Chính quyền 2 cấp ở Quảng Trị thể hiện năng lực điều hành từ cơ sở

Tuyến đầu nơi xã, phường

Hơn nửa năm sau thời điểm chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào vận hành, Quảng Trị lập tức phải đối diện một bài kiểm tra thực tế: bão chồng bão, mưa nối mưa.

Những xã, phường mới hợp nhất; những cán bộ vừa tiếp nhận nhiệm vụ trong bộ máy thay đổi… tất cả chưa kịp quen nhịp việc mới thì thiên tai đã ập đến, buộc hệ thống phải vận hành trơn tru, quyết đoán và hiệu quả.

Từ khi hoàn thiện mô hình mới, Quảng Trị liên tiếp chịu ảnh hưởng của bốn cơn bão số 5, 6, 9 và đặc biệt là bão số 10. Cơn bão này quét mạnh qua khu vực phía Bắc tỉnh, trong đó có địa bàn xã Phú Trạch, để lại nhiều thiệt hại về giao thông, điện lưới, nhà ở và các công trình dân sinh.

Giữa những cột điện gãy đổ, mái tôn bị gió cuốn phăng, điều còn nguyên vẹn là niềm tin của người dân vào chính quyền cơ sở.

Bà Tưởng Thị Nhiên, thôn 3 Hợp Phú, nhớ lại đêm bão với giọng vẫn còn run: “Nhà tôi tạm bợ, nghe thông tin bão rất mạnh nên chính quyền vận động di dời, tôi sang nhà hàng xóm kiên cố. Đến lúc tôn bay ầm ầm mới thấy nếu chậm vài tiếng chắc không kịp”.

Theo bà, thông tin cảnh báo được phát liên tục qua loa truyền thanh, điện thoại và mạng xã hội của xã. Người dân chủ động chằng chống nhà cửa, chuẩn bị lương thực, nước uống; các hộ ở nhà yếu đều được bố trí sơ tán. “Bão vào rồi thì không kịp làm gì nữa, nên phải đi sớm”, bà nói.

Việc không ghi nhận thiệt hại về người trong cơn bão mạnh như số 10 là kết quả của hàng loạt hành động từ sớm, bài bản và có trách nhiệm, điều mà trước đây, cấp xã không phải lúc nào cũng có đủ thẩm quyền để chủ động quyết định.

Chính quyền vững giữa bão lớn

Một trong những thay đổi căn bản của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là trao thêm thẩm quyền cho xã, phường. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự được kiện toàn, hợp nhất các nhiệm vụ vốn do cấp trung gian đảm trách trước đây.

Cấp xã giờ đây không chỉ “chờ chỉ đạo”, mà phải xây dựng kịch bản ứng phó, phân bổ nguồn lực, tiếp nhận cứu trợ, thẩm định hỗ trợ sản xuất và trực tiếp tổ chức sơ tán dân khi xảy ra tình huống nguy hiểm.

Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra không ít thách thức, cán bộ điều động từ nhiều nơi; địa bàn quản lý rộng; quy chế phối hợp trong giai đoạn đầu còn đang hoàn thiện; các tình huống liên xã dễ phát sinh lúng túng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam cho biết, tỉnh đã thành lập 5 khu vực phòng thủ trọng yếu, đóng vai trò điều phối lực lượng, phương tiện khi cơ sở gặp sự cố. “Không còn cấp trung gian, mọi lực lượng phải đưa về xã trung tâm hoặc vùng trọng yếu. Tổ dân phố, thôn bản phải phát huy vai trò nòng cốt vì họ nắm rõ từng hộ, từng nguy cơ”, ông nói.

Theo ông Nam, giai đoạn đầu, tỉnh phải hỗ trợ cơ sở về tham mưu, hướng dẫn và lực lượng. Tuy nhiên, về lâu dài, cấp xã sẽ trở thành hệ thống đủ mạnh để tự xử lý phần lớn tình huống phát sinh.

Trong các cơn bão vừa qua, tỉnh ban hành nhiều công điện khẩn, yêu cầu xã thực hiện đúng thời gian, đúng nhiệm vụ và báo cáo kịp thời. Nhưng khi bước ra thực tế, xã không chỉ “thực hiện”, mà phải chủ động suy nghĩ, quyết định và triển khai trong điều kiện biến động liên tục.

Đọc bản gốc tại đây