Đại biểu Quốc hội đề xuất luật hóa việc cấm lợi dụng tình trạng khẩn cấp để lạm quyền

Chiều 27.10, Quốc hội thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp.

Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn TPHCM) đề nghị ban soạn thảo xem xét bổ sung thêm hành vi bị cấm là: Không được lợi dụng tình trạng khẩn cấp để lạm quyền, sử dụng vũ lực trái thẩm quyền nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa quyền hạn của lực lượng thi hành công vụ và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Theo đại biểu, quy định này không làm giảm hiệu lực quản lý mà ngược lại thể hiện tinh thần nhân văn và tính kiểm soát quyền lực của Nhà nước.

Đại biểu cũng quan tâm đến quy định điều động lực lượng vũ trang đến địa bàn khẩn cấp. Đại biểu tán thành việc quy định rõ vai trò điều hành của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch nước và Bộ Quốc phòng trong điều động lực lượng vũ trang.

Để thống nhất chỉ huy, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và chính quyền địa phương theo nguyên tắc một đầu mối chỉ huy, bảo đảm phản ứng nhanh, tránh chồng chéo, đồng thời, phù hợp với mô hình khu vực phòng thủ theo Nghị quyết 28 của Trung ương và Nghị định 21 của Chính phủ về xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc.

Về thẩm quyền xử lý người bị tạm giữ trong tình trạng khẩn cấp, đại biểu ủng hộ quan điểm của cơ quan soạn thảo khi trao quyền tạm giữ cho lực lượng tổ tuần tra đặc biệt nhằm xử lý tình huống khẩn cấp ngay tại chỗ.

Song, để tránh hiểu nhầm hoặc lạm quyền, ông đề nghị nên làm rõ cơ cấu tổ chức, cấp bậc, phạm vi hoạt động và thời hạn tạm giữ. Như vậy, vừa bảo đảm tính cơ động, vừa phù hợp nguyên tắc tố tụng và quyền con người theo Hiến pháp.

Đối với quy định lực lượng trong tình trạng khẩn cấp, đại biểu nhất trí việc mở rộng khái niệm lực lượng nòng cốt, trong đó xác định rõ quân đội nhân dân Việt Nam, công an nhân dân Việt Nam và dân quân tự vệ là chủ công.

Tham gia thảo luận, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) nhất trí với quy định người ra quyết định trong tình trạng khẩn cấp không phải chịu trách nhiệm khi quyết định đó dựa trên thông tin có được tại thời điểm ra quyết định, có mục đích chính đáng và không có động cơ vụ lợi.

“Quy định này vừa khuyến khích hành động nhanh chóng trong tình huống khẩn cấp, vừa bảo vệ cán bộ dám hành động vì lợi ích chung”, đại biểu nói và cho biết vẫn còn băn khoăn khi dự thảo Luật quy định phạm vi miễn trừ quá rộng và thiếu cơ chế hậu kiểm.

Do đó, ông đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc quy định việc miễn trách nhiệm chỉ áp dụng nếu người ra quyết định đúng thẩm quyền, dựa trên thông tin khách quan có kiểm chứng, không vượt quá giới hạn cần thiết và phải có nghĩa vụ báo cáo giải trình cụ thể đến cơ quan có thẩm quyền sau khi tình trạng khẩn cấp kết thúc.

Đại biểu cũng cho rằng, dự thảo chưa quy định cơ chế tiếp nhận phản hồi thông tin từ người dân, tổ chức, doanh nghiệp trong vùng khẩn cấp.

Ông nhấn mạnh đây là kênh giám sát trực tiếp, giúp phát hiện sớm các bất cập, hành vi lạm quyền hoặc lợi dụng tình trạng khẩn cấp để trục lợi.

Từ đó đại biểu đề nghị bổ sung quy định về nghĩa vụ của chính quyền địa phương trong việc tiếp nhận, tổng hợp, công khai kết quả xử lý phản ánh từ người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn áp dụng tình trạng khẩn cấp, để đảm bảo sớm phát hiện và xử lý nhanh những phát sinh kịp thời những vấn đề về bất cập.

Đọc bản gốc tại đây