Bài nói của đồng chí Lê Duẩn, Tổng Bí thư Trung ương Đảng tại Đại hội lần thứ IV Công đoàn Việt Nam

Thưa các đồng chí thân mến,

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, tôi nhiệt liệt chào mừng các đồng chí đại biểu từ khắp các địa phương, các ngành về dự Đại hội lần thứ IV của Công đoàn Việt Nam, và nhờ các đồng chí chuyển đến giai cấp công nhân và toàn thể anh chị em lao động trong nước lời thăm hỏi ân cần và thân thiết của Trung ương Đảng.

Tôi xin gửi tới các đại biểu quốc tế lời chào anh em nồng nhiệt, lời chào đoàn kết chiến đấu của Đảng Cộng sản, giai cấp công nhân và nhân dân Việt Nam.

Đại hội Công đoàn chúng ta là hình ảnh đẹp đẽ của đội ngũ giai cấp công nhân thống nhất, của tổ chức Công đoàn thống nhất, trong một nước Việt Nam thống nhất, thành quả của ngót nửa thế kỷ đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân ta.

Ngót nửa thế kỷ qua là một thời kỳ vô cùng sôi động và hào hùng của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và của Hồ Chủ tịch. Đó là một quá trình chiến đấu liên tục, với những cao trào cách mạng, những cuộc khởi nghĩa từng phần nối tiếp nhau, dẫn đến thắng lợi huy hoàng của Cách mạng Tháng Tám, với hai cuộc kháng chiến thần kỳ, hết chống thực dân Pháp đến chống đế quốc Mỹ, ròng rã ba mươi năm, kết thúc vẻ vang bằng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Thắng lợi lịch sử này đã quét sạch quân xâm lược Mỹ, đập tan chế độ phản động tay sai, giải phóng hoàn toàn miền Nam, dưa tới việc thống nhất nước nhà và cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội, mở ra một kỷ nguyên mới rạng rỡ nhất trong lịch sử dân tộc ta. Đồng thời nó giáng một đòn hết sức nghiêm trọng vào tên đế quốc đầu sỏ, phá vỡ một chiến lược toàn cầu phản cách mạng của Mỹ sau chiến tranh thế giới thứ hai, góp phần tạo ra một thay đổi mới trong lực lượng so sánh trên thế giới, tác động sâu sắc đến xu thế và tiến trình cách mạng của thời đại.

Chúng ta giành được thắng lợi vĩ đại như ngày nay là nhờ có một dân tộc anh hùng, một Đảng anh hùng và một giai cấp công nhân anh hùng.

Nhìn lại chặng đường đã đi qua, chúng ta vô cùng tự hào về giai cấp công nhân nước ta, một giai cấp luôn luôn đứng ở mũi nhọn của cuộc chiến đấu trong tất cả các thời kỳ, một giai cấp mà bản chất cách mạng càng tỏ rõ hơn bao giờ hết khi con thuyền cách mạng gặp bước hiểm nghèo, hoặc khi đất nước đương đầu với những thử thách nghiêm trọng, phải vật lộn với những khó khăn chưa từng thấy.

Chúng ta tự hào về giai cấp công nhân Việt Nam, một đội ngũ tương đối nhỏ bé buổi đầu, đã lớn lên cùng với sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, trước sau vẫn đứng ở trung tâm các sự kiện lịch sử của đất nước, và có vinh dự lớn lãnh đạo nhân dân ta đánh thắng hai đế quốc to, cả đế quốc thực dân cũ và đế quốc thực dân mới.

Ba năm nay, một trang sử mới của Tổ quốc ta đã bắt đầu với quy mô ngày càng mở rộng của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trong phạm vi cả nước, với cao trào đấu tranh cải tạo công, thương nghiệp tư bản tư doanh, từng bước hợp tác hóa nông nghiệp và cải tạo các thành phần kinh tế khác ở miền Nam.

Với niềm phấn khởi và quyết tâm lớn, giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta đã biểu thị ý chí cách mạng rất cao, tiếp tục chịu đựng những khó khăn, thiếu thốn sau chiến tranh, dấy lên phong trào thi đua rộng lớn, nhằm nhanh chóng hàn gắn các vết thương chiến tranh, xây dựng lại đất nước, làm nảy nở nhiều nhân tố mới trong sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, trong xây dựng và cải tạo kinh tế. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế quốc dân, đội ngũ giai cấp công nhân cũng như tổ chức Công đoàn không ngừng lớn lên về mọi mặt.

Trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, giai cấp công nhân Việt Nam đã làm tròn một cách xuất sắc sứ mệnh trọng đại đối với đất nước là nhờ đã tạo được một sức mạnh chiến đấu tổng hợp cực kỳ to lớn. Dưới ánh sáng chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối đúng đắn của Đảng, giai cấp công nhân Việt Nam đã phát huy bản chất cách mạng của mình, kế thừa truyền thống quật cường rất mãnh liệt của dân tộc và xây dựng được khối liên minh chiến đấu vững chắc với nông dân lao động, kết hợp tinh hoa của dân tộc với tư tưởng của thời đại, kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế chân chính, gắn liền sự nghiệp giải phóng dân tộc với sự nghiệp cách mạng vô sản, và trở thành người tiêu biểu cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Vận dụng bài học thắng lợi đó, phát huy truyền thống vẻ vang của giai cấp, nhận thức sâu sắc vai trò của người làm chủ nước nhà, nhất định giai cấp công nhân nước ta sẽ nâng mình lên ngang tầm với nhiệm vụ mới, làm tròn nghĩa vụ lịch sử trong thời kỳ cách mạng xã hội chủ nghĩa, trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Thưa các đồng chí thân mến,

Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tổng kết thực tiễn cách mạng nước ta và tham khảo kinh nghiệm các nước anh em, Đại hội lần thứ IV của Đảng đã đề ra đường lối chung của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là:

"Nắm vững chuyên chính vô sản, phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng: cách mạng về quan hệ sản xuất, cách mạng khoa học - kỹ thuật, cách mạng tư tưởng và văn hóa, trong đó cách mạng khoa học - kỹ thuật là then chốt; đẩy mạnh công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của cả thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; xây dựng chế độ làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền văn hóa mới, xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa; xóa bỏ chế độ người bóc lột người, xóa bỏ nghèo nàn và lạc hậu; không ngừng đề cao cảnh giác, thường xuyên củng cố quốc phòng, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự xã hội, xây dựng thành công Tổ quốc Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa; góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới và vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội".

Điều quan trọng nhất trong đường lối của Đảng, sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa là xây dựng và phát huy chế độ làm chủ tập thể, thực hiện bước nhảy vọt vĩ đại nhất của lịch sử dân tộc, sự đổi mới sâu xa nhất của chế độ xã hội, của nền kinh tế xã hội, và sự vươn lên cao đẹp nhất của mỗi con người.

Làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa là bản chất chung, nhất quán của chế độ mới, nằm trong cơ chế của xã hội mới. Trong chế độ làm chủ tập thể, mọi người lao động không thụ động tiếp nhận và hưởng thụ các quyền dân chủ từ một quyền lực bên ngoài nào mang đến, mà tự giác và chủ động đóng vai người làm chủ thực sự về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Nhân dân lao động tự mình thực hiện quyền làm chủ tập thể của mình bằng một cơ cấu tổ chức hợp lý, bằng một chế độ sản xuất và phân phối hợp lý, bằng những phong trào cách mạng liên tục, sôi nổi của hàng chục triệu người. Chế độ làm chủ tập thể thực hiện trong cả nước, trong từng địa phương, từng cơ sở, gắn chặt làm một lợi ích của cá nhân với lợi ích của tập thể và của toàn xã hội. Đối với mỗi con người, chế độ làm chủ tập thể bảo đảm sự phát triển toàn diện nhất, những quyền lợi đầy đủ nhất đi đôi với những nghĩa vụ cao cả mà mọi người phải làm tròn.

Là mục đích đồng thời là động lực của toàn bộ sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa, chế độ làm chủ tập thể được xác lập ngay từ đầu và không ngừng hoàn chỉnh, ngày càng thấm vào mọi lĩnh vực hoạt động, ngày càng thể hiện trong mọi quan hệ xã hội, dần dần trở thành ý thức tự nhiên, thường trực và lối sống hằng ngày của mỗi con người.

