Bảo hiểm xã hội tự nguyện ngày càng hấp dẫn người lao động tự do

Bán quần áo tại (Thanh Trì, Hà Nội), chị Nguyễn Thị Lan (35 tuổi) bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện từ giữa năm 2025 với mức đóng gần 700.000 đồng mỗi tháng.

Do thu nhập từ công việc kinh doanh tự do không ổn định, chị lựa chọn phương thức đóng 6 tháng/lần để chủ động sắp xếp tài chính.

Theo chị Lan, trước đây chị từng nghĩ BHXH chỉ phù hợp với người làm việc tại doanh nghiệp, có hợp đồng lao động ổn định. Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu các chính sách mới, đặc biệt là việc người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng thêm trợ cấp thai sản từ ngày 1.7.2025, chị quyết định tham gia để có thêm điểm tựa an sinh lâu dài.

“Tôi làm tự do nên không có chế độ gì. Bây giờ tham gia BHXH tự nguyện vừa có cơ hội hưởng lương hưu, có bảo hiểm y tế khi về già, lại được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng nên thấy yên tâm hơn” - chị Lan chia sẻ.

BHXH tự nguyện là chính sách an sinh do Nhà nước tổ chức dành cho người lao động không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Theo Luật BHXH năm 2024, có hiệu lực từ ngày 1.7.2025, người tham gia BHXH tự nguyện ngoài được hưởng chế độ hưu trí, tử tuất còn được hưởng trợ cấp thai sản 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra.

Điều kiện để được hưởng trợ cấp thai sản là người tham gia phải đóng BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con. Đây được xem là điểm mới góp phần tăng sức hấp dẫn của chính sách đối với lao động tự do.

Khi đủ điều kiện về tuổi và thời gian đóng theo quy định, người tham gia sẽ được hưởng lương hưu hằng tháng và được cấp thẻ bảo hiểm y tế trong thời gian hưởng lương hưu. Thân nhân của người tham gia hoặc người đang hưởng lương hưu cũng được giải quyết chế độ tử tuất theo quy định.

Người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn mức đóng dựa trên thu nhập do mình tự xác định trong khung quy định của Nhà nước. Phương thức đóng cũng khá linh hoạt, có thể đóng theo tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau.

Đối với trường hợp đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu thời gian tham gia, pháp luật cho phép người dân đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Quy định này giúp nhiều người có thêm cơ hội được hưởng chế độ hưu trí và ổn định cuộc sống khi về già.

Ngoài sự linh hoạt về mức đóng và phương thức tham gia, Nhà nước hiện cũng hỗ trợ một phần mức đóng BHXH tự nguyện cho người dân nhằm giảm gánh nặng tài chính và khuyến khích tham gia lâu dài.

Theo BHXH Việt Nam, số người tham gia BHXH tự nguyện tăng nhanh qua từng năm. Đến hết năm 2025, cả nước có hơn 2,6 triệu người tham gia BHXH tự nguyện, tăng 13,83% so với năm 2024, chiếm 5,49% lực lượng lao động trong độ tuổi.

Thời gian qua, BHXH Việt Nam tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng hệ sinh thái an sinh xã hội số nhằm phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận tiện hơn.

Nhiều tiện ích số đã được triển khai như tra cứu quá trình tham gia, theo dõi giá trị sử dụng thẻ bảo hiểm y tế, nhận thông báo quá trình đóng - hưởng qua ứng dụng điện thoại và các nền tảng số.

Đến hết năm 2025, toàn ngành đã cung cấp 84 dịch vụ công trực tuyến đối với toàn bộ 25 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền; 100% cơ sở khám chữa bệnh BHYT triển khai khám chữa bệnh bằng thẻ căn cước gắn chip.

Ngành BHXH cũng đẩy mạnh ứng dụng VssID, VNeID, kết nối và chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cùng các bộ, ngành, địa phương.

Đọc bản gốc tại đây