Thúc đẩy khối đại đoàn kết dân tộc trong kỷ nguyên kỹ thuật số

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ X nhiệm kỳ 2024-2029, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh hơn bao giờ hết vai trò của Mặt trận trong việc quy tụ sức mạnh nhân dân, nhất là trong kỷ nguyên của khoa học và công nghệ. Chúng ta đang sống trong một thời kỳ mà chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới.

Internet, mạng xã hội và các nền tảng số đã làm thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin, kết nối và bày tỏ quan điểm.

Trong đời sống hằng ngày, người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến, họp từ xa, chia sẻ ý kiến qua mạng xã hội, cho thấy công nghệ đã len sâu vào mọi ngóc ngách của đời sống.

Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu cấp thiết: MTTQ phải chủ động chuyển đổi số, đổi mới phương thức vận hành, đưa hoạt động của Mặt trận đến gần người dân hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn. Không dừng lại ở việc nâng cấp hệ thống quản lý, chuyển đổi số còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: củng cố khối đại đoàn kết toàn dân thông qua công nghệ.

Kỷ nguyên mới gõ cửa

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ trên toàn cầu, môi trường xã hội số đang làm thay đổi cách con người tiếp cận thông tin và tham gia các hoạt động xã hội. Việt Nam có hơn 79,8 triệu người sử dụng Internet, tương đương gần 78,8% dân số; có 76,2 triệu người dùng mạng xã hội, chiếm hơn 75% dân số. Không chỉ là con số, đó là minh chứng cho sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi của người dân, từ tiếp cận thông tin đến giao tiếp và bày tỏ quan điểm. Các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Instagram hay Facebook trở thành nơi hình thành dư luận, nơi các vấn đề xã hội được chia sẻ, lan tỏa.

Trong bối cảnh đó, khối đại đoàn kết dân tộc không thể chỉ được xây dựng trên những phương thức truyền thống. Đoàn kết không chỉ là tinh thần, mà còn phải hiện diện trên không gian số, nơi người dân bày tỏ tiếng nói của mình. MTTQ Việt Nam cần phải bước vào môi trường số bằng tâm thế chủ động, thay đổi tư duy và phương thức tiếp cận để không tụt lại phía sau sự chuyển mình của đất nước.

Ngày 16.9.2025, tại Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến với Trung ương các tổ chức chính trị - xã hội và Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố về chuyển đổi số, Mặt trận số, bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam lưu ý, các tổ chức chính trị - xã hội cần đẩy nhanh việc tích hợp các hệ thống thông tin, dữ liệu vào các hệ thống, dữ liệu quốc gia; đẩy mạnh công tác tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân qua nền tảng Mặt trận số; đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân biết và phản ánh, kiến nghị, tâm tư nguyện vọng với MTTQ và các tổ chức chính trị xã hội các cấp; kịp thời xử lý các phản ánh, kiến nghị nhanh chóng, chính xác, đảm bảo sự hài lòng của mỗi người dân.

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã xây dựng Đề án chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn 2035; khảo sát hạ tầng ở các địa phương và nâng cấp hệ thống mạng, bảo đảm sự đồng bộ trên toàn bộ hệ thống. Một bước đột phá quan trọng là việc thí điểm nền tảng “Mặt trận số” ngày 15.8.2025 với hai ứng dụng chính: Cơ sở dữ liệu trực tuyến thống nhất và phần mềm tiếp nhận, xử lý kiến nghị của nhân dân. Cơ sở dữ liệu này cho phép quản lý thông tin từ cấp Trung ương đến tận thôn, bản, tổ dân phố; đồng thời hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị tạo điều kiện để người dân trực tiếp gửi ý kiến tới Mặt trận các cấp.

