Đa dạng phương pháp, đẩy mạnh hiệu quả phòng chống ma túy vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Đảm bảo cơ chế thông suốt từ trung ương đến cơ sở

Trong thời gian qua, nhiều hoạt động cụ thể được tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy, hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy (PCMT) năm 2025 thông qua việc tăng cường chỉ đạo, phối hợp và đa dạng hóa tuyên truyền.

Sự thành công của một chiến dịch luôn bắt nguồn từ công tác chỉ đạo điều hành sát sao. Theo thông tin từ Bộ Dân tộc và Tôn giáo (DTTG), ngay sau khi có Công văn số 4685/VPCP-KGVX ngày 27.5.2025 của Văn phòng Chính phủ về việc triển khai Tháng hành động PCMT, bộ nhanh chóng thể hiện vai trò tiên phong của mình, ban hành Công văn số 885/BDTTG-TTCTDTTG vào ngày 13.6.2025, kịp thời gửi đến các Sở DTTG; Sở Nội vụ có ban DTTG hoặc phòng tôn giáo các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các Vụ, đơn vị thuộc bộ.

Trong đó chỉ đạo cụ thể việc tổ chức triển khai các hoạt động hưởng ứng “Tháng hành động PCMT năm 2025” trong vùng dân tộc thiểu số và miền núi (DTTSMN).

Đặc biệt ở cấp địa phương, các cơ quan công tác dân tộc của các tỉnh, thành phố đã phát huy vai trò chủ động, tích cực tham mưu cho UBND tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch và chỉ đạo triển khai các hoạt động hưởng ứng một cách đồng bộ.

Chính cơ chế phối hợp chặt chẽ, đảm bảo thông suốt từ trung ương đến cơ sở đang tạo tiền đề vững chắc cho việc thực hiện các mục tiêu đề ra trong Tháng hành động PCMT năm 2025.

Truyền thông đa dạng và sâu rộng

Một điểm nhấn rõ nét là trong Tháng hành động, các hoạt động tuyên truyền được triển khai một cách đa dạng và sâu rộng. Không chỉ quán triệt đến toàn thể công chức, viên chức, người lao động về việc triển khai Tháng hành động PCMT tại cơ quan, đơn vị mình, các nội dung tuyên truyền về PCMT được lồng ghép hiệu quả vào các lớp tập huấn, hội thảo về công tác dân tộc.

Các cơ sở đào tạo thuộc Bộ DTTG cũng tích cực hưởng ứng, tham gia Tháng hành động PCMT. Học viện Dân tộc và các Trường thuộc Bộ DTTG cũng tận dụng các nền tảng trực tuyến như Website, Fanpage của nhà trường để tuyên truyền.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động tuyên truyền trực tiếp đã được tổ chức cho cán bộ, giáo viên, đoàn viên, học sinh, sinh viên, trọng tâm là nhấn mạnh hậu quả, tác hại của ma túy, đặc biệt là ma túy tổng hợp và ma túy núp bóng các loại thực phẩm như bánh kẹo, đồ uống, thảo mộc, thuốc lá điện tử.

Các kênh thông tin đại chúng cũng được khai thác hiệu quả. Các đơn vị thông tin, báo chí của Bộ tăng cường thời lượng, tần suất thông tin, tuyên truyền về PCMT, nhất là các quy định của Luật PCMT năm 2021; xây dựng và đăng tải nhiều tư liệu, tài liệu truyền tải thông điệp ý nghĩa, cũng như giới thiệu các gương người tốt, việc tốt trong công tác PCMT tại vùng DTTSMN.

Cùng với việc thực hiện linh hoạt công tác tuyên truyền, phù hợp với đặc thù địa bàn, công tác nắm tình hình triển khai PCMT ở địa phương cũng được tăng cường tại các khu vực DTTSMN. Cơ quan công tác dân tộc các tỉnh, thành phố chủ động phối hợp với các sở, ngành liên quan để tham mưu cho UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác tuyên truyền.

Sự đa dạng về hình thức tuyên truyền cũng được triển khai hiệu quả như tuyên truyền pháp luật về PCMT trên loa phát thanh của xã, huyện tại khu dân cư có đông đồng bào DTTS sinh sống, phát tờ rơi, treo băng rôn, panô trên các tuyến đường.

Đáng chú ý, các nội dung tuyên truyền không dừng lại ở việc cảnh báo tác hại của ma túy mà còn vận động đồng bào DTTSMN không trồng cây có chứa chất ma túy, nâng cao nhận thức về hậu quả, tác hại của ma túy kết hợp với triển khai các dự án, chương trình phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi.

