Đề xuất quy định cụ thể về ưu tiên chuyển đổi xe buýt xanh

Theo kiến nghị, TP Hà Nội cần sớm điều chỉnh, bổ sung chính sách để phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn; khuyến khích đầu tư xây dựng, khai thác bến xe, bãi đỗ xe ô tô và các phương tiện cơ giới khác; đồng thời, áp dụng công nghệ cao trong quản lý và điều hành giao thông vận tải.

Đại diện Trung tâm Quản lý và Điều hành Giao thông TP Hà Nội cho biết, tại Điểm c, Khoản 4, Điều 2 Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND quy định: "Ngân sách thành phố hỗ trợ 50% tiền lãi vay ngân hàng trong 5 năm đầu để đầu tư xây dựng hạ tầng vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn và mua sắm xe buýt sử dụng năng lượng sạch, cụ thể theo từng dự án được UBND thành phố phê duyệt." Tuy nhiên, quy định này hiện còn nhiều bất cập, dẫn đến việc chưa có doanh nghiệp hoặc đơn vị nào tiếp cận được chính sách, đồng thời chưa thực sự hấp dẫn, khuyến khích các đơn vị tham gia.

Theo đó, hiện chưa có quy định rõ ràng về hạn mức hỗ trợ lãi vay. Việc yêu cầu dự án phải được UBND thành phố phê duyệt trước khi vay vốn tạo ra rào cản chưa phù hợp với thực tế. Ngoài ra, mức hỗ trợ 50% chi phí lãi vay trong 5 năm đầu vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia.

Theo ông Thái Hồ Phương – Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành Giao thông TP Hà Nội, UBND thành phố đã phê duyệt “Đề án phát triển hệ thống giao thông vận tải công cộng bằng xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh trên địa bàn thành phố.” Đề án đặt mục tiêu:

Đến năm 2030, tỉ lệ xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh đạt khoảng 70%-90% (trong khi theo Quyết định 876/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, con số này là 50%). Đến năm 2035, đạt 100% (trong khi theo Quyết định 876/QĐ-TTg, mục tiêu này là vào năm 2050).

Như vậy, từ nay đến năm 2035, Hà Nội cần đầu tư khoảng 3.070 xe buýt sử dụng năng lượng xanh, sạch. Trong đó: 2.051 xe buýt chạy diesel hiện có cần được thay thế bằng phương tiện sử dụng nhiên liệu xanh, sạch. 1.019 xe buýt mới sử dụng năng lượng xanh, sạch sẽ được bổ sung vào hệ thống.

Bên cạnh phương tiện, thành phố cũng cần đầu tư mạnh vào hạ tầng trạm sạc để phục vụ xe buýt chạy điện. Nếu không có cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp, việc triển khai đề án sẽ gặp nhiều khó khăn.

Hiện nay, Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND đề cập đến nhiều nội dung, trong đó chính sách khuyến khích đầu tư xe buýt điện, năng lượng xanh chỉ là một phần. Nếu chờ sửa đổi toàn bộ nghị quyết, quá trình sẽ kéo dài, trong khi việc “xanh hóa” phương tiện buýt đang là nhu cầu cấp thiết.

Vì vậy, cần sớm nghiên cứu và ban hành nghị quyết của HĐND TP Hà Nội để sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 07/2019/NQ-HĐND (đặc biệt là thay thế quy định tại Điểm c, Khoản 4, Điều 2). Việc này nhằm tháo gỡ kịp thời các khó khăn, đảm bảo triển khai đề án theo đúng tiến độ và mục tiêu đã đề ra.

Các doanh nghiệp đang rất mong chờ những cơ chế, chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, bao gồm: Hỗ trợ lãi vay để giảm chi phí cho doanh nghiệp. Tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư phương tiện và trạm sạc. Ưu tiên nguồn điện phục vụ cho vận tải hành khách công cộng.

Trung tâm Quản lý và Điều hành Giao thông TP Hà Nội cũng đề xuất điều chỉnh cơ chế hỗ trợ lãi vay đầu tư hạ tầng và mua sắm phương tiện xanh, cụ thể: Xác định hạn mức khoản vay bằng 100% giá trị đầu tư.

Tăng tỉ lệ hỗ trợ lãi vay và kéo dài thời gian vay; Bãi bỏ quy định ràng buộc các khoản vay phải thuộc dự án do UBND TP Hà Nội phê duyệt.

Mở rộng đối tượng vay, ngoài ngân hàng thương mại, có thể bổ sung Quỹ Đầu tư Phát triển và các tổ chức tín dụng khác theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, Trung tâm cũng kiến nghị phân bổ kinh phí hằng năm vào Quỹ Đầu tư Phát triển TP Hà Nội để thực hiện thanh toán, giải ngân hỗ trợ doanh nghiệp đúng đối tượng.

Trung tâm Quản lý và Điều hành Giao thông TP Hà Nội đề nghị Sở Xây dựng Hà Nội trình UBND thành phố để báo cáo HĐND TP Hà Nội, xem xét và thông qua vào kỳ họp giữa năm 2025 (tháng 7.2025).

Đọc bản gốc tại đây