Chỉ sau một tháng triển khai, hệ thống đạt kết quả ấn tượng: 34/34 tỉnh, thành phố cập nhật danh sách thôn, bản; hơn 61.000 đơn vị cơ sở được nhập dữ liệu; hơn 7.000 cán bộ cấp tỉnh và hơn 270.000 cán bộ cấp xã được cập nhật lên hệ thống. Sự kết nối này tạo ra một “hệ sinh thái số” giúp Mặt trận theo dõi, nắm bắt thông tin kịp thời, từ đó giải quyết nhanh các kiến nghị của người dân.

Chuyển đổi số và khối đại đoàn kết dân tộc

Mục tiêu lớn nhất của chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ Việt Nam không phải là công nghệ mà là con người. Khi mỗi người dân đều có thể tiếp cận công nghệ, đều có thể nói lên tiếng nói của mình và dễ dàng gửi ý kiến tới cơ quan chức năng, thì sức mạnh đại đoàn kết dân tộc được phát huy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Trong xã hội số, bất kỳ cá nhân nào cũng có thể trở thành một “điểm kết nối”, chia sẻ thông tin, đóng góp ý kiến và tham gia xây dựng cộng đồng. Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đặt mục tiêu xây dựng nền tảng xã hội số, hướng tới việc mọi công dân đều có khả năng tiếp cận, sử dụng và sáng tạo nội dung số. Mọi người dân đều có quyền tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, giám sát và phản biện xã hội trên nền tảng công nghệ.

Tuy nhiên, vẫn còn hơn hàng triệu người dân chưa tham gia đầy đủ vào môi trường số. Ở nhiều vùng sâu, vùng xa, thậm chí vẫn còn nhiều thôn, bản chưa có sóng viễn thông. Khi người dân không có hạ tầng hoặc kỹ năng số, khoảng cách thông tin sẽ ngày càng lớn, vô tình tạo ra sự phân tách trong việc tiếp cận tri thức và tham gia các hoạt động của xã hội.

Để giải quyết khoảng cách này, MTTQ Việt Nam đã triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, giúp người dân làm quen với công nghệ, từ thao tác đơn giản như cài ứng dụng đến sử dụng các nền tảng để phản ánh ý kiến. Công nghệ không còn là lãnh địa riêng của nhóm người am hiểu kỹ thuật, mà trở thành công cụ đại chúng để mọi người dân có thể tham gia xây dựng và bảo vệ đất nước.

Song song đó, trên không gian mạng, nguy cơ chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc ngày càng gia tăng. Các phần tử thù địch lợi dụng mạng xã hội để tung tin thất thiệt, xuyên tạc đường lối, chủ trương, kích động mâu thuẫn. MTTQ Việt Nam xác định rõ nhiệm vụ: Tăng cường tuyên truyền, giúp người dân nâng cao nhận thức và kỹ năng nhận diện thông tin sai trái. Khi mỗi người dân có tư duy phản biện, biết phân tích và xác minh nguồn tin, sức mạnh đoàn kết sẽ trở thành “lá chắn” bảo vệ quốc gia trên không gian số.

Công tác chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận không dừng lại ở quản lý văn bản điện tử hay họp trực tuyến. Mặt trận đang xây dựng kho dữ liệu điện tử thống nhất, số hóa toàn bộ tài liệu, hồ sơ giám sát, phản biện xã hội và kiến nghị cử tri. Tất cả văn bản đi - đến được thực hiện trên môi trường mạng với chữ ký số cá nhân của cán bộ. Khi người dân gửi phản ánh qua mạng xã hội, email, Zalo hay nền tảng số của Mặt trận, thông tin được tiếp nhận và xử lý nhanh chóng. Từ đó, tạo dựng niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị.

Chuyển đổi số mở ra thời cơ để MTTQ Việt Nam củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong thời đại mới.

Khi công nghệ trở thành công cụ để người dân bày tỏ tiếng nói, tham gia xây dựng chính sách và giám sát hoạt động của cơ quan công quyền, khối đại đoàn kết sẽ trở nên bền chặt hơn bao giờ hết. Đây chính là bước đi chiến lược để bảo vệ và phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.

Xem bản gốc tại đây