Dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị

Dân là gốc

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn thấm nhuần và hết sức coi trọng việc vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng. Đại hội XIII của Đảng đánh giá toàn diện về phát huy vai trò của nhân dân để xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đồng thời xác định phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ quan trọng này trong thời gian tới, đặc biệt là sự vận dụng đầy đủ, toàn diện, sáng tạo, ngày càng sâu sắc hơn những nội dung, phương thức phát huy vai trò của nhân dân và dựa vào nhân dân để xây dựng, chỉnh đốn Đảng.

Đây là chủ trương xuyên suốt, nhất quán của Đảng ngay từ khi mới thành lập, là kinh nghiệm quý báu của Đảng trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Các đại hội Đảng trước đây đều nêu vấn đề dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, cả trong Điều lệ Đảng và trong tổng kết bài học kinh nghiệm. Đại hội XIII của Đảng thể hiện tư duy mới và quyết tâm chính trị cao là “sửa chữa” từ trong nội bộ, để xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh.

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định đặc biệt coi trọng, đẩy mạnh hơn nữa công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu. Trong đó, nhấn mạnh việc tập trung thực hiện đồng bộ, hiệu quả nhiệm vụ, giải pháp: “Thắt chặt hơn nữa mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng”.

Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội XIV của Đảng khi đánh giá Quá trình thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII đã nêu rõ: “Công tác dân vận được tăng cường, góp phần thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân. Chú trọng đối thoại, lắng nghe ý kiến, kịp thời giải quyết những bức xúc, kiến nghị chính đáng của nhân dân, phát huy vai trò của nhân dân trong tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng” và “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội được tổ chức, sắp xếp lại, bảo đảm hoạt động thống nhất, hiệu quả, phát huy sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Các phong trào thi đua yêu nước được triển khai tích cực, có tác dụng lan tỏa sâu rộng. Đã phát huy đầy đủ hơn quyền làm chủ của Nhân dân; chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân. Dân chủ cơ sở, dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện được đẩy mạnh, chất lượng giám sát, phản biện xã hội được nâng cao”.

Nhận định trên đều xuất phát từ cơ sở thực tiễn. Đơn cử, Nghị quyết 60-NQ/TW ngày 12.4.2025 đưa ra chủ trương sửa đổi, bổ sung Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước liên quan đến các quy định về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội; các quy định về chính quyền địa phương phục vụ việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, ngay sau đó Chính phủ đã tiến hành lấy ý kiến nhân dân, các ngành, các cấp về dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013. Kết quả hơn 280 triệu lượt ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân vào dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và tỉ lệ tán thành rất cao, đạt 99,75%. Điều này là minh chứng rõ rệt nhất, khẳng định vai trò của nhân dân trong những vấn đề trọng đại của đất nước.

Phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội

“Thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng” vừa là kế thừa truyền thống, vừa là yêu cầu cấp thiết trong tình hình mới. Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh và hội nhập sâu rộng, việc phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trở thành nhân tố quyết định để Đảng ta giữ vững niềm tin, củng cố nền tảng chính trị, xã hội.

Những năm qua, công tác dân vận của Đảng đạt được nhiều kết quả tích cực. Hàng chục nghìn cuộc đối thoại trực tiếp giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân đã được tổ chức; hàng vạn ý kiến góp ý của nhân dân được tiếp thu trong xây dựng chủ trương, đường lối. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng thực chất hơn, thể hiện rõ vai trò “tai mắt của dân, tiếng nói của dân” trong hệ thống chính trị.

Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ “then chốt của then chốt”. Để Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, không có con đường nào khác ngoài dựa vào Nhân dân - nguồn lực và nguồn giám sát lớn nhất của Đảng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn cán bộ, đảng viên phải “theo đúng đường lối nhân dân” với sáu nội dung cốt lõi: Đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết; liên hệ chặt chẽ với nhân dân; việc gì cũng bàn với dân; có khuyết điểm phải tự phê bình trước dân; học hỏi nhân dân; và phải làm gương cho dân noi theo.

Thực hiện lời dạy đó, Đảng ta đã thể chế hóa thành các quy định cụ thể: Quy định về trách nhiệm người đứng đầu tiếp dân và đối thoại trực tiếp với dân; quy chế dân vận trong hệ thống chính trị; quy định về giám sát, phản biện xã hội; quy định đảng viên giữ mối liên hệ với nhân dân nơi cư trú... Tất cả nhằm bảo đảm Đảng luôn gắn bó với dân, được dân tin, dân yêu, dân bảo vệ.

Chính nhân dân là lực lượng giúp Đảng phát hiện và đấu tranh chống lại những biểu hiện suy thoái, tham nhũng, tiêu cực. Nhiều vụ việc tiêu cực được nhân dân phản ánh, báo chí phanh phui đã góp phần làm trong sạch đội ngũ, củng cố niềm tin xã hội. Mỗi lá đơn tố cáo, mỗi góp ý xây dựng của dân đều là “tấm gương soi” để Đảng tự chỉnh đốn mình.

Một trong những quan điểm, mục tiêu xây dựng, phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội XIV đã khẳng định: “Mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước phải thực sự xuất phát từ nhu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân; lấy hạnh phúc, sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu. Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở và phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Phát huy vai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện. Thực hiện nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về các quyết định của mình.

Phát huy quyền làm chủ của nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Có cơ chế phù hợp, thuận lợi và tin cậy để nhân dân tham gia ý kiến vào quá trình hoạch định đường lối, chính sách, quyết định những vấn đề lớn và quan trọng của đất nước; nêu cao trách nhiệm tiếp thu, trách nhiệm thông tin, giải trình của các cơ quan Đảng, Nhà nước đối với những kiến nghị, đề xuất của Nhân dân. Thực hiện đầy đủ các quyền dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, nhất là dân chủ ở cơ sở; chống các biểu hiện dân chủ hình thức.

Cấp ủy, tổ chức đảng, các tổ chức trong hệ thống chính trị, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức nêu gương thực hành dân chủ, tuân thủ pháp luật, trách nhiệm, đạo đức xã hội. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân trong đại diện thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân”.

Riêng về lĩnh vực xây dựng và chỉnh đốn Đảng, văn kiện nêu bật yêu cầu: “Phát huy vai trò, sự tham gia của nhân dân trong xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và Nhân dân, giữa các vùng, địa phương. Tổ chức có hiệu quả, thực chất việc Nhân dân tham gia giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị; phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên”.

Ở chiều ngược lại, để phát huy vai trò nhân dân trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, các cấp ủy Đảng cần tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như: Thực hành dân chủ thực chất, bảo đảm Nhân dân được “biết, bàn, làm, kiểm tra, giám sát, thụ hưởng” mọi chủ trương, chính sách liên quan đến đời sống; Hoàn thiện cơ chế để nhân dân tham gia giám sát, phản biện, nhất là trong công tác cán bộ, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; Xây dựng đội ngũ cán bộ “trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân”, coi sự hài lòng và tín nhiệm của Nhân dân là thước đo năng lực; Nâng cao hiệu quả công tác dân vận, đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường đối thoại trực tiếp giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân; Chăm lo đời sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, để Nhân dân thực sự tin yêu, gắn bó và đồng hành cùng Đảng trong sự nghiệp xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phát triển đất nước.

Đây chính là những yêu cầu, nhiệm vụ cơ bản để củng cố, bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng; làm cho ý Đảng hợp với lòng dân, tạo sự thống nhất cao về nhận thức, hành động và ý chí quyết tâm trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Đọc bản gốc tại đây