Ngưỡng thu nhập xác định người phụ thuộc 3 triệu đồng/tháng có thể sớm lạc hậu

Bộ Tài chính giữ quy định ngưỡng thu nhập 3 triệu đồng

Tại bản tổng hợp góp ý dự thảo Thông tư hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), Thuế tỉnh Thanh Hóa kiến nghị bổ sung cơ chế điều chỉnh linh hoạt đối với ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc.

Theo dự thảo, người phụ thuộc được tính giảm trừ gia cảnh phải có mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 3 triệu đồng. Mức này cao gấp 3 lần so với quy định hiện hành là 1 triệu đồng/tháng.

Thuế tỉnh Thanh Hóa đánh giá việc nâng ngưỡng thu nhập lên 3 triệu đồng là bước tiến tích cực, phản ánh tốt hơn mặt bằng thu nhập và chi phí sinh hoạt hiện nay. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng việc ấn định một con số tuyệt đối sẽ dễ dẫn đến tình trạng lạc hậu sau một thời gian, tương tự như vướng mắc của quy định cũ.

Đơn vị đề xuất bổ sung quy định cho phép điều chỉnh ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc trong trường hợp chỉ số giá tiêu dùng (CPI) biến động trên 20% so với thời điểm thông tư có hiệu lực. Khi đó, Bộ Tài chính sẽ báo cáo Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức thu nhập phù hợp với thực tế. Theo Thuế tỉnh Thanh Hóa, quy định này sẽ giúp tránh việc phải sửa đổi, bổ sung chính sách trong thời gian ngắn sau khi ban hành, đồng thời bảo vệ quyền lợi người nộp thuế trước tác động của lạm phát.

Đơn vị này cũng bày tỏ băn khoăn đối với việc nâng ngưỡng thu nhập làm căn cứ tạm khấu trừ thuế từ 2 triệu đồng/lần lên 3 triệu đồng/lần.

Liên quan đến việc xác định người phụ thuộc, Thuế tỉnh Thanh Hóa cho rằng hiện vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt đối với nhóm lao động tự do, sản xuất nông nghiệp hoặc có thu nhập không ổn định. Việc xác định thu nhập chủ yếu dựa trên cam kết của người nộp thuế, trong khi cơ quan thuế chưa có công cụ đối soát hiệu quả.

Từ đó, đơn vị kiến nghị bổ sung cơ chế đối soát thu nhập của người phụ thuộc thông qua mã số thuế cá nhân và dữ liệu chi trả thu nhập trên hệ thống cơ sở dữ liệu điện tử của ngành thuế.

Giải trình về các nội dung trên, Bộ Tài chính cho biết Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã giao thẩm quyền cho Bộ trưởng Tài chính quy định mức thu nhập của người phụ thuộc.

Theo Bộ Tài chính, việc xác định mức thu nhập này sẽ căn cứ trên nhiều yếu tố như mức sống dân cư, thu nhập bình quân xã hội, chỉ số giá tiêu dùng và các chỉ số kinh tế - xã hội liên quan nhằm bảo đảm phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Tại dự thảo thông tư, mức thu nhập của người phụ thuộc đang được quy định là 3 triệu đồng/tháng. Trường hợp các chỉ số kinh tế có biến động lớn trong tương lai, Bộ trưởng Tài chính sẽ xem xét ban hành văn bản điều chỉnh theo thẩm quyền. Vì vậy, cơ quan soạn thảo cho rằng không cần thiết phải quy định sẵn nguyên tắc điều chỉnh trong thông tư.

Đối với đề xuất bổ sung cơ chế đối soát thu nhập của người phụ thuộc, Bộ Tài chính cho biết dự thảo thông tư đã quy định rõ trách nhiệm của người nộp thuế trong việc xác định người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức quy định.

Người nộp thuế đồng thời phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin kê khai. Trường hợp cơ quan thuế phát hiện việc kê khai không đúng thực tế, người nộp thuế sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Mức 3 triệu đồng có thể nhanh chóng lạc hậu

Đánh giá về nội dung này, ông Lê Văn Tuấn, Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas cho rằng việc giữ mức thu nhập 3 triệu đồng/tháng để xác định người phụ thuộc vẫn còn nhiều điểm chưa hợp lý.

Thứ nhất, mức chi tiêu bình quân đầu người năm 2024 đã đạt khoảng 2,977 triệu đồng/tháng. Đến năm 2026, con số này ước tính tối thiểu khoảng 3,5 triệu đồng/tháng, nên ngưỡng 3 triệu đồng có thể không còn phản ánh đúng thực tế.

Thứ hai, việc lấy mức chi tiêu bình quân đầu người của cả nước làm căn cứ chưa phù hợp với nhóm người nộp thuế thu nhập cá nhân. Theo chuyên gia, phần lớn người lao động có thu nhập chịu thuế tập trung tại các đô thị lớn, nơi mức chi tiêu cao hơn đáng kể so với bình quân cả nước.

Thứ ba, ông Tuấn cho rằng cần có cơ chế điều chỉnh tự động thay vì phụ thuộc vào quyết định của cơ quan quản lý. Thực tế, ngưỡng thu nhập 1 triệu đồng/tháng đối với người phụ thuộc hay ngưỡng 2 triệu đồng để khấu trừ thuế 10% đều từng duy trì quá lâu trước khi được điều chỉnh.

Theo ông Tuấn, phương án phù hợp hơn là gắn ngưỡng thu nhập của người phụ thuộc với mức lương tối thiểu vùng. Khi lương tối thiểu vùng được điều chỉnh hằng năm, ngưỡng thu nhập này cũng sẽ tự động tăng tương ứng, bảo đảm sát với biến động của đời sống và giảm tình trạng chính sách chậm cập nhật.

Đọc bản gốc tại đây