Theo Bộ Nội vụ, quy định xử phạt hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội hiện còn bất cập cần phải sửa đổi. Ảnh: Hải Nguyễn

Xử phạt chậm đóng bảo hiểm xã hội còn bất cập, có trường hợp bị phạt 0 đồng

LƯƠNG HẠNH (báo lao động) 07/05/2026 08:27 (GMT+7)

Theo Bộ Nội vụ, quy định xử phạt hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội hiện còn bất cập, thậm chí có trường hợp doanh nghiệp vi phạm nhưng không bị phạt tiền.

Bộ Nội vụ vừa có Báo cáo Đánh giá tình hình thực hiện Nghị định số 12/2022/NĐ-CP ngày 17.1.2022 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (BHXH), người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Từ thực tiễn thi hành Nghị định 12/2022/NĐ-CP, Bộ Nội vụ cho biết công tác xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH đã đạt một số kết quả nhất định, song vẫn bộc lộ nhiều bất cập.

Trong đó, với lĩnh vực BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT), vi phạm chủ yếu là chậm đóng, đóng không đủ số người thuộc diện tham gia; đóng không đúng mức quy định; không lập hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc cho người lao động.

Đây là nhóm hành vi phổ biến nhất, xuất hiện ở hầu hết các địa phương như: Lào Cai, Quảng Ninh, An Giang, Ninh Bình, Nghệ An, Lâm Đồng, Gia Lai....

Đáng chú ý, một trong những vấn đề nổi lên là một số quy định về xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả chưa đủ chặt chẽ, thiếu tính răn đe.

Báo cáo nêu, mức phạt tiền tối đa trong một số lĩnh vực như lao động, BHXH, an toàn, vệ sinh lao động còn thấp so với lợi ích thu được từ hành vi vi phạm.

"Riêng quy định tại khoản 5 Điều 39 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP về xử phạt hành vi chậm đóng BHXH, BHTN tính theo tỉ lệ % tại thời điểm lập biên bản dẫn đến trường hợp doanh nghiệp đã khắc phục trước thời điểm lập biên bản thì số tiền xử phạt bằng 0 đồng, gây băn khoăn, phản ứng từ các đối tượng bị xử phạt và làm giảm hiệu lực răn đe của pháp luật" - Báo cáo chỉ rõ.

Nguyên nhân của những khó khăn, vướng mắc nêu trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, bao gồm: Sự thay đổi nhanh của hệ thống pháp luật và bối cảnh kinh tế - xã hội; tính chất vi phạm ngày càng phức tạp, tinh vi, đa dạng;

Nhiều hành vi phát sinh trong thực tiễn chưa được pháp luật quy định đầy đủ; nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận doanh nghiệp, người lao động còn hạn chế;

Công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong một số trường hợp còn mang tính hình thức, chưa đồng bộ;

Đồng thời còn tồn tại những bất cập trong quy định pháp luật và tổ chức thực hiện; hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính còn chồng chéo, thay đổi nhanh; công tác cập nhật, phổ biến chưa theo kịp; một số chế tài xử lý chưa đủ mạnh, chưa tạo sức răn đe cao.

Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ đề xuất xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung (hoặc thay thế) Nghị định số 12/2022/NĐ-CP nhằm đảm bảo tính đồng bộ với Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Qua đó, bảo đảm hệ thống các cơ quan, người có thẩm quyền hoạt động liên tục, thông suốt, không bị gián đoạn và tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động, BHXH, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Đọc bản gốc tại đây