Cuộc đua tranh suất mua nhà ở xã hội
TPHCM - Dù đã có những chuyển biến tích cực, nguồn cung nhà ở xã hội thực tại đang quá tải trước nhu cầu quá lớn của người lao động.
Hơn 12.000 người tranh suất mua 750 căn hộ nhà ở xã hội
Theo báo cáo của Phòng Phát triển đô thị Sở Xây dựng TPHCM, từ đầu năm 2026, TPHCM đã khởi công 2 dự án nhà ở xã hội với quy mô 2.656 căn. Đồng thời, một dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, cung cấp 580 căn. Hiện có 11 dự án đang thi công, với quy mô khoảng 9.700 căn.
Trong thời gian tới, dự kiến có thêm 3 dự án sẽ khởi công trước ngày 31.3, quy mô 4.600 căn. TPHCM cũng dự kiến khởi công 41 dự án trước ngày 30.6.2026, với tổng quy mô khoảng 29.200 căn. Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026 - 2027, TPHCM sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng 49 dự án nhà ở xã hội, cung cấp khoảng 36.400 căn hộ.
Nhìn vào những con số trên có thể thấy công tác triển khai nhà ở xã hội của TPHCM đang có sự chuyển biến mạnh mẽ. Tuy nhiên, nguồn cung hiện tại đang quá tải trước nhu cầu quá lớn của người lao động. Nhà ở xã hội đáng lẽ phải dễ tiếp cận hơn, nhưng thực tế lại đang trở thành “cuộc đua” đầy áp lực.

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), đưa ra một minh chứng đó là câu chuyện tại Dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt tại phường Diên Hồng, TPHCM sau khi có thông báo nhận đăng ký hồ sơ thì đã có hơn 12.000 hồ sơ đăng ký cho khoảng 750 căn hộ trong quỹ nhà ở xã hội mở bán và cho thuê.
Điều này phản ánh nhu cầu rất lớn về nguồn cung nhà ở xã hội trong khi số căn hộ phân bổ rất hạn chế. Theo ông Châu, hơn nửa số căn hộ của dự án nhà ở xã hội nói trên được dành cho lực lượng vũ trang (từ đặc thù quỹ đất). Và chỉ còn khoảng 50% số căn hộ còn lại được đưa ra phân bổ cho các đối tượng khác. Tuy nhiên, trong phần này, khoảng 70% căn dành cho nhóm ưu tiên, gồm những người bị Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án.
Cần gỡ nhiều rào cản để tăng nguồn cung nhà ở xã hội
Theo chỉ tiêu về phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026-2030, TPHCM là địa phương được giao chỉ tiêu xây dựng loại nhà ở này lớn nhất cả nước, năm nay là 28.500 căn và đạt 181.257 căn trong 4 năm tới. Trong đó, riêng từ 2028 đến 2030, đô thị lớn nhất cả nước cần xây dựng 38.200 căn mỗi năm. Dù TPHCM đã có những chuyển biến tích cực, số lượng dự án hoàn thành và đang triển khai vẫn còn cách xa nhu cầu thực tế của người dân.

Ông Lê Hoàng Châu cho biết, một trong những nguyên nhân khiến số lượng hồ sơ đăng ký tăng đột biến là do quy định mới đã bỏ tiêu chí cư trú. Điều này khiến người dân từ nhiều địa phương có thể đăng ký mua nhà ở xã hội tại TPHCM nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập và nhà ở. Hệ quả là nhu cầu dồn về các đô thị lớn, làm gia tăng áp lực lên số ít dự án hiện có. Nếu tổ chức bốc thăm thì cần phải thuê sân vận động mới đủ cho người dân có nhu cầu.
Các doanh nghiệp cho rằng thị trường nhà ở xã hội vẫn đang vướng nhiều rào cản. Đặc biệt vấn đề đau đầu nhất hiện nay chính là chưa thực sự dễ tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi.
Theo tìm hiểu của phóng viên báo Lao Động, một số doanh nghiệp đang triển khai dự án nhà ở xã hội cho biết, dù đã hoàn thiện pháp lý, đáp ứng đầy đủ điều kiện triển khai, nhưng đến khâu tiếp cận vốn thì gặp khó. Trước đây khi dự án hoàn tất pháp lý, các ngân hàng chủ động tiếp cận, thậm chí tích cực mời chào cho vay. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, tín dụng bất ngờ bị siết lại, khiến doanh nghiệp rơi vào thế bị động.
Chủ đầu tư thì chưa thực sự dễ tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi trong thời gian dài, trong khi người mua nhà phải vay với lãi suất khoảng 5,4%/năm, cao hơn so với giai đoạn trước và chưa đủ hấp dẫn so với chính sách hỗ trợ ở một số quốc gia. Thậm chí mức lãi hiện đã cao hơn con số trên rất nhiều (khoảng trên 7%).
Một số doanh nghiệp đã chủ động giãn tiến độ thanh toán hoặc hỗ trợ lãi suất trong thời gian đầu để đồng hành cùng người mua. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời và khó duy trì nếu không có sự cải thiện từ chính sách tín dụng.
Theo kết quả khảo sát quy mô lớn, Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM nhận thấy nhu cầu về nhà ở giai đoạn 2026-2030 là rất lớn. Trong đó, nhóm có nhu cầu thuê, thuê mua nhà ở xã hội chiếm tỉ trọng đáng kể, đặc biệt tại các khu vực nội thành phát triển và khu vực ngoại thành gần với các khu công nghiệp, khu chế xuất.
Vấn đề là cần thay đổi cách tiếp cận tài chính đối với nhà ở xã hội, nhất là phân khúc cho thuê. Tại TPHCM có ít nhất hai nhóm đối tượng có nhu cầu nhà ở xã hội: một là cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang; hai là công nhân và nhóm lao động thu nhập thấp đô thị. Với nhóm thứ hai, nhu cầu thuê chiếm tới khoảng 80%, trong khi chính sách hiện nay vẫn thiên về bán.
Đọc bản gốc tại đây