Làm chủ tập thể là bản chất và bản lĩnh của giai cấp công nhân, người tiêu biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến và cho chế độ xã hội mới. Tuy nhiên, giai cấp công nhân mà đội ngũ đã và đang phát triển nhanh chóng, cũng bị nhiễm những tư tưởng không vô sản, mà phổ biến là nếp nghĩ, lề thói, tác phong của người sản xuất nhỏ. Quá trình xây dựng chế độ làm chủ tập thể là quá trình giai cấp công nhân tự tạo mình, gột rửa những biểu hiện trái với đạo đức, tác phong của giai cấp, trau dồi, phát huy bản chất cách mạng vốn có của mình và không ngừng rèn luyện, nâng cao và phát triển phẩm chất tốt đẹp của con người trong xã hội mới. Đó cũng là quá trình giai cấp công nhân cải tạo và bồi dưỡng các giai cấp, các tầng lớp lao động khác theo hình ảnh của mình. Vai trò lãnh đạo và sứ mệnh tiên phong của giai cấp công nhân được tỏ rõ ở chỗ giai cấp công nhân phải là mẫu mực về ý thức và năng lực làm chủ tập thể, tự mình làm chủ tập thể trước nhất và tốt nhất, đồng thời hướng dẫn, giúp đỡ các giai cấp, các tầng lớp lao động khác xây dựng chế độ làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa.

Đại hội lần thứ IV của Đảng đã chỉ rõ quyền làm chủ tập thể của nhân dân thực hiện chủ yếu bằng Nhà nước, đồng thời bằng các đoàn thể quần chúng. Làm chủ bằng Nhà nước, giai cấp công nhân cũng như nhân dân lao động nói chung có trong tay mình toàn bộ lực lượng lao động xã hội, tất cả tài nguyên của đất nước, các công cụ lao động, vật tư, tiền vốn... và có một cơ quan quyền lực đầy đủ nhất để tổ chức sản xuất, quản lý nền kinh tế quốc dân, phân phối của cải vật chất và văn hóa. Làm chủ bằng Nhà nước thì quyền lợi, nghĩa vụ của công dân, phương thức và trách nhiệm quản lý xã hội đều được pháp luật hóa. Giai cấp công nhân phải ra sức xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa, một Nhà nước vừa thể hiện sự lãnh đạo của Đảng, vừa thể hiện quyền làm chủ tập thể của nhân dân, là công cụ làm chủ tập thể của người lao động. Chỉ có bằng một Nhà nước do chính nhân dân tổ chức nên, thì ý chí của nhân dân mới hóa thành sức mạnh có tổ chức và có hiệu lực trên quy mô toàn xã hội.

Giai cấp công nhân làm chủ bằng Nhà nước đồng thời làm chủ bằng Công đoàn. Nhà nước và Công đoàn đều là tổ chức của giai cấp công nhân, đều nhằm mục đích chung là xây dựng chế độ làm chủ tập thể của nhân dân lao động; nhưng mỗi tổ chức thực hiện mục đích theo chức năng riêng của mình.

Nhà nước và Công đoàn quan hệ chặt chẽ với nhau, phối hợp ăn khớp với nhau trong sự nghiệp xây dựng chế độ mới, nền kinh tế mới, nền văn hóa mới và con người mới. Công đoàn phải nói tiếng nói của công nhân và tiêu biểu sự nhất trí giữa công nhân với Nhà nước. Các cơ quan Nhà nước phải thật sự tôn trọng tiếng nói của Công đoàn, coi đó là tiếng nói của quần chúng công nhân. Đối với những vấn đề kinh tế, kỹ thuật, kỷ luật trong sản xuất, những vấn đề về chính trị, xã hội và đời sống của công nhân, Nhà nước cần quy định chế độ quan hệ giữa các cấp công đoàn và các cấp chính quyền, bảo đảm cho Công đoàn nói được tiếng nói của công nhân, đồng thời thể hiện được Công đoàn là người nối liền công nhân với Nhà nước. Cần nghiên cứu, bổ sung, sửa đổi Luật Công đoàn, để bảo đảm phát huy quyền làm chủ tập thể của công nhân, lao động.

