Hà Nội hỗ trợ chuyển đổi xe máy điện: Đề xuất tăng mức khung 5 triệu đồng

Ngày 25.11, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố về chính sách, biện pháp hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch trên địa bàn.

Trình bày dự thảo Nghị quyết "Chính sách, biện pháp hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch trên địa bàn thành phố Hà Nội", Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đỗ Việt Hải cho biết, việc xây dựng nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế, chính sách quy định tại điểm b khoản 2 Điều 28 Luật Thủ đô.

Dự thảo gồm 5 chương, tập trung vào ba nhóm chính sách trọng tâm: hỗ trợ trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp khi chuyển đổi phương tiện; biện pháp hạn chế phương tiện phát thải; và chính sách phát triển hạ tầng trạm tiếp năng lượng sạch công cộng.

Về hỗ trợ tài chính, dự thảo nêu mức hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho cá nhân chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sang xe điện, với mức từ 20% giá trị phương tiện, ưu tiên cao cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Doanh nghiệp, tổ chức được hỗ trợ lãi vay tới 30% khi đầu tư phương tiện giao thông xanh hoặc triển khai mô hình cho thuê phương tiện xanh phục vụ cộng đồng.

Chính sách lệ phí gồm hỗ trợ 50-100% lệ phí đăng ký phương tiện xanh tùy nhóm đối tượng; miễn phí tạm thời sử dụng lòng đường, hè phố cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho thuê phương tiện giao thông xanh.

Tại hội nghị, nhiều ý kiến nhận xét đây là chủ trương cần thiết nhưng nhạy cảm, tác động đến mọi tầng lớp, do đó dự thảo phải được chuẩn bị kỹ, thận trọng, lấy ý kiến sâu rộng các ngành và người dân.

PGS.TS Bùi Thị An, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn kinh tế (Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố), Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, cho biết dự thảo phù hợp chiến lược quốc gia và nhu cầu cấp bách của thành phố. Tuy vậy, chính sách hỗ trợ còn thiếu quy định về tiêu chuẩn an toàn, thiếu cơ chế yêu cầu các tòa nhà, bãi đỗ xe triển khai trạm sạc.

Bà Bùi Thị An kiến nghị bổ sung: quy định tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc cho pin, trạm sạc, hệ thống phòng cháy; yêu cầu các chung cư mới bố trí tối thiểu 5-10% diện tích làm trạm sạc; khuyến khích xã hội hóa hạ tầng sạc gắn với mô hình PPP hoặc ưu đãi miễn giảm tiền thuê đất 5 năm; xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu trạm sạc chung theo chuẩn quốc gia.

Ông Vũ Thành Vĩnh, Thành viên Hội đồng Tư vấn Dân chủ - Pháp luật (Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố), đánh giá hạ tầng giao thông xanh là “điểm yếu nhất” của dự thảo. Thành phố thiếu trầm trọng trạm sạc công cộng, thiếu cơ chế xã hội hóa đầu tư. Nếu hạ tầng không đi trước, việc chuyển đổi phương tiện sẽ bế tắc.

Ông Vĩnh đề xuất, quy hoạch mạng lưới trạm sạc đến năm 2030; miễn giảm tiền sử dụng đất cho doanh nghiệp đầu tư trạm sạc; khuyến khích lắp đặt sạc tại chung cư, bãi gửi xe, tuyến phố; bổ sung quy định về an toàn pin, PCCC, thu hồi - tái chế pin; hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật và quy chuẩn kiểm định xe điện.

Liên quan chính sách hỗ trợ, ThS Nguyễn Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách công cộng thành phố cho rằng, chi phí đầu tư phương tiện xanh hiện vẫn cao hơn xe dùng nhiên liệu hóa thạch; hạ tầng sạc và bảo trì có thể tốn kém, công nghệ biến động nhanh.

Do vậy, chính sách hỗ trợ phải đủ mạnh và thông minh để tạo động lực, trong đó cần hỗ trợ tài chính như cho vay ưu đãi, lãi suất thấp, miễn, giảm phí đăng ký, lệ phí trước bạ, trợ giá vận tải công cộng, hỗ trợ đào tạo, ưu đãi thuế.

Ông Hải đề xuất các cơ chế đổi xe cũ lấy xe xanh với mức hỗ trợ rõ ràng; hỗ trợ doanh nghiệp vận tải nhỏ bằng gói tín dụng ưu đãi hoặc quỹ bảo lãnh; miễn hoặc giảm lệ phí trước bạ, đăng kiểm, cấp biển số cho phương tiện xanh trong thời gian nhất định; trợ giá vé cho người dùng phương tiện công cộng xanh; cam kết hỗ trợ hạ tầng sạc và bảo trì; xây dựng chương trình ưu đãi cho lực lượng xe công nghệ - nhóm đông và tác động lớn đến môi trường.

Cho rằng chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện là "điểm then chốt" nhưng dự thảo còn thiếu cụ thể, ông Vũ Thành Vĩnh đề nghị bổ sung mức hỗ trợ tối thiểu theo từng nhóm đối tượng; cơ chế vay ưu đãi khi mua xe điện; thí điểm thu hồi, xử lý xe cũ không đạt chuẩn khí thải.

Về các biện pháp hạn chế như cấm phương tiện dùng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong Vành đai 1, tiến tới Vành đai 2, ông Nguyễn Hoàng Hải nhận định, đây là bước mạnh mẽ nhưng cần thận trọng để tránh gây sốc cho người dân và doanh nghiệp vận tải nhỏ.

Lộ trình cần tính tới khả năng tài chính của các nhóm đối tượng: giai đoạn 1 ưu tiên xe buýt, xe khách lớn; giai đoạn 2 mới đến xe cá nhân, xe máy. Đồng thời cần quỹ hỗ trợ chuyển đổi, chính sách đặc thù cho doanh nghiệp vận tải tại khu vực khó khăn.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh lộ trình chuyển đổi cần được đánh giá kỹ, tránh gây khó khăn cho lao động tự do và nhóm thu nhập thấp. Cần xây dựng cơ chế bù đắp, hỗ trợ rõ ràng, bảo đảm công bằng xã hội.

Ông Phạm Anh Tuấn cũng đề nghị cân nhắc tăng mức hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt cho cá nhân thông thường (hiện là 20% giá trị, tối đa 5 triệu đồng) để tạo động lực mạnh hơn cho việc chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sang xe điện, nhất là khi giá xe điện còn cao.

Đồng thời, cần đơn giản hóa thủ tục chứng minh nơi cư trú, tạm trú để tránh phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết; phân loại đối tượng hỗ trợ rõ ràng hơn, gắn tiêu chí hỗ trợ với thu nhập và mức độ ô nhiễm của phương tiện cũ để tránh dàn trải.

Xem bản gốc tại đây