Đề xuất bỏ chỉ tiêu trần, không còn tình trạng giáo viên mòn mỏi đợi thăng hạng

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo do Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng đưa ra một số nội dung thay đổi quan trọng.

Thống nhất chức danh nhà giáo

Theo dự thảo Nghị định, chức danh nhà giáo từ bậc mầm non đến giáo dục thường xuyên gồm: Giáo viên, giáo viên chính, giáo viên cao cấp. Với trung học nghề, chức danh nhà giáo có giáo viên trung học nghề, giáo viên trung học nghề chính, giáo viên trung học nghề cao cấp.

Giáo viên sơ cấp cũng sẽ chia ra thành giáo viên sơ cấp, giáo viên sơ cấp chính, giáo viên sơ cấp cao cấp. Còn có các chức danh chia theo từng cấp học, trình độ đào tạo gồm: Giáo viên trung cấp thực hành, giáo viên trung cấp, giáo viên trung cấp chính, giáo viên trung cấp cao cấp; giảng viên cao đẳng thực hành, giảng viên cao đẳng, giảng viên cao đẳng chính, giảng viên cao đẳng cao cấp;

Giảng viên cao đẳng sư phạm, giảng viên cao đẳng sư phạm chính, giảng viên cao đẳng sư phạm cao cấp; giảng viên đại học, giảng viên đại học chính, giảng viên đại học cao cấp (bao gồm giáo sư, phó giáo sư); giảng viên trường chính trị, giảng viên trường chính trị chính, giảng viên trường chính trị cao cấp; giảng viên đào tạo, bồi dưỡng; giảng viên đào tạo, bồi dưỡng chính; giảng viên đào tạo, bồi dưỡng cao cấp.

Dự kiến bỏ khống chế tỉ lệ xét thăng tiến

Theo dự thảo Nghị định, thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo là việc nhà giáo được bổ nhiệm vào vị trí việc làm gắn với chức danh cao hơn trong cùng một cấp học hoặc trình độ đào tạo, thể hiện sự phát triển nghề nghiệp của nhà giáo.

Việc xét thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo phải căn cứ vào vị trí việc làm, chuẩn nghề nghiệp nhà giáo. Đối với cơ sở giáo dục công lập, việc xét thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo phải phù hợp với cơ cấu theo chức danh nghề nghiệp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, trừ trường hợp xét thăng tiến đặc cách quy định tại Điều 14 Nghị định này.

Nhà giáo được đăng ký xét thăng tiến nghề nghiệp nếu cơ sở giáo dục có nhu cầu và nhà giáo đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của nhà giáo theo quy định của pháp luật. Kỳ xét thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo được tổ chức theo nguyên tắc bình đẳng, công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật.

Dự thảo cũng quy định nhà giáo được đăng ký dự xét thăng tiến nghề nghiệp khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn, điều kiện: Được xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước năm dự xét thăng tiến nghề nghiệp; Có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp tốt; Không trong thời hạn xử lý kỷ luật; không trong thời gian thực hiện các quy định liên quan đến kỷ luật theo quy định của Đảng và của pháp luật; Đáp ứng yêu cầu chuẩn nghề nghiệp chức danh nhà giáo dự xét thăng tiến nghề nghiệp, trừ trường hợp xét thăng tiến đặc cách.

Theo dự thảo, hệ thống chức danh nhà giáo sẽ được thiết kế lại theo hướng đơn giản và thống nhất hơn, gắn chặt với trình độ chuyên môn, năng lực nghề nghiệp. Thay vì chia theo các hạng I, II, III như hiện hành, chức danh nhà giáo bậc mầm non và phổ thông dự kiến được xác định theo các cấp độ giáo viên, giáo viên chính và giáo viên cao cấp.

Điểm thay đổi nhận được nhiều sự quan tâm là việc không còn áp dụng cơ chế khống chế tỉ lệ thăng tiến nghề nghiệp.

Hiện nay, tỉ lệ thăng hạng giáo viên dựa trên cơ cấu số lượng chức danh nghề nghiệp của đơn vị sự nghiệp công lập, với trần tối đa 10% hạng I và 50% hạng II, dẫn đến tình trạng nhiều giáo viên đủ tiêu chuẩn nhưng không thể thăng hạng do hết chỉ tiêu.

Còn theo dự thảo Nghị định, việc xét thăng tiến chức danh nghề nghiệp sẽ không còn dựa trên tỉ lệ cứng áp dụng chung mà căn cứ vào vị trí việc làm, nhu cầu thực tế và cơ cấu chức danh nghề nghiệp đã được phê duyệt. Như vậy, cơ hội thăng tiến gắn trực tiếp với yêu cầu sử dụng nhân lực của từng cơ sở giáo dục, thay vì phụ thuộc việc “còn suất hay không”, khắc phụ cảnh giáo viên dù đủ điều kiện nhưng vẫn mòn mỏi đợi thăng hạng vì vướng tỉ lệ trần.

Cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xét thăng tiến phải xây dựng đề án nêu rõ cơ cấu chức danh hiện có, số lượng vị trí cần thăng tiến, danh sách nhà giáo đủ điều kiện, hình thức và chỉ tiêu xét thăng tiến. Thẩm quyền tổ chức xét thăng tiến được phân cấp phù hợp mô hình quản lý; người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp chịu trách nhiệm tổ chức và quyết định.

Những điều chỉnh này được kỳ vọng góp phần tháo gỡ “nút thắt” nhiều năm trong quản lý nhân sự giáo dục, tạo động lực phấn đấu cho giáo viên, đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ khi Luật Nhà giáo có hiệu lực từ ngày 1.1.2026.

Đọc bản gốc tại đây