Ý thức và năng lực làm chủ tập thể của giai cấp công nhân được thể hiện đầy đủ nhất và có tác dụng quyết định trong cao trào lao động, sản xuất để xây dựng nền kinh tế mới, cải tiến quan hệ sản xuất, tổ chức lại nền sản xuất, phát triển lực lượng sản xuất. Giai cấp công nhân phải nêu cao trước toàn dân một tấm gương lao động làm nức lòng người, có sức hấp dẫn, lôi cuốn toàn thể nhân dân lao động sôi nổi, hăng hái tiến quân vào mặt trận sản xuất.

Lao động là lẽ sống, lương tri và phẩm giá con người, là tiêu chuẩn số một của người làm chủ tập thể. Lao động là nguồn gốc, là cơ sở để cải thiện từng bước đời sống của nhân dân, để tạo tích luỹ cho công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa. Kết quả lao động được tính từng phút. Lãng phí lao động, chây lười và dối trá trong lao động là phản lại lợi ích của giai cấp và dân tộc. Bất cứ thái độ, việc làm của kẻ nào thiếu nhiệt tình với lao động đều phải được phê phán nghiêm khắc. Bất cứ chính sách, thủ tục nào hạn chế phong trào lao động đều phải được sửa đổi kịp thời. Mọi sáng kiến trong lao động, sản xuất đều phải được trân trọng và cổ vũ.

Mọi người đều có quyền lao động và phải lao động, đồng thời đều có quyền hưởng thụ theo khả năng lao động, đó là khẩu hiệu của chúng ta.

Siết chặt kỷ luật, nắm vững kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động và tiến lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa là một. Kỷ luật lao động chặt chẽ là đạo đức và lương tâm của người thợ. Năng suất lao động cao là nguyện vọng, là lý tưởng của người thợ. Nêu cao kỷ luật, nắm vững kỹ thuật, để đạt các tiêu chuẩn, định mức tiên tiến, để có năng suất cao, chất lượng tốt, tiết kiệm nhiều, đó là sự nghiệp của người thợ.

Cùng với kỷ luật lao động, phải rèn luyện tác phong công nghiệp, chính xác, khẩn trương, dứt khóat. Giai cấp công nhân và Công đoàn phải tiến hành một cuộc đấu tranh bền bỉ và kiên quyết từng ngày, từng giờ, chống tư tưởng và thói quen sản xuất nhỏ: lơi lỏng kỷ luật, tuỳ tiện, tản mạn, gặp đâu hay đó, đại khái qua loa, chậm chạp lề mề, lơ là tắc trách...

Là người làm chủ tập thể toàn xã hội, gắn bó suốt đời với xí nghiệp, công nhân phải coi "xí nghiệp là nhà, công nhân là chủ". Lợi ích trước mắt cũng như lâu dài của người công nhân hòa hợp làm một với lợi ích chung và tiền đồ của xí nghiệp. Công nhân có nghĩa vụ cùng với Nhà nước trực tiếp quản lý xí nghiệp, cùng với Nhà nước chịu trách nhiệm về các mặt sản xuất, kinh doanh của xí nghiệp. Công nhân phải sử dụng tiết kiệm vật tư, nguyên liệu, bảo quản tốt máy móc, phương tiện, tận dụng công suất thiết bị, làm ra nhiều giá trị sử dụng, đáp ứng đúng nhu cầu xã hội và đạt hiệu quả kinh tế cao. Tiếng nói của công nhân và Công đoàn phải được tôn trọng, được phản ánh trong kế hoạch sản xuất, trong các hoạt động kinh tế - tài chính của xí nghiệp, làm cho mỗi xí nghiệp thật sự trở thành một pháo đài của chủ nghĩa xã hội, trong đó chiến sĩ xung kích là người công nhân làm chủ tập thể.

