Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu các tiêu chí để lựa chọn vấn đề giải trình cần có tính thời sự, bức xúc, nổi lên trong thực tiễn đời sống xã hội. Ảnh: Quochoi.vn
Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu các tiêu chí để lựa chọn vấn đề giải trình cần có tính thời sự, bức xúc, nổi lên trong thực tiễn đời sống xã hội. Ảnh: Quochoi.vn

Chọn vấn đề có tính thời sự, nổi lên trong thực tiễn để giải trình

ANH HUY (báo lao động) 15/01/2026 09:03 (GMT+7)

Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu các tiêu chí để lựa chọn vấn đề giải trình cần có tính thời sự, bức xúc, nổi lên trong thực tiễn đời sống xã hội.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã ban hành Nghị quyết Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân về hoạt động giám sát của Quốc hội.

Nghị quyết nêu rõ, vấn đề giải trình được lựa chọn theo một trong các tiêu chí. Đó là vấn đề được Quốc hội, UBTVQH giao; vấn đề có dấu hiệu vi phạm quy định của pháp luật hoặc có nhiều hạn chế, yếu kém chậm được khắc phục;

Hay vấn đề có tính thời sự, bức xúc, nổi lên trong thực tiễn đời sống xã hội; vấn đề được nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH), thành viên Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, dư luận, cử tri và nhân dân quan tâm; vấn đề mới chưa có giải pháp thực hiện, đòi hỏi phải được làm rõ, giải quyết kịp thời để bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân;

Vấn đề đã được nêu trong các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát của Quốc hội, UBTVQH, Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội nhưng chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa hiệu quả, không đáp ứng được yêu cầu đề ra.

Nghị quyết cũng quy định người được yêu cầu giải trình được lựa chọn phù hợp với vấn đề giải trình.

Căn cứ theo quy định, Thường trực Hội đồng Dân tộc, Thường trực Ủy ban của Quốc hội quyết định việc tổ chức giải trình, nội dung giải trình, người được yêu cầu giải trình, người tham gia giải trình và kế hoạch tổ chức phiên giải trình.

Chậm nhất 10 ngày trước ngày tổ chức phiên giải trình, Thường trực Hội đồng Dân tộc, Thường trực Ủy ban của Quốc hội ban hành kế hoạch tổ chức phiên giải trình, gửi đến thành viên Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, người được yêu cầu giải trình, người tham gia giải trình và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Kế hoạch phải nêu rõ mục đích, yêu cầu, vấn đề giải trình, phạm vi, người được yêu cầu giải trình, người tham gia giải trình, thời gian, địa điểm tổ chức phiên giải trình, mức độ công khai của phiên giải trình và các nội dung khác có liên quan.

Trường hợp không thể trực tiếp tham dự phiên giải trình thì người được yêu cầu giải trình gửi văn bản nêu rõ lý do và cử cấp phó của mình tham dự, trả lời thay khi được sự đồng ý của Thường trực Hội đồng Dân tộc, Thường trực Ủy ban của Quốc hội.

Trường hợp vấn đề giải trình có liên quan đến lĩnh vực phụ trách của Hội đồng Dân tộc, Ủy ban khác của Quốc hội, Thường trực Hội đồng Dân tộc, Thường trực Ủy ban của Quốc hội chủ trì tổ chức phiên giải trình lấy ý kiến của Thường trực Hội đồng Dân tộc, Thường trực Ủy ban của Quốc hội có liên quan và ban hành kế hoạch tổ chức phiên giải trình.

Trường hợp cần thiết, Thường trực Hội đồng Dân tộc, Thường trực Ủy ban của Quốc hội có thể phối hợp cùng tổ chức phiên giải trình.

Nghị quyết cũng quy định tiêu chí lựa chọn chuyên đề giám sát

Chuyên đề giám sát của Quốc hội được lựa chọn căn cứ vào các tiêu chí theo thứ tự ưu tiên sau đây.

Vấn đề bức xúc, nổi lên ở tầm vĩ mô hoặc ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước được ĐBQH, cử tri và nhân dân quan tâm, kiến nghị hoặc vấn đề khác do Quốc hội quyết định phù hợp với yêu cầu giám sát và thực tiễn của đất nước;

Vấn đề gắn với xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật, quản lý nhà nước, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; vấn đề có tính tổng hợp, nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách của nhiều cơ quan của Quốc hội; bảo đảm tính toàn diện, sự cân đối và phù hợp giữa các lĩnh vực;…

Đọc bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục