Đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu không phải mô hình xã mới

Ngày 15.9, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà làm việc với Bộ Nội vụ về 3 nội dung quan trọng.

Thứ nhất, với đề án mô hình đơn vị hành chính cấp xã (ĐVHC) mang tính hạt nhân tiêu biểu, Phó Thủ tướng nhấn mạnh trước hết phải đặt mô hình này trong cấu trúc tổng thể của các ĐVHC cấp xã hiện nay, không phải ĐVHC cấp xã mới hay mô hình xã mới.

Theo đó, cần định vị rõ ĐVHC cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu là gì. Đây là đơn vị có không gian và nền tảng phát triển kinh tế - xã hội sẵn có, hạ tầng và dịch vụ công, đồng thời có năng lực quản trị vượt trội; được phân cấp, trao quyền và có khả năng bố trí nguồn lực tương xứng để trở thành trung tâm quản trị, phát triển và cung ứng dịch vụ cho khu vực xung quanh và của tỉnh.

Không chỉ có năng lực nội tại, đơn vị này phải có khả năng liên kết, hỗ trợ các ĐVHC cấp xã trong khu vực, tạo động lực và sức lan tỏa đối với sự phát triển chung.

Việc xây dựng mô hình phải dựa trên nền tảng, quy mô và những điều kiện vốn có của các đơn vị hiện hữu. Tính kế thừa phải được thể hiện rõ; trong tương lai, những đơn vị khác nếu đạt các tiêu chí tương ứng cũng có thể trở thành đơn vị có tính chất hạt nhân. Vì vậy, trước hết cần làm rõ khái niệm, định vị đúng mô hình.

Về tiêu chí, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung vào vị trí, chức năng và tiềm năng phát triển; quy mô dân số, diện tích tự nhiên; trình độ phát triển kinh tế - xã hội và hạ tầng đô thị, nông thôn.

Trong đó, vị trí, chức năng và tiềm năng phát triển là những yếu tố quan trọng. Quy mô dân số, diện tích tự nhiên vẫn là những yếu tố nền tảng nhưng cần được xem xét phù hợp với khả năng quản trị và đặc điểm từng khu vực.

Mục tiêu tổng quát là lựa chọn một số ĐVHC cấp xã có năng lực quản trị và phát triển vượt trội, có khả năng trở thành trung tâm liên kết, tạo động lực phát triển cho khu vực.

Thứ hai, với đề án xây dựng mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố, Phó Thủ tướng cho biết thôn, tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải cấp hành chính nhưng có vị trí đặc biệt quan trọng trong tổ chức đời sống xã hội ở cơ sở.

Điểm cốt lõi, theo Phó Thủ tướng, là phải xác định rõ người dân và cộng đồng dân cư là chủ thể của tự quản.

"Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng" vừa là phương châm, vừa là triết lý của nền dân chủ ở cơ sở và cần được thể hiện xuyên suốt trong mô hình tự quản.

Thứ ba, về khung tổ chức các cơ quan, đơn vị trong hệ thống hành chính nhà nước từ Trung ương đến địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu việc xác định khung tổ chức phải bảo đảm bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, thông suốt; nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, quản trị địa phương và phục vụ nhân dân.

Kế thừa, ổn định, hạn chế xáo trộn, bảo đảm tính liên tục, thông suốt; gắn xây dựng tổ chức với thực hiện hiệu quả phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và rà soát, loại bỏ các khâu trung gian.

Đọc bản gốc tại đây