Mở khóa hạ tầng kỹ thuật cho cánh đồng lúa giảm phát thải
ĐBSCL - Hạ tầng kỹ thuật, nhất là hệ thống thủy lợi chưa theo kịp tiến độ đang đặt ra thách thức cho việc thực hiện các biện pháp canh tác lúa giảm phát thải.
Yếu tố then chốt
Theo báo cáo Sơ kết thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đến năm 2030” (gọi tắt là Đề án), một trong những khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện là hạ tầng thủy lợi chưa theo kịp tiến độ triển khai.
Đây là yếu tố căn bản, then chốt để thực hiện các biện pháp canh tác giảm phát thảinhư tưới ngập khô xen kẽ (AWD). Tuy nhiên, nguồn vốn đầu tư cho hệ thống thủy lợi chưa phù hợp với lộ trình triển khai Đề án.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng Vương Quốc Nam cho biết, mô hình trồng lúa chất lượng cao, giảm phát thải tại tỉnh đã mang lại những kết quả tích cực như giảm chi phí đầu vào, tăng lợi nhuận và đặc biệt là giảm khí CO2.
Định hướng năm 2025, với mô hình canh tác này, Sóc Trăng sẽ chọn tiếp 8 điểm với trên 350 ha để thí điểm. Theo đó, ông Nam cho rằng yếu tố hết sức quyết định để đủ điều kiện sản xuất theo mô hình này là các hệ thống thủy lợi khép kín và hạ tầng giao thông phục vụ vận chuyển hàng hóa.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) tỉnh Kiên Giang Lê Hữu Toàn cũng cho rằng, mấu chốt của việc tổ chức lại sản xuất nằm ở hạ tầng. Khi tổ chức sản xuất, hạ tầng là yếu tố cần thiết. Điều này không chỉ giúp bảo vệ mà còn góp phần phát triển và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Ưu tiên đầu tư
Tại Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030” diễn ra vào ngày 9.4, Bộ Trưởng Bộ NNMT Đỗ Đức Duy cũng nhìn nhận việc xây dựng hạ tầng thủy lợi phục vụ yêu cầu tưới tiêu, quản lý đồng ruộng là điều kiện tiên quyết để áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến. Khó khăn đặt ra là hạ tầng thủy lợi chưa theo kịp tiến độ.
“Chìa khóa của sản xuất lúa nước là nước. Nếu chúng ta không có hệ thống thủy lợi, không bảo đảm được nước, không có biện pháp tưới tiên tiến thì không thể có được lúa gạo chất lượng cao”, Bộ Trưởng Bộ NNMT nhấn mạnh.

Theo đó, Bộ Trưởng Bộ NNMT Đỗ Đức Duy đề nghị các địa phương cần bố trí kinh phí triển khai các hoạt động của Đề án trong năm 2025 và các năm tiếp theo. Trong đó, ưu tiên đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi nội đồng, phát triển các mô hình tưới tiết kiệm nước; hỗ trợ các mô hình giảm phát thải từ ngân sách địa phương và nguồn vốn lồng ghép của các chương trình, dự án, đề án khác. Đồng thời, cải thiện hạ tầng kho chứa, logistics để giảm thất thoát sau thu hoạch; bổ sung các dự án, nhiệm vụ này vào kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030 của địa phương.
Bộ Trưởng Bộ NNMT thông tin thêm, Bộ đang xây dựng chương trình đầu tư công về phát triển hạ tầng, phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu của vùng ĐBSCL. Đây sẽ là chương trình trọng điểm, tập trung vào hệ thống hạ tầng khung, nhất là hệ thống hạ tầng thủy lợi cấp vùng, liên vùng giúp phát triển nông nghiệp nói chung và ngành sản xuất lúa của vùng ĐBSCL; kết hợp với các chương trình mục tiêu quốc gia khác để đầu tư nâng cấp hạ tầng.
Đọc bản gốc tại đây