Đi đôi với các hoạt động sản xuất, giai cấp công nhân cùng với Nhà nước và Công đoàn phải tổ chức một kiểu phân phối mới tiêu biểu cho đời sống của chế độ làm chủ tập thể. Ngoài tiền lương, tiền thưởng dựa trên nguyên tắc phân phối theo lao động, phải coi trọng mở rộng phúc lợi tập thể và phúc lợi xã hội trên cơ sở đẩy mạnh sản xuất, nâng cao năng suất lao động, bảo đảm săn sóc, giúp đỡ tận tình những người đau yếu, già cả, nuôi dạy chu đáo các trẻ em. Đời sống của từng gia đình công nhân, từng xí nghiệp phải gắn liền với đời sống chung của tỉnh, thành, quận, huyện, phường, xã, làm cho đời sống riêng với đời sống chung, cá nhân và tập thể, tập thể và xí nghiệp kết hợp hài hòa với nhau.

Đồng thời với việc ra sức hoàn thành nhiệm vụ trực tiếp của mình trong công nghiệp, giai cấp công nhân phải có những cố gắng rất lớn phối hợp cùng giai cấp nông dân tập thể và nông dân lao động cả nước, tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trên mặt trận nông nghiệp, mặt trận sản xuất quan trọng hàng đầu hiện nay của nước ta, nhằm giải quyết vững chắc vấn đề lương thực, thực phẩm, xây dựng và hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa đi đôi với xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật cho nông nghiệp, đưa nông nghiệp từng bước tiến lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa. Giai cấp công nhân cần phát triển các quan hệ kinh tế với nông dân và những người lao động khác, nêu ra những mẫu mực về tổ chức sản xuất, về kỹ thuật và quản lý, về kỷ luật và phong cách lao động. Thông qua Đảng của mình, giai cấp công nhân hướng dẫn, giúp đỡ nông dân xây dựng nền kinh tế mới, từng bước nâng ý thức và trình độ làm chủ của nông dân lên lập trường và trình độ làm chủ của giai cấp công nhân, làm cho hai giai cấp thật sự là nòng cốt của chế độ làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa.

Đại hội lần thứ IV của Đảng đã khẳng định: từ sản xuất nhỏ tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, nước ta phải coi cách mạng khoa học - kỹ thuật là then chốt, công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm. Điều có ý nghĩa quyết định ở đây là phải bằng mọi cách tạo ra cho được mọi nguồn tích lũy tới mức cần thiết, đào tạo cho được một đội ngũ công nhân và cán bộ kỹ thuật đồng bộ về ngành, nghề, thành thạo trong sản xuất, nhiệt tình trong lao động.

Là quân chủ lực của công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân phải đi tiên phong thực hiện cách mạng khoa học - kỹ thuật trong từng nhà máy và trong các ngành công nghiệp, bắt đầu từ việc nghiêm chỉnh tôn trọng các tiêu chuẩn, định mức kinh tế, các quy trình, quy phạm kỹ thuật, đến việc vận dụng thành quả khoa học và tiến bộ kỹ thuật hiện đại. Từ đó, giai cấp công nhân tỏa rộng tác dụng của cách mạng khoa học - kỹ thuật trên quy mô rộng lớn của cả nền kinh tế quốc dân.

Mỗi người thợ phải tự hào về nghề nghiệp của mình phấn đấu trở thành thợ giỏi, tiến đến đạt trình độ điêu luyện, sáng tạo những phương pháp mới, lập những kỷ lục mới, vươn lên đạt những tiêu chuẩn quốc tế trong từng ngành, nghề, làm cho sản phẩm của nước ta ngày càng nhiều để đáp ứng nhu cầu trong nước và ngày càng có uy tín trên thị trường thế giới.

Thiết bị, vật tư còn có thể nhập từ nước ngoài, nhưng thợ thì phải hoàn toàn là người của chúng ta, là người thợ Việt Nam. Mỗi người thợ giỏi phải dìu dắt, kèm cặp, đào tạo theo nhiều thợ giỏi khác. Công đoàn đảm nhận trọng trách trong việc bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ công nhân cần cho sự nghiệp công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa. Cuộc sống, nghề nghiệp và sự trưởng thành của người công nhân suốt đời gắn bó với nhà máy. Công đoàn phải theo dõi, chăm lo cho sự trưởng thành đó. Công đoàn phải phát động trong giai cấp công nhân và anh chị em lao động phong trào học văn hóa, học khoa học - kỹ thuật, rèn luyện tay nghề, vươn lên làm chủ các ngành kinh tế - kỹ thuật, chiếm lĩnh những đỉnh cao của khoa học - kỹ thuật hiện đại, nhất là dày công đi sâu vào những ngành công nghiệp mới mà nước ta đã và sẽ xây dựng.

