Cách tính lương hưu cho người nghỉ trước tuổi
Người nghỉ hưu trước tuổi vẫn được hưởng lương hưu nếu đủ điều kiện, song mức hưởng được tính toán khác và bị giảm theo số năm nghỉ sớm.
Bà Nguyễn Nhung Châu (Nghệ An) cho biết, bà dạy học tại trường mầm non bán công từ năm 1988. Từ tháng 9.1999 đến năm 2002, bà tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện; từ năm 2002 đến nay, bà tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc. Hiện nay, bà Châu băn khoăn: Nếu nghỉ hưu trước tuổi, lương hưu của bà sẽ được tính như thế nào?
Trả lời vấn đề này, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, việc xác định điều kiện và mức hưởng lương hưu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là thời điểm, loại hình tham gia BHXH, số năm đóng và tuổi nghỉ hưu.
Thời điểm tham gia BHXH quyết định cách tính lương hưu
Theo quy định hiện hành, người lao động có thể tham gia BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện. Thời gian tham gia ở mỗi loại hình đều được cộng dồn để xét điều kiện hưởng lương hưu.
Với trường hợp của bà Châu, thời gian đóng BHXH tự nguyện từ năm 1999 đến 2002 và thời gian đóng BHXH bắt buộc từ năm 2002 đến nay đều được tính chung khi xem xét quyền lợi hưu trí.
Điều kiện hưởng lương hưu theo Luật BHXH 2024
Luật BHXH năm 2024 quy định, người lao động tham gia BHXH bắt buộc khi nghỉ việc, có từ đủ 15 năm đóng BHXH trở lên, sẽ được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp:
Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động;
Đủ tuổi nghỉ hưu thấp hơn trong trường hợp làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, với điều kiện có đủ thời gian đóng BHXH theo luật định.
Nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động
Luật cũng cho phép người lao động nghỉ hưu trước tuổi nếu bị suy giảm khả năng lao động, với điều kiện:
Có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên;
Nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm so với tuổi nghỉ hưu nếu suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;
Nghỉ hưu sớm tối đa 10 năm nếu suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Trong các trường hợp này, mức lương hưu sẽ thấp hơn so với người nghỉ hưu đúng tuổi.
Cách tính mức lương hưu hằng tháng
Theo Luật BHXH năm 2024, mức lương hưu hằng tháng được tính trên cơ sở mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, cụ thể:
Lao động nữ:
Đóng đủ 15 năm BHXH được hưởng 45% mức bình quân tiền lương;
Mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa 75%.
Lao động nam:
Đóng đủ 20 năm BHXH được hưởng 45%;
Mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, tối đa 75%.
Trường hợp đóng từ 15 đến dưới 20 năm, mức hưởng ban đầu là 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
Nghỉ hưu trước tuổi bị giảm bao nhiêu?
Đối với người nghỉ hưu trước tuổi quy định, sau khi xác định tỉ lệ hưởng theo số năm đóng BHXH, mỗi năm nghỉ sớm sẽ bị giảm 2% mức lương hưu.
Điều này đồng nghĩa, nếu nghỉ hưu sớm vài năm, lương hưu hằng tháng có thể giảm đáng kể và mức giảm này áp dụng suốt thời gian hưởng lương hưu.
Chưa đủ thông tin để tính con số cụ thể
Theo BHXH Việt Nam, do bà Nhung Châu chưa cung cấp đầy đủ thông tin như: năm sinh, tuổi dự kiến nghỉ hưu, tình trạng sức khỏe, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH…, nên chưa thể tính chính xác mức lương hưu bà sẽ được hưởng nếu nghỉ trước tuổi.
BHXH Việt Nam khuyến nghị bà Châu đối chiếu các quy định nêu trên với trường hợp của mình hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan BHXH nơi gần nhất, cung cấp đầy đủ thông tin để được tư vấn, giải đáp cụ thể và đảm bảo quyền lợi khi nghỉ hưu.
Đọc bản gốc tại đây