Tránh bẫy suy diễn về hoạt động đối ngoại của Việt Nam

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định: Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế; phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. Đẩy mạnh triển khai đồng bộ, sáng tạo hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả. Bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi. Chủ động, tích cực đóng góp vào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững trên tinh thần là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; tham gia chủ động, có trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và quốc tế.

Trong thời gian vừa qua, nhiều chuyến công du của lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham gia các hoạt động đối ngoại, nâng tầm uy tín, vị thế của đất nước trên trường quốc tế. Trước hết, cần khẳng định, những chuyến công tác này không phải “ngả theo” bất kỳ trục quyền lực nào mà các đối tượng phản động, sai trái, thù địch đăng tải. Đây là cách suy diễn, lệch lạc một hoạt động đối ngoại vốn nằm trong chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa. Bởi lẽ, Việt Nam không tham gia liên minh quân sự, không liên kết với nước này để chống nước kia. Các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước nằm trong đường lối đối ngoại nhất quán mà Đảng ta đã xác định, không phải một bước rẽ chính sách.

Thứ hai, quan điểm cho rằng, có những chuyến đi “chỉ mang tính hình thức” hay “không đem lại lợi ích cụ thể” là cách đánh giá ngắn hạn, thiếu chiều sâu. Trong môi trường quốc tế hiện nay, nơi chính sách thương mại, chuỗi cung ứng và cạnh tranh chiến lược liên tục biến động, đối thoại trực tiếp ở cấp cao có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đặc biệt với những quốc gia là những đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam. Trong đó, những vấn đề liên quan đến thuế quan, phòng vệ thương mại, tiêu chuẩn kỹ thuật… nếu không được trao đổi kịp thời có thể tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người lao động. Ngoại giao cấp cao không chỉ nhằm ký kết văn kiện, mà còn để duy trì lòng tin chính trị và kênh trao đổi chiến lược. Giá trị của nó nằm ở việc giảm thiểu rủi ro chính sách trong tương lai. Đánh giá hiệu quả của một chuyến công tác chỉ bằng lợi ích tức thời là cách tiếp cận thiếu khoa học đối với quan hệ quốc tế.

Thứ ba, các suy diễn về “đánh đổi chủ quyền” hoặc “cam kết quân sự” hoàn toàn không có cơ sở. Chính sách quốc phòng “bốn không” của Việt Nam tiếp tục được khẳng định rõ ràng: Không tham gia liên minh quân sự; Không liên kết nước này chống nước kia; Không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự/sử dụng lãnh thổ chống nước khác; Không dùng vũ lực/đe dọa vũ lực trong quan hệ quốc tế. Trong toàn bộ nội dung các chuyến công tác quốc tế, Việt Nam không đưa ra bất kỳ cam kết nào đi ngược lại các nguyên tắc đó.

Gần đây, việc lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự cuộc họp về tái thiết Gaza cũng cần được nhìn nhận đúng bản chất. Việt Nam ủng hộ giải pháp hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc trong duy trì hòa bình, an ninh quốc tế. Tham gia thảo luận là thể hiện trách nhiệm của một thành viên tích cực trong cộng đồng quốc tế, không phải sự thay đổi lập trường.

Một trong những chi tiết bị các đối tượng xấu cố tình khai thác là việc Việt Nam không nằm trong nhóm cam kết đóng góp tài chính lớn tại cuộc họp. Việc tham gia một cơ chế quốc tế không đồng nghĩa với việc phải gánh vác nghĩa vụ tài chính vượt quá điều kiện và lợi ích quốc gia. Trong quan hệ quốc tế hiện đại, mỗi quốc gia đều phải tính toán hài hòa giữa trách nhiệm đối với cộng đồng quốc tế và yêu cầu bảo đảm nguồn lực cho phát triển bền vững trong nước.

Cách tiếp cận của Việt Nam - tham gia tích cực, có trách nhiệm nhưng không đánh đổi các nguồn lực chiến lược - phản ánh tư duy quản trị quốc gia thận trọng, thực chất và nhất quán với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ. Ngoại giao không được đo bằng con số đóng góp tài chính thuần túy, mà được thể hiện ở mức độ được tham vấn, được tôn trọng và được coi trọng trong cấu trúc thảo luận. Việc lãnh đạo Việt Nam được mời tham dự và được nhấn mạnh vai trò trong khuôn khổ hội nghị là minh chứng cho sự tin cậy chính trị ngày càng được củng cố và vị thế quốc gia ngày càng rõ nét trong các vấn đề khu vực và toàn cầu.

Các luận điệu xuyên tạc thường có điểm chung: Cắt ghép thông tin, tách sự kiện khỏi bối cảnh chiến lược và suy diễn động cơ chính trị. Đây là thủ pháp quen thuộc nhằm tạo tâm lý hoài nghi, làm suy giảm niềm tin vào đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước. Trong môi trường truyền thông số, nếu thiếu tỉnh táo và năng lực thẩm định thông tin, dư luận rất dễ bị dẫn dắt bởi những nhận định cảm tính, thiếu căn cứ.

Vì vậy, điều cần thiết là phải nhìn nhận hoạt động đối ngoại trong tổng thể chiến lược bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định, tranh thủ tối đa các điều kiện quốc tế thuận lợi để mở rộng không gian phát triển cho đất nước. Đó không chỉ là yêu cầu của thực tiễn hội nhập sâu rộng, mà còn là biểu hiện sinh động của một nền ngoại giao bản lĩnh, chủ động và trách nhiệm.

Đọc bản gốc tại đây