Xây dựng chế độ mới, nền kinh tế mới là ngày hội cách mạng của quần chúng, là quá trình nảy nở và trưởng thành của con người mới xã hội chủ nghĩa. Giai cấp công nhân phải nỗ lực rèn luyện mình để sớm trở thành điển hình đẹp đẽ của con người mới.

Người công nhân Việt Nam phải là người lao động có đầy đủ ý thức và năng lực làm chủ tập thể. Người công nhân phải lao động với tất cả nhiệt tình cách mạng, với tất cả lương tâm nghề nghiệp, với thái độ luôn luôn nghiêm túc giữ vững kỷ luật trong lao động, bảo đảm kỹ thuật trong sản xuất, với ý thức không ngừng vươn lên phía trước, ra sức học hỏi nâng cao trình độ hiểu biết về kỹ thuật, khoa học để làm chủ thiên nhiên, làm chủ xã hội. Bằng lao động sáng tạo của mình, cùng với bàn tay khéo léo, khối óc thông minh của nhân dân ta, với tài nguyên phong phú của đất nước, giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta phải tạo nên và nhất định sẽ tạo nên những thành tựu to lớn về phát triển kinh tế, văn hóa xứng đáng với truyền thống quật cường của dân tộc anh hùng.

Người công nhân Việt Nam là người có tình thương thắm thiết đối với những anh chị em cùng giai cấp và đối với đồng bào lao động cùng chung sự nghiệp xây dựng đất nước. Tình thương đó là kết tinh của lý tưởng cao cả, lý trí sáng suốt, tình cảm trong trẻo của giai cấp tiền phong. Tình thương đó tạo ra sự cảm thông với tập thể rộng lớn, giúp xác lập quan điểm toàn cục và tinh thần trách nhiệm chung, khiến cho người công nhân không phải làm việc chỉ vì đồng lương và cuộc sống của bản thân và gia đình, mà biết đem thành quả lao động hiến dâng cho sự nghiệp cách mạng, cho thế hệ ngày nay và các thế hệ mai sau. Tình thương đó nâng cao ý nghĩa và hạnh phúc của cuộc sống, khiến cho người công nhân được vui những niềm vui lớn của đất nước, và biết lo trước những khó khăn chung của giai cấp và dân tộc.

Người công nhân Việt Nam là người biết xây dựng những quan hệ xã hội mới, dựa trên cơ sở lao động và tình thương giữa người với người, trên mọi lĩnh vực hoạt động và ở khắp mọi nơi, khi sản xuất, học tập và khi vui chơi, giải trí, tại xí nghiệp, ở nơi công cộng, cũng như trong gia đình.

Người công nhân Việt Nam có lòng yêu nước nồng nàn, đồng thời có tinh thần quốc tế vô sản cao cả, xóa bỏ mọi kỳ thị dân tộc, mọi biểu hiện của đầu óc dân tộc hẹp hòi, "sô vanh" nước lớn. Trong cách mạng xã hội chủ nghĩa chúng ta càng phải giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phải nêu cao ý chí tự lực, tự cường và lòng tự hào dân tộc, ra sức xây dựng nền kinh tế nước nhà thành một nền kinh tế độc lập, tự chủ, phồn vinh, đồng thời, trên cơ sở đó, tham gia thực hiện phân công, hợp tác quốc tế ngày càng rộng rãi, làm tròn nghĩa vụ quốc tế của mình.

Thưa các đồng chí thân mến,

Muốn cho giai cấp công nhân làm tròn sứ mệnh đội quân tiên phong trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, xây dựng chế độ làm chủ tập thể thì Công đoàn phải thực hiện chức năng là trường học về chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, trường học làm chủ tập thể của giai cấp công nhân.

Công đoàn phải tập trung cố gắng làm tốt những nhiệm vụ sau đây:

Nhiệm vụ hàng đầu và thường xuyên của Công đoàn là giáo dục nâng cao ý thức, năng lực và trách nhiệm làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa cho công nhân, làm cho tư tưởng làm chủ tập thể trở thành động lực thúc đẩy phong trào cách mạng của giai cấp công nhân và anh chị em lao động.

