Thắng lợi lịch sử từ ngọn cờ đại đoàn kết dân tộc

Nhân tố quan trọng đưa tới thắng lợi

Trước những diễn biến mới của tình hình quốc tế và trong nước, đầu năm 1941, sau 30 năm bôn ba hoạt động ở nước ngoài, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước cùng Trung ương Đảng trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng. Người triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (họp từ ngày 10 đến ngày 19.5.1941 tại Pác Bó, Hà Quảng, Cao Bằng).

Tại Hội nghị này, sau khi phân tích tình hình quốc tế và trong nước, Đảng đặt vấn đề dân tộc lên hàng đầu với mục tiêu trước mắt là giành cho được độc lập dân tộc: “Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc. Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được”.

Hội nghị đưa ra nhiều quyết sách quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của phong trào cách mạng, của cuộc vận động giải phóng dân tộc, như vấn đề xây dựng lực lượng, xây dựng căn cứ địa cách mạng, xây dựng mặt trận đoàn kết dân tộc.

Trong Thông báo khoa học số 1 năm 2021 của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, tác giả Hoàng Ngọc Chính cho biết, trong kho cơ sở của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện lưu giữ một văn bản có giá trị lịch sử, đó là bản Nghị quyết của Hội nghị Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ 8.

Trong Nghị quyết có ghi “…Cốt yếu của cuộc vận động hiện thời là làm thế nào đánh đuổi được giặc Pháp - Nhật, thực hiện cho được cuộc cách mạng giải phóng dân tộc. Vậy thì một chiến thuật làm thế nào có lợi cho cuộc cách mạng ấy là cần thiết… Vậy nên chiến thuật hiện tại của Đảng ta là phải vận dụng một phương pháp hiệu triệu hết sức thống thiết, làm sao đánh thức được tinh thần dân tộc xưa nay trong nhân dân (hơn hết là dân tộc Việt Nam). Cho nên cái mặt trận hiệu triệu của Đảng ta hiện nay không thể gọi như trước là Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương mà phải đổi ra cái tên khác cho có tinh thần dân tộc hơn… Vậy mặt trận hiệu triệu của Đảng ta hiện nay ở Việt Nam là Việt Nam độc lập đồng minh, hay nói tắt là Việt Minh…”.

Tác giả Hoàng Ngọc Chính cũng nhận định thực tế lịch sử đã chứng minh thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó Mặt trận Việt Minh là nhân tố quan trọng góp phần tập hợp đông đảo quần chúng, hình thành lực lượng hùng hậu để xây dựng khối đoàn kết toàn dân, đồng thời cũng là nhân tố phát động toàn dân nổi dậy cứu nước, đưa Cách mạng Tháng Tám đến thắng lợi vẻ vang.

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 8, Mặt trận Việt Minh sau đó đã công bố Tuyên ngôn, Chương trình và Điều lệ. Tuyên ngôn của Việt Minh là giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, chủ trương “liên hiệp các giới đồng bào yêu nước, không phân biệt giàu nghèo, già trẻ, trai gái, không phân biệt tôn giáo và xu hướng chính trị, đặng cùng nhau mưu cuộc giải phóng và sinh tồn”.

Chủ trương cứu nước, Mặt trận Việt Minh cũng khẳng định “Việt Minh chủ trương liên hiệp các tầng lớp nhân dân, các đoàn thể cách mạng, các dân tộc bị áp bức ở Đông Dương, đặng đánh đổ chủ nghĩa đế quốc làm cho nước Việt Nam và cả xứ Đông Dương được hoàn toàn độc lập”.

Mặt trận Việt Minh đã đề ra Chương trình cứu nước gồm 44 điểm bao gồm các chính sách về chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa… Các chương trình này là sự cụ thể hóa tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh. Nhờ có chủ trương, chính sách rõ ràng, đúng đắn, Mặt trận Việt Minh đã phát triển nhanh chóng từ nông thôn đến thành thị, từ miền ngược đến miền xuôi góp phần xây dựng và phát triển lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám.

