Bầu cử Quốc hội khóa XVI: Chuẩn bị bộ máy cho giai đoạn phát triển mới

Theo đánh giá của Giáo sư Carlyle A.Thayer, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Australia, cơ quan lập pháp nhiệm kỳ tới sẽ phải đảm đương khối lượng công việc rất lớn trong bối cảnh hệ thống quản trị đang được tinh gọn mạnh mẽ.

Giáo sư Thayer đánh giá, nhiệm kỳ 2021-2026 của Quốc hội Việt Nam là giai đoạn hoạt động đặc biệt sôi động, với khối lượng lập pháp và giám sát lớn chưa từng có. Quốc hội khóa XV đã tổ chức 10 kỳ họp thường kỳ cùng 9 kỳ họp bất thường hoặc chuyên đề, trong đó nhiều kỳ họp tập trung giải quyết các vấn đề nhân sự và điều chỉnh chính sách quan trọng.

Đáng chú ý, tại kỳ họp thứ 10 - kỳ họp cuối cùng của nhiệm kỳ, Quốc hội đã thông qua tới 51 luật, con số kỷ lục trong một phiên lập pháp được tiến hành theo quy trình rút gọn. Khối lượng công việc lớn này phản ánh nỗ lực hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để đáp ứng yêu cầu cải cách bộ máy và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Phần lớn hoạt động lập pháp của Quốc hội trong nhiệm kỳ vừa qua tập trung vào việc thể chế hóa các nghị quyết, chỉ thị và định hướng lớn của Đảng thành luật pháp cụ thể. Nhiệm vụ này càng trở nên nặng nề khi Việt Nam tiến hành tinh gọn hệ thống chính trị và cải tổ bộ máy hành chính ở quy mô lớn. Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh. Đến năm 2025, số tỉnh, thành của Việt Nam đã giảm xuống còn 34, trong đó có 23 tỉnh được hình thành sau quá trình sáp nhập. Chỉ có 11 địa phương giữ nguyên ranh giới hành chính.

Việc sáp nhập này kéo theo yêu cầu phải tái cơ cấu HĐND tại các địa phương liên quan. Đồng thời, các quy định mới cũng được ban hành, trong đó có việc không để người địa phương giữ chức Chủ tịch HĐND tỉnh nhằm tăng tính khách quan và hiệu quả giám sát. Vai trò giám sát của các HĐND cũng được mở rộng đáng kể.

Theo Giáo sư Thayer, Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đặt ra nhiều mục tiêu phát triển quan trọng cho giai đoạn mới. Những mục tiêu này đòi hỏi bộ máy lãnh đạo mới của Nhà nước phải được hình thành sớm để nhanh chóng triển khai các chính sách và chương trình hành động.

Do đó, việc tổ chức bầu cử sớm sẽ giúp sớm kiện toàn các vị trí lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước như Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và các thành viên Chính phủ. Điều này cũng giúp các bộ, ngành và địa phương có định hướng rõ ràng để bắt tay ngay vào triển khai các chương trình phát triển.

Nhiệm vụ đặt ra cho Quốc hội và các HĐND trong nhiệm kỳ tới sẽ rất lớn. Giáo sư Thayer cho biết, các cơ quan này sẽ phải rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện hàng loạt luật, nghị quyết, chỉ thị và văn bản hướng dẫn hiện hành nhằm bảo đảm phù hợp với các mục tiêu phát triển mới đã được xác định.

Bên cạnh nhiệm vụ trong nước, Quốc hội Việt Nam cũng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong thúc đẩy hợp tác quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu đang biến động nhanh chóng.

Theo Giáo sư Thayer, kinh tế thế giới đang chịu nhiều tác động từ căng thẳng địa chính trị, các chính sách thương mại mới và biến động giá năng lượng. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới chuỗi cung ứng và hoạt động thương mại toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần tận dụng tối đa mạng lưới các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương đã ký kết, bao gồm các hiệp định trong khuôn khổ ASEAN, các hiệp định với Liên minh châu Âu, Liên minh Kinh tế Á - Âu, cũng như các khuôn khổ hợp tác kinh tế khu vực.

Đánh giá của Giáo sư Thayer, việc duy trì đối thoại thường xuyên với các đối tác chiến lược và đối tác chiến lược toàn diện sẽ giúp Việt Nam ứng phó kịp thời với các biến động địa chính trị và giảm thiểu những tác động tiêu cực đối với nền kinh tế.

Đọc bản gốc tại đây