Phân cấp, phân quyền phải đi liền với kiểm soát quyền lực

Chiều 27.7, tại Hà Nội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, thời gian qua, Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và chủ động của ngân sách địa phương.

Các luật cũng đã xử lý các vấn đề đáp ứng vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, bãi bỏ các nội dung không phù hợp với thực tiễn, giải quyết các bất cập, vướng mắc trong đầu tư công.

Tuy nhiên, triển khai thực hiện các quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công liên quan đến chi đầu tư công vẫn còn một số bất cập, hạn chế. Vì vậy, việc hợp nhất hai luật nêu trên là đòi hỏi cấp thiết.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay, dự thảo luật được xây dựng trên nguyên tắc kế thừa tối đa các quy định hiện hành đang phát huy hiệu quả, đồng thời tinh chỉnh lồng ghép để giảm thiểu thủ tục hành chính.

Dự thảo luật tập trung vào một số định hướng như: việc hợp nhất Kế hoạch tài chính và Kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm, tích hợp thống nhất kế hoạch đầu tư công hằng năm trong dự toán chi đầu tư công.

Phân cấp thẩm quyền quyết định phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm và dự toán chi đầu tư công hằng năm nguồn vốn ngân sách địa phương từ HĐND cho UBND các cấp; các nội dung phân cấp cho Chính phủ quy định chi tiết tại dự thảo Luật;

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành về sự cần thiết, căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Theo ông Phan Văn Mãi, đạo luật mới cần phát huy tính chủ động của ngân sách địa phương; tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí việc tích hợp kế hoạch đầu tư công 5 năm vào kế hoạch tài chính 5 năm; chủ trương thống nhất quy trình phân bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước với việc giao kế hoạch đầu tư công hằng năm.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát về tích hợp kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công 5 năm; đồng thời làm rõ các nội dung áp dụng thống nhất và các nội dung cần quy định riêng trong nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước.

Về thẩm quyền phân bổ chi tiết ngân sách địa phương, đa số ý kiến đề nghị đánh giá kỹ tác động của từng phương án để bảo đảm đúng chức năng của cơ quan dân cử và tăng tính chủ động cho cơ quan hành chính.

Kết luận nội dung thảo luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị, luật không chỉ lồng ghép kỹ thuật đơn thuần mà phải giải quyết tận gốc các vướng mắc gây ách tắc thực tiễn.

Dự luật cần chuyển sang tư duy quản trị, quy trình quản lý và trách nhiệm đối với toàn bộ nguồn lực tài chính công; tiến tới thống nhất quản lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn rõ trách nhiệm.

Việc phân cấp phải đi liền với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và bảo đảm nguồn lực tối thiểu tương ứng (đặc biệt là ngân sách cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp).

Chính sách đặc thù không làm giảm mức độ ưu tiên hỗ trợ đối với đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo, căn cứ cách mạng.

Đọc bản gốc tại đây