Đề xuất lập cơ quan độc lập quản lý an toàn thực phẩm

Góp ý dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Bộ Công an cho rằng, thực tiễn 12 năm thực thi, tình hình tội phạm trong lĩnh vực ATTP diễn biến phức tạp, nhiều vụ việc gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cộng đồng.

Theo Bộ Công an, các đối tượng đã lợi dụng kẽ hở về cơ chế hậu kiểm, sự chồng chéo trong quản lý giữa các bộ, ngành và sự thiếu đồng bộ các quy định về thương mại điện tử để thực hiện hành vi phạm tội.

Do vậy, việc sửa đổi Luật cần đặt ra mục tiêu không chỉ là tạo thuận lợi cho doanh nghiệp mà phải hoàn thiện các hổng pháp lý đang bị tội phạm lợi dụng, đặc biệt là trong khâu tự công bố sản phẩm và quản lý nguyên liệu đầu vào.

Luật ATTP hiện hành chủ yếu tập trung đảm bảo ATTP theo hướng kiểm soát chất lượng, điều kiện sản xuất của từng sản phẩm, từng cơ sở riêng lẻ.

Luật chưa có phạm vi điều chỉnh đầy đủ về ATTP trong toàn bộ chuỗi cung ứng, chưa đảm bảo sự ổn định liên tục, không bị phá hoại, thao túng hay tấn công có chủ đích đối với hệ thống thực phẩm quốc gia.

Đồng thời, chưa có các quy định tương xứng về bảo vệ cơ sở dữ liệu ATTP. Do vậy, cần coi dữ liệu ATTP là tài sản chiến lược. Đối với doanh nghiệp, thông qua phân tích dữ liệu ATTP cũng là công cụ phân tích, đánh giá được nhu cầu thị trường và từ đó định hướng để đầu tư đúng.

Xu hướng lập pháp quốc tế hiện nay chuyển dịch rất rõ ràng và nhất quán từ tư duy quản lý ATTP sang tư duy an ninh lương thực và an ninh chuỗi cung ứng thực phẩm.

Nhiều quốc gia không coi thực phẩm đơn thuần là đối tượng quản lý về y tế kỹ thuật mà đã xác định đây là hạ tầng thiết yếu có khả năng bị tấn công, phá hoại, thao túng và cần được bảo vệ bằng các công cụ pháp lý và an ninh đặc biệt.

Từ những vấn đề nêu trên, Bộ Công an đề xuất một số nội dung đối với dự thảo Luật ATTP (sửa đổi) như:

Bổ sung tiêu chí xác định hành vi xâm phạm ATTP ở mức độ nguy hiểm để làm căn cứ xử lý hình sự. Ví dụ hành vi cố ý sử dụng chất cấm, chất độc hại phải bị xử lý ngay cả khi chưa gây ra hậu quả.

Bổ sung quy định yêu cầu mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng có hệ thống lưu trữ dữ liệu số và có khả năng kết nối với trung tâm dữ liệu quốc gia.

Quy định rõ quyền cưỡng chế của cơ quan thực thi trong việc thanh tra, phong tỏa kho bãi, thu hồi sản phẩm trong 24 giờ khi phát hiện mối nguy, có quyền thanh tra không báo trước.

Đồng thời, có quy định chặt chẽ cơ chế kiểm soát quyền lực để tránh lạm quyền và giảm sốc chính sách đối với doanh nghiệp.

Bộ Công an cũng đề xuất giao Bộ Y tế làm cơ quan đầu mối về ATTP, xem xét có lộ trình thành lập cơ quan độc lập chịu trách nhiệm quản lý ATTP.

Bổ sung chế độ, cơ chế khen thưởng cho người dân phát hiện vi phạm; xử phạt hành chính theo doanh thu và có hình phạt phụ bổ sung.

Quy định doanh nghiệp phải xây dựng kế hoạch phòng ngừa, chống nhiễm bẩn cố ý và kiểm soát rủi ro; chịu trách nhiệm nghiêm ngặt, trực tiếp đối với sản phẩm đưa ra thị trường.

Đọc bản gốc tại đây