Cục Thuế cảnh báo hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán trốn thuế

Cục Thuế đã có Công văn 1902/CT-CĐS năm 2026 phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính.

Cục Thuế cho biết, thời gian qua, các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử và dịch vụ giá trị gia tăng trong lĩnh vực thuế đã phối hợp triển khai nhiều phần mềm ứng dụng như quản lý bán hàng, kế toán thuế, hóa đơn điện tử, chữ ký số, bảo hiểm xã hội, kê khai thuế... Đặc biệt, việc triển khai hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC, bao gồm hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với hộ, cá nhân kinh doanh, đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực.

Việc này góp phần giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế, tạo thuận lợi cho người tiêu dùng, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế và thu ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, qua công tác quản lý và thông tin từ các cơ quan chức năng, Cục Thuế nhận thấy vẫn tồn tại tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trong cùng một kỳ kế toán năm.

Trong đó, một hệ thống sổ được sử dụng để kê khai với cơ quan thuế, còn hệ thống sổ còn lại được vận hành nội bộ nhằm ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế, qua đó làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp.

Cục Thuế khẳng định đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế, được quy định tại Điều 17, Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019; Điều 13 Luật Kế toán 2015 và Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015.

Theo quy định, hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán hoặc công bố báo cáo tài chính không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán là hành vi bị nghiêm cấm. Đồng thời, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai trung thực, đầy đủ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về hồ sơ thuế.

Việc không ghi chép đầy đủ các khoản thu liên quan đến nghĩa vụ thuế được xác định là hành vi trốn thuế. Trường hợp lập hai hệ thống sổ kế toán nhằm bỏ ngoài sổ tài sản, nguồn vốn còn có thể bị xử lý hình sự.

Cục Thuế nhấn mạnh, mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh phải được ghi nhận trên một hệ thống sổ kế toán duy nhất. Việc vận hành song song hai hệ thống sổ nhằm che giấu doanh thu không chỉ gây thất thu ngân sách mà còn làm méo mó môi trường kinh doanh, ảnh hưởng đến tính minh bạch và kỷ cương pháp luật.

Trên cơ sở đó, Cục Thuế đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ phối hợp triển khai các biện pháp ngăn chặn gian lận thuế.

Cụ thể, không phát triển hoặc hỗ trợ các phần mềm có khả năng vận hành song song nhiều hệ thống sổ kế toán cho cùng một đơn vị trong cùng kỳ kế toán.

Các đơn vị cần tích hợp cơ chế cảnh báo, ghi nhận lịch sử thay đổi dữ liệu, phát hiện dấu hiệu bất thường trong phần mềm kế toán để kịp thời cảnh báo cho khách hàng.

Đồng thời, thực hiện kết nối dữ liệu giữa phần mềm quản lý bán hàng, kế toán và hóa đơn điện tử nhằm truyền đầy đủ thông tin giao dịch về cơ quan thuế theo quy định.

Cục Thuế cũng yêu cầu phối hợp cung cấp thông tin các trường hợp có dấu hiệu sử dụng song song nhiều hệ thống sổ kế toán, bao gồm tên người nộp thuế, mã số thuế và địa chỉ kinh doanh.

Bên cạnh đó, các tổ chức phải lập danh sách toàn bộ khách hàng sử dụng phần mềm đến hết ngày 31.3.2026 và gửi về cơ quan thuế trước ngày 8.4.2026.

Định kỳ trước ngày mồng 5 hằng tháng, các đơn vị tiếp tục cập nhật danh sách khách hàng sử dụng phần mềm và gửi về địa chỉ thư điện tử: baocao.pmkt@gdt.gov.vn.

Theo Cục Thuế, việc phối hợp của các tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và minh bạch, đồng thời thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Đọc tin gốc tại đây.