Nhiệm vụ quan trọng nhất của Công đoàn là tổ chức, động viên công nhân, viên chức ra sức thi đua lao động, sản xuất, cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội nhằm mục tiêu: nâng cao năng suất lao động, bảo đảm chất lượng sản phẩm, thực hành tiết kiệm, nhất là tiết kiệm nguyên, vật liệu, hoàn thành vượt mức kế hoạch Nhà nước và góp phần thúc đẩy việc cải tiến quản lý. Thi đua lao động là một vấn đề nằm trong quy luật của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Công nhân phải nêu cao ngọn cờ thi đua xã hội chủ nghĩa, coi thi đua là nhiệm vụ thường xuyên của mình, lấy đó làm thước đo trình độ giác ngộ, năng lực, trách nhiệm làm chủ tập thể của mỗi người.

Công đoàn phải cùng với Nhà nước xây dựng và hoàn thiện các chính sách, chế độ quản lý và điều quan trọng hơn là phải kiểm tra, giám sát các cơ quan Nhà nước thi hành các chính sách, chế độ ấy để bảo đảm quyền làm chủ tập thể của người lao động đã được pháp luật quy định, để giúp cơ quan Nhà nước, cán bộ Nhà nước thi hành đúng đắn pháp luật, để ngăn ngừa và loại trừ các hành vi xâm phạm đến lợi ích và quyền làm chủ của công nhân, lao động.

Công đoàn có trách nhiệm chăm lo tổ chức đời sống vật chất và văn hóa của công nhân, lao động. Trong tình hình đời sống trước mắt có khó khăn, Công đoàn phải cùng với Nhà nước có những cố gắng rất cao để lo cho bữa ăn, chỗ ở của công nhân, làm tốt việc bảo hộ lao động, và đáp ứng từng bước những nhu cầu khác về điều kiện sinh hoạt và lao động của công nhân.

Để làm cho Công đoàn thật sự trở thành trường học làm chủ tập thể của công nhân, lao động, góp phần làm cho giai cấp công nhân trưởng thành về mọi mặt, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, thì vấn đề cơ bản nhất hiện nay là phải ra sức xây dựng Công đoàn vững mạnh.

Công đoàn phải chăm lo đào tạo, bồi dưỡng một đội ngũ cán bộ đông đảo, lớn lên từ phong trào cải tạo và xây dựng chủ nghĩa xã hội, từ những công nhân trực tiếp sản xuất, từ những cán bộ quản lý, cán bộ khoa học, kỹ thuật ở cơ sở. Cán bộ công đoàn phải nắm vững đường lối, chủ trương của Đảng, phải hiểu sản xuất, hiểu kỹ thuật, hiểu quản lý kinh tế

Công đoàn phải kiên quyết bài trừ chủ nghĩa quan liêu, phản đối cách làm việc theo lối công chức. Cán bộ công đoàn không phải là cán bộ bàn giấy mà phải là những cán bộ hoạt động quần chúng, những nhà tổ chức thực tiễn. Phải thông qua hoạt động thực tiễn trong sản xuất và đời sống mà sáng tạo ra nhiều hình thức tổ chức và hoạt động phong phú để công nhân trực tiếp làm chủ ở cơ sở sản xuất và ở từng địa phương. Phải xuống cơ sở, phải đến tận nơi sản xuất, đến công trường, nông trường, nhà máy, hầm mỏ, tiếp xúc với anh chị em công nhân, lao động để hiểu công tác và đời sống, nguyện vọng và nhu cầu của anh chị em, để cùng với công nhân, Công đoàn cơ sở và các ngành tìm biện pháp giải quyết.

