Tư duy mới trong hoạch định đường lối tại Đại hội XIV

Củng cố tầm nhìn chiến lược cho Đại hội XIV

Tại báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Lương Cường nhấn mạnh, dưới sự lãnh đạo của Đảng, phát huy thành quả của 40 năm đổi mới, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta chung sức, đồng lòng triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng với quyết tâm, nỗ lực cao nhất, phấn đấu hoàn thành thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm. Trong đó, đến năm 2030 - kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, nước ta có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước CHXHCN Việt Nam, trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Chỉ đạo tập trung thể hiện một cách sâu sắc và toàn diện tư duy đổi mới, đột phá của Đảng, làm cơ sở vững chắc định hướng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới; triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, các Nghị quyết của Quốc hội khóa XVI.

Đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, coi đây là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; củng cố và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế; nâng tầm và phát huy vai trò đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân trong tình hình mới; thực hiện có hiệu quả phương châm “kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại”, góp phần quan trọng và tạo động lực phát triển bứt phá của đất nước.

Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật trên tất cả các lĩnh vực, tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc, khơi dậy, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước; đẩy mạnh cải cách tư pháp, xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; quan tâm chăm lo củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước.

Nhìn lại 40 năm đổi mới, nhiều ý kiến đã chỉ ra rằng bối cảnh thế giới và khu vực đang bước vào thời kỳ biến động nhanh, phức tạp chưa từng có. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, biến đổi khí hậu, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, các nhóm yếu tố thuộc an ninh truyền thống, phi truyền thống… tất cả đang định hình lại cấu trúc quyền lực và trật tự quốc tế.

Tiến vào giai đoạn phát triển mới, đất nước ta đứng trước cả thời cơ lớn và thách thức lớn. Điều đó đòi hỏi tầm nhìn chiến lược được dự báo chính xác, quan điểm chỉ đạo rõ ràng và hệ thống giải pháp đủ mạnh.

Đây là các cơ hội và thách thức đối với kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, trong đó đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tăng cường tự chủ chiến lược, đổi mới sáng tạo, phát huy nội lực và tận dụng hiệu quả nguồn lực quốc tế. Mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số và hội nhập quốc tế là những chủ đề được đề nghị phân tích sâu hơn.

Đối với quan điểm chỉ đạo - nền tảng tư duy của đường lối phát triển, yêu cầu đặt ra là làm rõ mối quan hệ giữa các nền tảng phát triển; coi đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn là định hướng tất yếu.

Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhiều lần nhấn mạnh việc lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể, làm mục tiêu, là nguồn lực và là động lực cho phát triển. Không hy sinh công bằng, tiến bộ xã hội; không hy sinh an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng đơn thuần; không hy sinh môi trường để chạy theo tăng trưởng thuần túy. Đó là quan điểm xuyên suốt của Việt Nam.

Đặc biệt, phải gắn phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với phòng, chống lãng phí; xác định phòng, chống lãng phí phải có vị trí tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải đi đôi với khuyến khích và đổi mới sáng tạo, bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, vì lợi ích chung, phục vụ đắc lực nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh đó, yếu tố phát triển con người toàn diện gắn với xây dựng xã hội văn minh là đòi hỏi chính đáng, phản ánh tinh thần khoa học trong xây dựng mục tiêu phát triển. Các giải pháp về phát triển vùng, thu hút nhân tài, tăng cường an sinh xã hội; đồng thời xác định rõ trọng tâm của từng lĩnh vực cũng được chú trọng. Điều này thể hiện mong muốn chung về một hệ thống giải pháp thực chất, khả thi, có khả năng dẫn dắt giai đoạn phát triển mới.

Dự thảo báo cáo chính trị tại Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh nhiệm vụ: “Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về chủ nghĩa xã hội, về mô hình chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; tiếp tục hoàn thiện hệ thống lý luận về đường lối đổi mới”.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, việc tiếp tục hoàn thiện, phát triển lý luận về đường lối đổi mới không chỉ là yêu cầu khách quan, mà là điều kiện bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước.

