Cần thống nhất quy định tác nghiệp báo chí tại phiên tòa

Tòa án nhân dân Tối cao mới đây đã công bố dự thảo Thông tư quy định về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm, ghi hình diễn biến phiên tòa.

Dự thảo có quy định người vi phạm nội quy phiên tòa bị buộc rời khỏi phòng xử án, khu vực xét xử khi thuộc một trong 14 trường hợp, trong đó có quy định nhà báo không thực hiện yêu cầu của Tòa án về việc xuất trình thẻ nhà báo khi tham dự phiên tòa để hoạt động nghiệp vụ báo chí.

Nếu quy định này được giữ nguyên khi ban hành chính thức, có thể dẫn tới cách hiểu rằng chỉ người có thẻ nhà báo mới được tác nghiệp tại phiên tòa, còn phóng viên chưa có thẻ - dù có giấy giới thiệu hợp lệ - vẫn không được tham dự để hoạt động nghiệp vụ báo chí.

Trong khi đó, Luật Báo chí năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 1.7.2026) đã có bước điều chỉnh quan trọng khi chính thức ghi nhận khái niệm "phóng viên" là người làm việc tại cơ quan báo chí, thực hiện nhiệm vụ tác nghiệp, viết tin, bài. Phóng viên có thể là người đã được cấp thẻ nhà báo hoặc chưa được cấp thẻ.

Đáng chú ý, khoản 4 Điều 27 Luật Báo chí 2025 quy định: "Người chưa được cấp thẻ nhà báo khi hoạt động nghiệp vụ báo chí phải có giấy giới thiệu do cơ quan báo chí nơi công tác cấp và được thực hiện quyền, nghĩa vụ như nhà báo…".

Điểm d khoản 2 Điều 27 Luật Báo chí 2025 quy định về quyền nhà báo: "Được hoạt động nghiệp vụ báo chí tại các phiên tòa xét xử công khai; được bố trí khu vực riêng để tác nghiệp; được liên lạc trực tiếp với người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của pháp luật".

Trao đổi với Lao Động ngày 18.3, ông Nguyễn Mạnh Tuấn - Phó Trưởng Ban chuyên trách Ban Kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam - cho biết, Luật Báo chí 2025 cho phép phóng viên chưa được cấp thẻ nhà báo được tác nghiệp nếu có giấy giới thiệu do cơ quan báo chí cấp và được thực hiện quyền, nghĩa vụ như nhà báo, bao gồm quyền hoạt động tại phiên tòa công khai.

Ông Nguyễn Mạnh Tuấn cho rằng, dự thảo Thông tư có thể dẫn đến nguy cơ xung đột pháp lý nếu thông tư được ban hành, có hiệu lực. Theo quy định hiện nay, khi phóng viên/nhà báo tác nghiệp xuất trình được thẻ nhà báo hoặc giấy giới thiệu có giá trị như nhau. Nếu quy định theo dự thảo Thông tư sẽ ảnh hưởng đến quyền tác nghiệp của người làm báo, chỉ người có thẻ nhà báo mới được tác nghiệp tại phiên tòa.

Phó Trưởng Ban chuyên trách Ban Kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam đề nghị dự thảo Thông tư điều chỉnh lại cho phù hợp với Luật Báo chí năm 2025, trong đó người làm báo đến tác nghiệp tại phiên tòa chỉ cần mang các giấy tờ cần thiết như thẻ nhà báo hoặc giấy giới thiệu của cơ quan báo chí.

"Trong một cơ quan báo chí, không phải mọi người làm báo đều có thẻ nhà báo, họ phải đáp ứng đủ các điều kiện trong Luật, có thời gian công tác đủ lâu và được cơ quan đề xuất mới có thẻ", ông Nguyễn Mạnh Tuấn nói và đề nghị ngoài thẻ nhà báo, người làm báo chưa được cấp thẻ khi tham dự phiên tòa để hoạt động nghiệp vụ báo chí cần xuất trình giấy giới thiệu do cơ quan báo chí cấp.

Sự điều chỉnh này không làm suy giảm tính nghiêm minh của nội quy phòng xử án. Ngược lại, nó vừa bảo đảm kỷ cương, vừa bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời ghi nhận đúng thực tiễn hoạt động báo chí nhiều năm qua.

Đọc bản gốc tại đây