Phải gấp rút nâng cao năng lực tổ chức và hoạt động của cả hệ thống tổ chức Công đoàn, trước hết là các công đoàn cơ sở. Cuộc sống là ở cơ sở, cách mạng là ở cơ sở, của cải vật chất và của cải tinh thần sáng tạo ra là ở cơ sở. Công nhân và Công đoàn xây dựng kế hoạch và tổ chức phong trào cách mạng, phong trào thi đua thực hiện kế hoạch cũng là ở cơ sở. Nếu phong trào ở cơ sở vững vàng thì nhất định sẽ loại trừ được các biểu hiện tiêu cực. Phải dựa vào phong trào công nhân ở cơ sở mà tăng cường tổ chức Đảng, củng cố chính quyền, phát hiện nhân tài, bồi dưỡng cán bộ chẳng những cho cơ sở mà cho phong trào công đoàn, cho cả nước. Vì vậy, xây dựng công đoàn cơ sở là điều rất quan trọng. Việc xây dựng các công đoàn cấp trên, Công đoàn ngành cũng như liên hiệp công đoàn địa phương phải nhằm phục vụ cho hoạt động của Công đoàn cơ sở.

Thưa các đồng chí thân mến,

Từ khi ra đời đến nay, nhận lãnh sứ mệnh của giai cấp và dân tộc giao phó, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân hoàn thành sự nghiệp thiêng liêng giải phóng dân tộc, đưa đất nước tiến lên con đường văn minh, hạnh phúc. Đảng lãnh đạo tức là giai cấp công nhân lãnh đạo, bởi vì Đảng là bộ não, là linh hồn, là bộ tham mưu của giai cấp công nhân. Quan hệ giữa Đảng và giai cấp công nhân là quan hệ máu thịt; và cả Đảng và giai cấp lại gắn bó hữu cơ với nhân dân, với dân tộc, tất cả là một cơ thể thống nhất, vững mạnh.

Trong chặng đường cách mạng đã qua, Đảng rất tin yêu và tự hào về giai cấp công nhân Việt Nam và giai cấp công nhân cũng rất tự hào và yêu mến Đảng tiền phong của mình. Trong giai đoạn mới của cách mạng, Đảng quyết tâm nâng cao sức chiến đấu, giữ vững bản chất cách mạng và khoa học để làm tròn nghĩa vụ trọng đại trước lịch sử luôn luôn xứng đáng với lòng tin yêu của giai cấp, của dân tộc. Đảng lớn mạnh thì giai cấp công nhân sẽ không ngừng lớn mạnh; ngược lại, giai cấp càng trưởng thành, càng được tôi luyện thì Đảng càng cường tráng, vững vàng. Cùng với sự nghiệp công nghiệp hóa nước nhà, giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn sẽ trở thành một đội ngũ đông đảo, khoẻ mạnh và sẽ bổ sung cho Đảng những nguồn sinh lực mới. Giai cấp công nhân hãy coi đó là một vinh dự; hãy xứng đáng hơn nữa với niềm tin yêu của Đảng và của nhân dân!

Đại hội này là sự biểu dương ý chí và lực lượng của giai cấp công nhân tiến quân mạnh mẽ vào mặt trận xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Kết quả của Đại hội phải trở thành một động lực thúc đẩy phong trào thi đua của giai cấp công nhân, phát huy những nhân tố mới, khai thác những tiềm năng to lớn, khắc phục các khó khăn, xóa bỏ các hiện tượng tiêu cực, nhằm thực hiện tốt những nhiệm vụ quan trọng đã được vạch ra trong Nghị quyết lịch sử của Đại hội lần thứ IV của Đảng và các nghị quyết Hội nghị lần thứ II, lần thứ III của Trung ương Đảng, thi hành đầy đủ nhất Hiến pháp mới, Hiến pháp xã hội chủ nghĩa của cả nước mà Nhà nước ta sẽ ban bố.

Trung ương Đảng tin chắc giai cấp công nhân sẽ luôn luôn đi đầu trong mọi phong trào cách mạng, góp phần quan trọng nhất hoàn thành thắng lợi kế hoạch 5 năm lần thứ II (1976 - 1980).

Toàn thể anh chị em công nhân, lao động hãy hăng hái tiến lên lập thành tích xuất sắc nhất chào mừng Đảng ta tròn 50 tuổi vào năm 1980!

Với niềm tin đó, tôi chúc Đại hội thành công tốt đẹp!

Trích cuốn sách Công đoàn Việt Nam từ Đại hội I đến Đại hội X của NXB Lao động.