Ngày 2.9.1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Nhà nước công - nông đầu tiên ở Đông Nam Á.

Ngọn cờ tập hợp sức mạnh toàn dân

TS Nguyễn Viết Chức - Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Văn hóa - Xã hội (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) nhìn nhận: “Cách mạng Tháng Tám thành công để lại nhiều bài học. Bài học quan trọng nhất chính là Đảng đã giao trách nhiệm lãnh đạo quần chúng nhân dân đứng lên giành chính quyền cho “người cộng sự” của mình, đó là Mặt trận Việt Minh”. Dưới sự tập hợp, lãnh đạo của Mặt trận Việt Minh, nhân dân ta đã nhất tề đứng lên giành độc lập, tự do cho đất nước.

Ông Chức cho rằng, nhiều bạn bè trên thế giới vẫn chưa hiểu hết vì sao một Đảng mới 15 năm tuổi lại lãnh đạo nhân dân đứng lên giành chính quyền từ tay thực dân phong kiến thành công, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do. Lúc bấy giờ, ta chỉ có khoảng 5.000 đảng viên với vũ khí trang bị rất thô sơ, còn kẻ thù thì rất mạnh.

Người Việt Nam ta có truyền thống nồng nàn yêu nước, là dân tộc không bao giờ chịu khuất phục trước bất cứ kẻ thù nào. Bị đàn áp, đô hộ đến cả ngàn năm mà nhân dân ta còn vùng lên giành lại đất nước, chứng tỏ không kẻ thù nào có thể đàn áp, đồng hóa dân tộc này. Từ truyền thống quý báu đó, Đảng đã giao cho Mặt trận Việt Minh, tập hợp sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân để khi thời cơ đến là có thể đứng lên giành lại chính quyền trong Tổng khởi nghĩa tháng 8.

Những hiện vật còn lại đến hôm nay cũng cho chúng ta những góc nhìn về vai trò tập hợp lực lượng toàn dân tộc của Mặt trận. Tác giả Hoàng Ngọc Chính cho biết, trong các sưu tập tài liệu, hiện vật hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, sưu tập tài liệu, hiện vật liên quan đến Mặt trận Việt Minh rất đa dạng về loại hình, phong phú về chất liệu và kỹ thuật in ấn.

Nhóm hiện vật liên quan đến hoạt động xây dựng lực lượng chính trị gồm có: Bản thảo của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về phát triển tổ chức quần chúng và Việt Minh năm 1941, Tuyên ngôn của Việt Nam Độc lập đồng minh, Dấu đồng của Tổng bộ Việt Minh, Dấu dùng đóng trên đầu tờ báo “Việt Nam Độc Lập”, Chương trình Việt Minh, Điều lệ của các tổ chức cứu quốc đoàn thể...

Trong sưu tập này còn có nhiều tài liệu, hiện vật về sự ra đời và phát triển mạnh mẽ của các lực lượng vũ trang và bán vũ trang nhằm chuẩn bị Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước, như các loại vũ khí thô sơ, dao, kiếm, súng kíp.

Tác giả Hoàng Ngọc Chính nêu nhận định: Mặt trận Việt Minh được thành lập đã giương cao ngọn cờ dân tộc, xác định đúng kẻ thù, có những chủ trương, chính sách đúng đắn, những khẩu hiệu đấu tranh thích hợp, đáp ứng yêu cầu cách mạng, phù hợp với nguyện vọng và quyền lợi bức thiết của mọi tầng lớp nhân dân, được đông đảo quần chúng nhân dân ủng hộ, trở thành ngọn cờ tập hợp sức mạnh toàn dân, là động lực cơ bản của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Vai trò của Mặt trận Việt Minh không chỉ tạo dấu ấn lịch sử trong thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, mà còn để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho công tác xây dựng Mặt trận, tập hợp lực lượng, đoàn kết dân tộc trong các giai đoạn cách mạng sau này.

Xem bản gốc tại đây