Với Quốc hội, nhiệm vụ rất quan trọng, đặc biệt là nhiệm vụ hoàn thiện thể chế với yêu cầu “Biến cải cách thể chế thành lợi thế cạnh tranh, thành động lực phát triển”. Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh cần tiếp tục đổi mới tư duy, thực hiện tốt 3 chức năng quan trọng nhất là lập pháp, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Trong đó, hoạt động lập pháp cần xác định là công tác “đột phá của đột phá”, phải đi trước, mở đường, dẫn dắt cho phát triển của đất nước, khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức lao động, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển; bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, nâng cao năng lực hội nhập. Chú trọng những lĩnh vực mới như kinh tế số, tài sản số, dữ liệu, năng lượng tái tạo, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, biến đổi khí hậu, quốc phòng - an ninh phi truyền thống…

Tiếp tục phát huy vai trò, đề cao trách nhiệm của đại biểu Quốc hội, mỗi đại biểu Quốc hội cần thể hiện khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, thực sự là người đại diện trung thành cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Bản lĩnh tự đổi mới, tự soi, tự sửa, tự hoàn thiện

TS Bùi Ngọc Thanh - nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội – cho biết, tổng kết gần 40 năm thực thi công cuộc đổi mới, Đảng ta đã rút ra nhiều bài học quan trọng, trong đó có nội dung cơ bản của đường lối đổi mới; tư tưởng chỉ đạo công cuộc đổi mới là lấy phát triển kinh tế làm trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa, con người là nền tảng tinh thần; bảo đảm quốc phòng, an ninh là trọng yếu, thường xuyên và các nguyên tắc của đường lối đổi mới.

Đổi mới là một quá trình và không dừng lại ở một thời điểm nào của quá trình cách mạng. Bởi vậy, việc bổ sung “lý luận về đường lối đổi mới” vào nền tảng tư tưởng của Đảng là đúng đắn, cần thiết và khách quan. Đây là bước phát triển mới, quan trọng trong tư duy lý luận của Đảng sau những giai đoạn cách mạng vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và thực thi toàn diện tư tưởng Hồ Chí Minh.

TS Bùi Ngọc Thanh cũng nhấn mạnh, người làm công tác cán bộ (nhất là người đứng đầu) nhất thiết phải có kiến thức về tổ chức bộ máy và cán bộ; làm ở lĩnh vực nào thì phải biết chuyên môn, nghiệp vụ của lĩnh vực đó.

Bởi có hiểu biết nguyên lý tổ chức bộ máy, con người và công việc thì mới sắp xếp, bố trí, thuyên chuyển đúng đắn, hợp lý được; hết sức tránh tình trạng mà Bác Hồ đã nói, thợ rèn thì giao đóng tủ, thợ mộc thì bảo rèn dao, thành thử cả hai cùng hỏng việc.

Người làm công tác tổ chức và cán bộ (nhất là người đứng đầu) phải là người “phẩm chất của phẩm chất, trong sạch của trong sạch, liêm khiết của liêm khiết; trung thực của trung thực và công minh của công minh”. Người đứng đầu nhất thiết phải là người “tài cao, đức trọng” và có tín nhiệm cao.

Phó Bí thư Đảng ủy Bộ Tư pháp Nguyễn Quang Thái cho rằng, việc bổ sung “lý luận về đường lối đổi mới” vào dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội XIV là bước phát triển quan trọng trong tư duy lý luận của Đảng, thể hiện bản lĩnh tự đổi mới, tự hoàn thiện, kiên định sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong lãnh đạo cách mạng và phát triển đất nước.

Đây là sự khái quát có tính học thuyết về thành quả 40 năm đổi mới, nâng thực tiễn sinh động của công cuộc đổi mới lên tầm lý luận, làm phong phú thêm nền tảng tư tưởng của Đảng. “Lý luận về đường lối đổi mới” vừa kế thừa chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vừa phát triển sáng tạo, phù hợp điều kiện Việt Nam thời kỳ mới, giúp Đảng có cơ sở lý luận vững chắc để nhận thức đúng quy luật, định hướng chiến lược phát triển, bảo đảm thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa tư duy chính trị và hành động cách mạng.

Theo ông Nguyễn Quang Thái, bổ sung này khẳng định năng lực tự đổi mới và bản lĩnh tự hoàn thiện của Đảng, thể hiện hình ảnh một Đảng cầm quyền luôn biết tự soi, tự sửa, tự bồi đắp lý luận trên nền tảng thực tiễn. Qua đó, Đảng củng cố tính chính danh, năng lực lãnh đạo, tầm nhìn và khả năng dự báo, thích ứng linh hoạt với bối cảnh trong nước, quốc tế. Đây là minh chứng sinh động cho bản lĩnh tự đổi mới - nhân tố quyết định giúp Đảng giữ vững vai trò lãnh đạo, bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước.

Về phương diện chiến lược, “lý luận về đường lối đổi mới” tạo nền tảng tư duy khoa học cho hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện trong giai đoạn mới, giúp hệ thống chính trị nhận diện đúng xu thế, thách thức và cơ hội, chủ động xây dựng mô hình tăng trưởng nhanh, bền vững, hiện đại, hội nhập sâu rộng. Việc hoàn thiện “lý luận về đường lối đổi mới” còn giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin nhân dân, tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia và uy tín quốc tế của Việt Nam.

Đọc bản gốc tại đây