Vận động đồng bào tích cực tham gia tố giác tội phạm

Đặc biệt, việc vận động đồng bào DTTSMN tích cực tham gia tố giác tội phạm ma túy, phát hiện kịp thời thông báo cho cơ quan Công an và không để kẻ xấu lợi dụng, kích động nhân dân, đảm bảo an ninh trật tự trong vùng DTTSMN đã được đẩy mạnh.

Có thể thấy rõ nhất là các hội nghị phổ biến giáo dục pháp luật về PCMT cũng được lồng ghép tổ chức đến người có uy tín và đồng bào DTTSMN. Như tại tỉnh Phú Thọ, có đến 4 hội nghị tuyên truyền về phòng, chống mua bán người, PCMT được tổ chức tại Yên Lập, Thanh Sơn với 420 người tham gia. Tỉnh cũng in và cấp phát 2.000 tờ rơi có nội dung tuyên truyền về công tác phòng, chống tội phạm, tệ nạn ma túy tại địa bàn các xã vùng DTTSMN.

Khu vực tỉnh Hòa Bình (cũ) cũng tổ chức 11 lớp với 694 học viên là Bí thư chi bộ, trưởng thôn, xóm; trưởng và phó các đoàn thể của xóm và đại diện các hộ dân tại nhiều địa bàn như Lạc Sơn, Kim Bôi, Lương Sơn, Đà Bắc.

Tại tỉnh Thanh Hóa, 3 hội nghị tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật được tổ chức trên địa bàn vùng DTTSMB, khu vực biên giới cho 575 đại biểu là cán bộ, công chức cấp xã, thôn, bản, người có uy tín và người dân.

Đồng thời, công tác phối hợp của các sở, ban, ngành trong thực hiện công tác PCMT vùng DTTSMN cũng được tăng cường, bao gồm các hoạt động như cai nghiện; chính sách ưu đãi, thu hút doanh nghiệp tạo việc làm cho người sau cai nghiện ma túy; hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm giúp đỡ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng; hạn chế thấp nhất tỉ lệ tái nghiện.

Các trang tin điện tử của Sở DTTG các địa phương cũng tăng cường đưa tin, bài, ảnh, phóng sự về phòng, PCMT, nhằm cung cấp thông tin bổ ích và nâng cao nhận thức. Công an địa phương thông tin về tác hại của ma túy, như vận động đồng bào dân tộc Mông không tái trồng cây thuốc phiện tại Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.

Phát huy vai trò của già làng, trưởng bản

Tiếp tục phát huy những kết quả đạt được thời gian qua, Bộ DTTG đề ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm cho thời gian tới.

Trước hết sẽ tiếp tục thực hiện sự chỉ đạo các văn bản, các Chỉ thị, Nghị quyết của Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Y tế và Ban Chỉ đạo phòng, chống HIV/AIDS, ma túy, mại dâm, tội phạm ma túy, đặc biệt là Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16.8.2019 của Bộ Chính trị (khóa XII) về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy, và Luật PCMT năm 2021.

Đồng thời tiếp tục hướng dẫn cơ quan công tác dân tộc các tỉnh, thành phố phối hợp với các đơn vị chức năng làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao hiệu quả PCMT phù hợp với tình hình hiện nay.

Công tác tuyên truyền về PCMT sẽ tiếp tục được đổi mới, chú trọng hơn nữa đến các đối tượng dễ bị mắc các tệ nạn về ma túy, mại dâm, cũng như quan tâm tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ, học sinh, sinh viên nâng cao nhận thức, ý thức PCMT, tệ nạn xã hội.

Bên cạnh đó, một nhiệm vụ quan trọng khác là phát động toàn dân tham gia vận động người nghiện ma túy đi cai nghiện, quản lý giúp đỡ người nghiện sau cai nghiện, nạn nhân mua bán người tái hòa nhập cộng đồng. Phân công các tình nguyện viên tăng cường tiếp cận tuyên truyền cho gia đình người nghiện và người trong diện có nguy cơ nghiện ma túy.

Tiếp tục phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong đồng bào DTTSMN trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, ma túy, mại dâm, tội phạm ma túy và mua bán người ở từng thôn, bản, phum, sóc, cộng đồng dân cư là yếu tố then chốt để công tác này đạt được hiệu quả bền vững.

Những nỗ lực trên đây thể hiện quyết tâm cao trong việc xây dựng một cộng đồng không ma túy, đặc biệt là trong vùng đồng bào DTTSMN, nơi công tác PCMT còn đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức.