Cơ sở thống kê cấp xã quản lý từ 5-6 xã, sẽ không còn tình trạng sai lệch số liệu

Chiều 21.11, phát biểu giải trình làm rõ vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, nội dung đề xuất sửa đổi tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn.

Thứ nhất là nhóm các quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và tổ chức thống kê nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Thứ hai, nhóm các quy định liên quan đến thanh tra chuyên ngành thống kê và kiểm tra chuyên ngành thống kê.

Thứ ba, nhóm các quy định liên quan đến chuyên môn nghiệp vụ thống kê phát sinh trong thực tiễn.

Thứ tư, nhóm các quy định liên quan đến ứng dụng phương pháp thống kê, công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động thống kê nhà nước.

Để sắp xếp phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ở địa phương có cơ quan thống kê cấp tỉnh và cấp cơ sở. Thực tế, cấp cơ sở chính là cấp xã.

Để đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực ở địa phương, một cơ sở thống kê ở cấp xã không chỉ phục vụ một xã mà phải quản lý từ tối thiểu 3 xã, bình quân từ 5 đến 6 xã.

Dự thảo luật đã thay thế hệ thống thông tin thống kê cấp huyện bằng hệ thống thông tin cấp xã, giao cho cơ quan thống kê chịu trách nhiệm quản lý cập nhật hệ thống. Hiện tại, một thống kê cơ sở thực hiện cung cấp thông tin kinh tế - xã hội hàng tháng, quý cho trung bình khoảng 5 đến 7 xã.

Về chế độ báo cáo cấp xã và xử lý sai lệch dữ liệu dân cư, dự thảo luật bổ sung quy định về chế độ báo cáo thống kê cấp xã và giao cho Bộ trưởng Bộ Tài chính thẩm quyền ban hành quy định này.

Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ ban hành chế độ báo cáo thống kê cấp tỉnh, cấp xã, bao gồm hệ thống biểu báo cáo và giải thích hướng dẫn ghi chép, áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Việc này phải đảm bảo không trùng lặp và không phát sinh tăng khối lượng công việc của cấp xã, do cơ quan thống kê cơ sở thực hiện.

Về vấn đề sai lệch dữ liệu dân cư giữa cơ quan thống kê và cơ quan khác, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, tình trạng sai lệch sẽ bớt đi rất nhiều hoặc không còn nữa trong thời gian tới. Sự sai lệch hiện tại xảy ra do chúng ta chưa số hóa hoàn chỉnh được dữ liệu dân cư.

Số liệu sai lệch thường liên quan nhiều đến các địa phương vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ví dụ, rất nhiều trường hợp sinh con nhưng chưa kịp thời đi đăng ký, dẫn đến sự sai khác trong thống kê thực tế, đó là lý do chúng ta phải có vấn đề điều tra dân số. Khi quản lý tốt hơn và có đầy đủ dữ liệu dân cư được số hóa, chúng ta sẽ có đáp án luôn.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang chỉ đạo Cục Thống kê triển khai hệ thống phần mềm xuyên suốt phục vụ công tác thống kê, cùng với chiến lược số hóa toàn bộ dữ liệu quốc gia, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026.

Quá trình này sẽ giúp công tác thu thập thông tin, phân tích, đánh giá của thống kê hiện đại và chính xác hơn rất nhiều, đồng thời tiết giảm được lực lượng lao động trong công tác thống kê. Hiện tại, lực lượng lao động trong công tác thống kê còn hết sức vất vả, nhiều chỉ số vẫn phải sử dụng con người.

Đọc bản gốc tại đây