Bảo hiểm tiền gửi từ 1.5 mở rộng chi trả sớm cho người gửi tiền

Từ ngày 1.5.2026, nhiều quy định mới về bảo hiểm tiền gửi chính thức có hiệu lực theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 và Thông tư 33/2026/TT-BTC, trong đó đáng chú ý là việc mở rộng các trường hợp chi trả bảo hiểm sớm, điều chỉnh cơ chế xác định hạn mức chi trả và bổ sung công cụ hỗ trợ thanh khoản cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi.

Mở rộng trường hợp chi trả bảo hiểm tiền gửi

Trước đây, theo Điều 22 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012, nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm chủ yếu phát sinh khi tổ chức tín dụng vẫn lâm vào tình trạng phá sản sau khi kết thúc kiểm soát đặc biệt hoặc khi Ngân hàng Nhà nước xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi.

Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh kể từ một trong các thời điểm sau:

Phương án phá sản tổ chức tín dụng được phê duyệt hoặc Ngân hàng Nhà nước xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền.

Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt trong trường hợp tổ chức tín dụng có lỗ lũy kế lớn hơn 100% vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất.

Ngân hàng Nhà nước thông báo cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi thực hiện chi trả nhằm bảo đảm an toàn hệ thống, trật tự, an toàn xã hội khi tổ chức tín dụng bị mất hoặc có nguy cơ mất khả năng chi trả.

Việc bổ sung hai trường hợp chi trả sớm được đánh giá là điểm mới quan trọng, góp phần ổn định tâm lý người gửi tiền và hạn chế nguy cơ rút tiền hàng loạt tại tổ chức tín dụng yếu kém.

Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi do Ngân hàng Nhà nước quyết định theo từng thời kỳ

Trước đây, theo Quyết định 32/2021/QĐ-TTg, hạn mức chi trả tối đa đối với toàn bộ tiền gửi được bảo hiểm (gồm cả gốc và lãi) của một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi là 125 triệu đồng.

Theo khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, hạn mức chi trả sẽ do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định theo từng thời kỳ.

Quy định mới giúp cơ quan quản lý linh hoạt điều chỉnh hạn mức chi trả phù hợp với biến động kinh tế và lạm phát, qua đó nâng cao khả năng bảo vệ người gửi tiền.

Bổ sung cơ chế vay đặc biệt lãi suất 0% khi quỹ chi trả không đủ

Theo khoản 1 Điều 38 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, tổ chức bảo hiểm tiền gửi được vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước với lãi suất 0% và không cần tài sản bảo đảm khi quỹ dự phòng nghiệp vụ không đủ để thực hiện nghĩa vụ chi trả.

Trường hợp quỹ dự phòng không đủ được xác định khi tổ chức bảo hiểm tiền gửi đã sử dụng hết nguồn quỹ nhưng vẫn chưa đáp ứng được nghĩa vụ chi trả.

Ngoài ra, việc bán giấy tờ có giá chưa đến hạn hoặc rút tiền gửi chưa đến hạn phải bảo đảm nguyên tắc bảo toàn vốn trong hoạt động đầu tư.

Quy định mới giúp tăng khả năng chủ động nguồn lực chi trả trong các tình huống rủi ro hệ thống.

Điều chỉnh cơ chế phân phối chênh lệch thu chi tài chính hàng năm

Theo Điều 17 Thông tư 33/2026/TT-BTC, cơ chế phân phối chênh lệch thu chi tài chính của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được điều chỉnh theo hướng thay đổi tỉ lệ trích lập các quỹ.

Cụ thể, tỉ lệ trích quỹ đầu tư phát triển giảm từ mức tối đa 30% xuống còn tối đa 10%.

Hai quỹ thưởng người quản lý và quỹ khen thưởng người lao động được hợp nhất thành một quỹ khen thưởng chung để chi cho hoạt động khen thưởng và phúc lợi.

Mức trích quỹ khen thưởng, phúc lợi đối với đơn vị xếp loại B được điều chỉnh lên tối đa không quá 2 tháng lương.

Ngoài ra, bổ sung quy định trích tối đa 5% vào quỹ dự phòng tài chính, với mức tối đa của quỹ không vượt quá 20% vốn điều lệ của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Điều chỉnh thời hạn gửi kế hoạch tài chính hằng năm

Thông tư 33/2026/TT-BTC cũng điều chỉnh thời hạn gửi kế hoạch tài chính của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Theo đó, trước ngày 1.2 hằng năm, căn cứ kết quả hoạt động của năm trước, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam phải rà soát, hoàn chỉnh kế hoạch tài chính và gửi Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính phục vụ công tác giám sát tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động.

Quy định này sớm hơn so với trước đây khi thời hạn gửi kế hoạch tài chính được thực hiện trước ngày 1.3 theo Thông tư 312/2016/TT-BTC.

Đọc bản gốc tại đây