biến nhưng không thể xem nhẹ

Cúm mùa là một bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, thường bùng phát mạnh vào mùa đông - xuân. Virus cúm lây lan chủ yếu qua giọt bắn từ người bệnh khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Với tốc độ lây nhiễm cao, cúm mùa có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, suy hô hấp, suy đa tạng và thậm chí tử vong, đặc biệt ở nhóm có nguy cơ cao.

Trong năm 2024, Việt Nam ghi nhận 289.876 trường hợp mắc cúm mùa. Chỉ tính từ đầu năm 2025 đến nay, đã có thêm 912 ca mắc mới. Đáng chú ý, tại Khoa Hồi sức Truyền nhiễm - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nhiều bệnh nhân cúm có biến chứng viêm phổi nặng, suy đa tạng đã được ghi nhận.

Bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn, khoa hồi sức Truyền nhiễm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, sau khi tiêm vaccine, cơ thể sẽ bắt đầu sản xuất kháng thể bảo vệ và đạt miễn dịch tối ưu sau khoảng 2 tuần. Hiệu quả phòng bệnh của vaccine dao động từ 32 - 60%, tùy theo từng chủng virus lưu hành. Mặc dù tiêm vaccine không thể bảo vệ 100% khỏi cúm, nhưng nó giúp làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh và nguy cơ nhập viện từ 63 - 78%. Tuy nhiên, hiệu lực của vaccine thường kéo dài không quá 1 năm, khoảng 6 tháng, nên việc tiêm nhắc lại hàng năm là rất cần thiết.

Cần tiêm vaccine cúm nhắc lại mỗi năm

Cũng theo BS Nguyễn Văn Tuấn miễn dịch suy giảm theo thời gian. Lượng kháng thể bảo vệ sau tiêm vaccine giảm dần, đặc biệt là ở trẻ em và người cao tuổi - những đối tượng có hệ miễn dịch yếu hơn.

Virus cúm biến đổi liên tục: Chủng virus cúm có khả năng thay đổi hàng năm, khiến miễn dịch từ vaccine cũ hoặc từ lần nhiễm trước không đủ để bảo vệ khỏi các chủng virus mới. Do đó, vaccine cúm được cập nhật hàng năm để phù hợp với các chủng virus đang lưu hành.

Ngăn ngừa các đợt bùng phát dịch: Các nghiên cứu cho thấy ngay cả những người đã từng mắc cúm trước đó vẫn có nguy cơ mắc lại với chủng virus mới, gây ra các đợt bùng phát dịch nghiêm trọng.

Các trung tâm giám sát bệnh cúm trên toàn cầu theo dõi và xác định những chủng virus cúm có nguy cơ cao nhất mỗi năm. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dựa vào dữ liệu này để khuyến nghị thành phần vắc xin mới, giúp đảm bảo vắc xin đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.

"Chủng virus cúm thay đổi theo từng năm, do đó vaccine cần được tiêm trước mỗi mùa cúm để tạo miễn dịch kịp thời. Ở Việt Nam, cúm thường bùng phát mạnh vào tháng 3 - 4 và tháng 9 - 10. Vì vậy, thời điểm tối ưu để tiêm phòng là 2 tuần đến 1 tháng trước mùa cúm.

Đối với phụ nữ đang có kế hoạch mang thai, nên tiêm phòng cúm trước khi có thai. Nếu chưa kịp tiêm, có thể tiêm vắc xin cúm bất hoạt trong 3 tháng giữa thai kỳ để bảo vệ cả mẹ và bé. Trẻ sơ sinh có thể nhận được kháng thể từ mẹ sau khi sinh, giúp giảm nguy cơ mắc cúm trong những tháng đầu đời", BS Nguyễn Văn Tuấn cho biết.