Cảnh giác với chiêu trò gây chia rẽ trước thềm bầu cử

Thủ đoạn ngày càng tinh vi

Một trong những luận điệu quen thuộc là cho rằng bầu cử ở Việt Nam chỉ là “hình thức”, “đảng cử dân bầu”, hay “kết quả đã được sắp đặt sẵn”. Đây là cách đánh tráo khái niệm, cố tình phủ nhận nguyên tắc dân chủ đã được hiến định.

Theo Hiến pháp năm 2013 và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền bầu cử và ứng cử; việc bầu cử được thực hiện theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Quy trình từ hiệp thương, lập danh sách ứng cử viên, niêm yết danh sách cử tri, vận động bầu cử đến bỏ phiếu và công bố kết quả đều được luật hóa chặt chẽ, có sự giám sát của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và cử tri.

Việc hiệp thương 5 bước không phải là “sắp đặt”, mà là cơ chế sàng lọc dân chủ, bảo đảm người ứng cử có đủ tiêu chuẩn, phẩm chất, năng lực và nhận được sự tín nhiệm nơi cư trú, nơi công tác. Cố tình bóp méo quy trình này thành “đấu đá nội bộ” hay “chia phe kéo cánh” là thủ đoạn nhằm gây tâm lý hoài nghi, làm lung lay niềm tin của cử tri.

Đáng chú ý, gần ngày bầu cử, các đối tượng xấu sử dụng tài khoản ẩn danh, fanpage giả mạo thường tung tin về đời tư, tài sản, phát ngôn bị cắt ghép của ứng cử viên. Thậm chí, công nghệ Deepfake và AI bị lợi dụng để tạo video, hình ảnh giả mạo lãnh đạo, cán bộ nhằm bôi nhọ danh dự. Đây là chiêu bài nguy hiểm, bởi nó đánh vào tâm lý tò mò và xu hướng chia sẻ nhanh trên mạng xã hội.

Một dạng xuyên tạc khác là kêu gọi “không đi bầu”, “bầu ai cũng vậy”, hoặc cổ súy bỏ phiếu trắng nhằm làm giảm tỉ lệ cử tri tham gia. Việc cố tình kích động tẩy chay không phải là “thể hiện quan điểm”, mà là hành vi làm suy giảm quyền làm chủ của chính người dân.

Tinh vi hơn, các luận điệu xuyên tạc ngày nay không còn mang tính công kích thô sơ, mà được ngụy trang dưới dạng “phân tích”, “phản biện”, “góp ý xây dựng”. Một số bài viết trích dẫn rời rạc quy định pháp luật, nhấn mạnh chi tiết cá biệt rồi suy diễn thành bản chất chung. Có trường hợp so sánh máy móc với mô hình bầu cử của quốc gia khác, bỏ qua bối cảnh chính trị - xã hội cụ thể của Việt Nam.

Mỗi người dân cần là một “người gác cổng thông tin”

Đấu tranh với các quan điểm sai trái về bầu cử là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Cấp ủy, chính quyền các cấp phải chủ động định hướng thông tin; MTTQ và các đoàn thể tăng cường tuyên truyền; báo chí giữ vai trò nòng cốt trong phản bác luận điệu xuyên tạc, giải thích rõ quy trình, làm sáng tỏ những vấn đề cử tri quan tâm.

Trong kỷ nguyên số, mỗi công dân cũng là một “người gác cổng thông tin”. Mỗi lượt chia sẻ thiếu kiểm chứng có thể vô tình tiếp tay cho tin giả. Ngược lại, mỗi hành động tỉnh táo, kiểm chứng nguồn tin, báo cáo vi phạm chính là góp phần bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh.

Cơ quan chức năng khuyến cáo, mỗi công dân cần trang bị cho mình kỹ năng phân biệt thông tin thật - giả. Trong đó kiểm tra nguồn tin phát tán, đối chiếu thông tin từ nhiều kênh, đặc biệt là báo chí chính thống, cổng thông tin của Hội đồng Bầu cử Quốc gia, chính quyền địa phương. Nhận diện dấu hiệu bất thường như giật tít kích động, sử dụng hình ảnh cắt ghép, video không rõ nguồn, nội dung đánh vào cảm xúc thay vì lập luận.

Việc “miễn dịch” với tin giả trước hết là một quá trình tự rèn luyện tư duy phản biện. Nếu người dân dễ bị dẫn dắt bởi cảm xúc nhất thời, bởi tâm lý đám đông, thì tin xấu độc sẽ có đất sống. Ngược lại, khi mỗi cá nhân đủ bản lĩnh và tỉnh táo, tin giả sẽ khó lan rộng.

Bên cạnh đó, không chia sẻ nội dung chưa được kiểm chứng. Không bình luận theo hướng quy kết, suy diễn khi chưa có thông tin chính thức. Không tham gia các hội nhóm kín có nội dung kích động, tẩy chay bầu cử.

Người dân cũng có thể sử dụng tính năng báo cáo (report) trên các nền tảng mạng xã hội khi phát hiện nội dung vi phạm. Thông tin cho cơ quan chức năng hoặc tổ chức đoàn thể tại địa phương nếu phát hiện dấu hiệu xuyên tạc nghiêm trọng.

Một trong những mục tiêu của thông tin xấu độc là làm giảm niềm tin và khiến cử tri thờ ơ. Vì vậy, việc tích cực tham gia các buổi tiếp xúc cử tri, tìm hiểu tiểu sử, chương trình hành động của ứng cử viên và trực tiếp đi bỏ phiếu đúng quy định chính là cách phản bác hiệu quả nhất đối với luận điệu tẩy chay.

Bên cạnh việc đấu tranh với cái sai, người dân còn có thể chủ động lan tỏa thông tin đúng đắn như chia sẻ nội dung chính thống, giải thích quy trình bầu cử cho người thân, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người ít có điều kiện tiếp cận thông tin. Góp phần xây dựng môi trường thảo luận văn minh, tôn trọng, dựa trên lập luận thay vì cảm xúc cực đoan.

Đọc bản gốc tại đây