Phản biện dự thảo Luật Đất đai: Chuyên gia góp ý về thu hồi đất, bảng giá đất và quy hoạch
Chuyên gia cho rằng dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cần hoàn thiện các quy định về thu hồi đất, quy hoạch, bảng giá đất, phân cấp bảo đảm quyền lợi người dân.
Chiều 23.9, tại Hà Nội, Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Bà Hà Thị Nga - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và bà Nguyễn Thị Phương Hoa - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hội nghị.
Theo Tờ trình Dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự thảo bước đầu gồm 13 chương, giảm 3 chương so với Luật Đất đai năm 2024, tập trung vào các nhóm chính sách về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tài chính, giá đất; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.
Dự thảo cũng chú trọng cải cách hành chính, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền, thanh tra, kiểm tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Cần bảo đảm quyền lợi 25% hộ dân còn lại
GS.TS Trần Ngọc Đường - Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam - đánh giá dự thảo đã thể chế hóa khá rõ nhiều định hướng lớn của Nghị quyết số 21-NQ/TW, nhất là về đổi mới quy hoạch, chuyển đổi số, phân cấp quản lý giá đất và khai thác nguồn lực đất đai.
Tuy nhiên, ông lưu ý quy định đối với dự án nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất: nếu nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và trên 75% số người sử dụng đất thì HĐND cấp tỉnh xem xét thông qua việc thu hồi 25% diện tích đất còn lại để giao cho nhà đầu tư.
Theo GS.TS Trần Ngọc Đường, việc dùng quyết định hành chính để thu hồi phần đất còn lại có nguy cơ chuyển giao dịch dân sự thành thu hồi bắt buộc, dễ phát sinh khiếu kiện.
“Dự thảo Luật cần cân nhắc ngưỡng và cơ chế bảo đảm quyền lợi cho 25% hộ dân còn lại trong dự án thỏa thuận chuyển nhượng” - GS.TS Trần Ngọc Đường kiến nghị.
Ông cũng đề nghị hạn chế độ trễ của bảng giá đất trong giai đoạn chuyển tiếp đến năm 2028, tăng công khai dữ liệu, phương pháp xác định giá và giám sát độc lập.
Không để điều chỉnh quy hoạch theo lợi ích riêng
PGS.TS Phạm Hữu Nghị - Ủy viên Hội đồng tư vấn về Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng tinh gọn quy hoạch không thể đồng nghĩa với tinh giản cơ chế kiểm soát quyền lực.
Theo ông, chỉ một thay đổi về ranh giới hoặc mục đích sử dụng đất cũng có thể làm thay đổi rất lớn giá trị kinh tế.
“Quy hoạch phải đủ ổn định để người dân và nhà đầu tư có thể tin cậy; đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển; nhưng việc điều chỉnh phải đủ chặt chẽ để không thể dễ dàng ‘bẻ’ quy hoạch theo lợi ích riêng”, PGS.TS Phạm Hữu Nghị nêu ý kiến.
Góp ý về bảng giá đất, PGS.TS Nguyễn Thị Nga - Phó trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội đề nghị ngoài loại đất, khu vực và vị trí, cần xem xét thêm điều kiện hạ tầng, khả năng tiếp cận, đặc điểm không gian và những hạn chế pháp lý ảnh hưởng đến khả năng khai thác đất.
Phát biểu tại hội nghị, bà Hà Thị Nga cho biết Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam sẽ tổng hợp đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến, nghiên cứu, chắt lọc và kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Xem bản gốc tại đây
