Bộ trưởng Bộ Tài chính nói về chủ trương thu hồi đất cho các dự án tại Hà Nội

Sáng 8.12, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các dự án lớn tại địa bàn thủ đô.

Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã giải trình, tiếp thu ý kiến các đại biểu Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các dự án lớn tại địa bàn thủ đô tập trung tháo gỡ và đơn giản hóa thủ tục đối với 5 nhóm dự án lớn và quan trọng:

Dự án đầu tư công, dự án PPP, dự án đầu tư tư cần triển khai ngay theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền;

Dự án đầu tư công, dự án PPP đáp ứng tiêu chí dự án quan trọng quốc gia, sử dụng ngân sách địa phương, có tổng mức đầu tư từ 30.000 tỉ đồng trở lên;

Dự án thuộc danh mục thu hút nhà đầu tư chiến lược với quy mô đầu tư từ 30.000 tỉ đồng trở lên;

Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực đô thị như xây dựng lại nhà chung cư; cải tạo, chỉnh trang, tái thiết một hoặc nhiều ô phố đô thị;

Dự án đầu tư mới, dự án cải tạo công trình nhằm xử lý điểm nghẽn cấp bách về ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường và trật tự đô thị.

Về thu hồi đất để thực hiện các dự án tại Hà Nội, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nêu thực tế, các dự án lớn và quan trọng tại Hà Nội thường có mục đích sử dụng đất rất đa dạng, gồm đất thể thao, văn hóa, thương mại, dịch vụ,… và có các dự án không thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định tại Điều 79 Luật Đất đai hoặc các Nghị quyết tháo gỡ vướng mắc hiện hành. Việc áp dụng phương pháp liệt kê trong luật hiện hành không bảo đảm tính đầy đủ và có thể bỏ sót các dự án mang tính đột phá, có tầm cỡ quốc tế, quốc gia hoặc khu vực trong tương lai.

Do đó, Chính phủ đề xuất Quốc hội ban hành nghị quyết, giao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân thành phố quyết định từng trường hợp thu hồi đất cụ thể để thực hiện dự án đặc thù, bảo đảm tính chủ động nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ. Chính phủ đã tính đến phương án giao Hội đồng nhân dân ban hành danh mục dự án, song phương án này khó bảo đảm kiểm soát từng dự án nên Chính phủ đề nghị giao Hội đồng nhân dân quyết định từng trường hợp cụ thể.

Để bảo đảm công khai, minh bạch, dự thảo Nghị quyết quy định mức bồi thường cao hơn quy định hiện hành nhằm tạo đồng thuận, bảo đảm an sinh xã hội. Chính sách này tạo điều kiện để Hà Nội chủ động khai thác nguồn lực đất đai, tăng sức cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Nhiều đại biểu đặt vấn đề liệu chính sách này có vượt trội so với thẩm quyền hiện nay của địa phương hay không. Về vấn đề này, Bộ trưởng khẳng định tinh thần chung "Cơ chế phải đột phá, vượt trội cho Hà Nội nhưng vẫn bảo đảm tính khả thi" và đặt vấn đề, nếu mức đền bù của một dự án quá cao so với dự án liền kề sẽ gây so bì của người dân. Đây là vấn đề nhiều địa phương gặp phải và Hà Nội cần đặc biệt lưu ý trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng cho phép Hà Nội quyết định biện pháp cưỡng chế trong trường hợp ít nhất 75% chủ sở hữu nhà, chủ sở hữu đất, tương đương 75% diện tích khu vực cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đồng thuận.

Theo Bộ trưởng, biện pháp này cần thiết để bảo đảm an toàn tính mạng người dân và đẩy nhanh tiến độ dự án. Biện pháp chỉ áp dụng đối với khu chung cư cũ nguy hiểm, có trên 75% người dân đồng thuận và sau khi đã thực hiện đầy đủ các bước đền bù, hỗ trợ, tái định cư và tuyên truyền, vận động. Việc cưỡng chế thực hiện theo đúng quy định pháp luật, bao gồm lập phương án tái định cư, niêm yết công khai, ban hành quyết định theo quy định,...

“Chính sách này, chúng tôi kỳ vọng tạo thêm công cụ để Hà Nội đẩy nhanh công tác chỉnh trang đô thị” - Bộ trưởng nói.

Đọc bản gốc tại đây