Đăng kiểm chuẩn bị hạ tầng kiểm định khí thải gần 70 triệu mô tô, xe máy

Từ ngày 1.7.2026, quy chuẩn khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy chính thức có hiệu lực, đặt ra áp lực lớn về hạ tầng, nhân lực cho ngành đăng kiểm trong bối cảnh cả nước hiện có gần 70 triệu phương tiện loại này đang lưu hành.

Trước lộ trình triển khai kiểm định khí thải, Cục Đăng kiểm Việt Nam đang chuẩn bị nhiều giải pháp về công nghệ, tổ chức và phát triển mạng lưới cơ sở kiểm định nhằm sẵn sàng cho giai đoạn thực hiện trong thời gian tới.

Theo Thông tư 92 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy chuẩn khí thải xe mô tô, xe gắn máy sẽ được áp dụng từ ngày 1.7.2026. Tuy nhiên, theo đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam, thời điểm triển khai kiểm định trên thực tế sẽ phụ thuộc vào lộ trình cụ thể do Thủ tướng Chính phủ ban hành trong Quyết định sắp tới. Dự kiến, hoạt động kiểm định khí thải xe máy có thể bắt đầu từ ngày 1.7.2027.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Tô An – Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, cùng với việc xây dựng lộ trình, Cục Đăng kiểm Việt Nam đang phát triển phần mềm quản lý kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo hướng số hóa toàn bộ quy trình. Hệ thống này cho phép người dân đăng ký kiểm định trực tuyến, quản lý dữ liệu theo thời gian thực và cấp giấy chứng nhận điện tử, góp phần giảm ách tắc, tăng tính minh bạch và hạn chế tiêu cực.

Về hạ tầng, Cục Đăng kiểm đang rà soát hệ thống cơ sở hiện có để phát triển các dây chuyền kiểm định khí thải chuyên biệt cho xe mô tô, xe gắn máy. Các dây chuyền kiểm định ô tô hiện nay không phù hợp nên các đơn vị phải bố trí khu vực riêng, đầu tư thiết bị chuyên dụng.

Tuy nhiên, theo thống kê, tổng số cơ sở kiểm định xe cơ giới và các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng có khả năng tham gia hoạt động kiểm định khí thải hiện nay tối đa chỉ khoảng 470 cơ sở, mới đáp ứng gần một nửa nhu cầu thực tế.

Để mở rộng mạng lưới, Cục Đăng kiểm Việt Nam đang phối hợp với Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) và Hiệp hội Ô tô, xe máy, xe đạp Việt Nam (VAMOBA), kêu gọi tận dụng hệ thống bảo hành, bảo dưỡng chính hãng của các doanh nghiệp sản xuất xe máy tham gia kiểm định khí thải.

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, ông Trần Quốc Hoan – đại diện Trung tâm đăng kiểm 29.03V (Hà Nội) cho biết, nhiều trung tâm có đủ thiết bị và nhân lực nhưng gặp khó khăn về mặt bằng để triển khai kiểm định khí thải xe máy. Theo ông Hoan, việc hình thành Hiệp hội Bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới trong đó có các cơ sở sửa chữa mô tô, xe máy sẽ góp phần bổ sung nguồn lực cho mạng lưới kiểm định trong thời gian tới.

Tính toán sơ bộ của Cục Đăng kiểm Việt Nam cho thấy, để đáp ứng lộ trình triển khai, cả nước cần khoảng 5.000 dây chuyền kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Riêng Hà Nội và TPHCM – hai địa phương có mật độ phương tiện cao nhất – từ ngày 1.7.2027 cần khoảng 1.000 dây chuyền, trong đó Hà Nội khoảng 400 dây chuyền, TPHCM khoảng 600 dây chuyền.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng kỹ thuật, ngành đăng kiểm cũng phải chuẩn bị số lượng lớn đăng kiểm viên chuyên trách để vận hành các dây chuyền kiểm định khí thải trong thời gian tới.

Theo thống kê, hiện cả nước có gần 70 triệu xe mô tô, xe gắn máy sử dụng động cơ đốt trong đã đăng ký lưu hành. Hà Nội có gần 6 triệu xe, TPHCM gần 9 triệu xe, tạo áp lực rất lớn cho hệ thống kiểm định ngay từ giai đoạn đầu triển khai.

Để tránh tình trạng quá tải, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã kiến nghị xây dựng lộ trình kiểm định khí thải theo từng giai đoạn. Tại Hà Nội và TPHCM, giai đoạn đầu trong khoảng 1,5 năm sẽ tập trung kiểm định các xe sản xuất trước năm 2008 đây là nhóm phương tiện có mức phát thải cao. Giai đoạn 2 kéo dài khoảng 2 năm tiếp theo mở rộng sang các xe sản xuất trước năm 2017. Sau khoảng 3,5 năm, mới triển khai kiểm định toàn bộ xe đang hoạt động.

Đối với các địa phương còn lại, giai đoạn đầu sẽ tập trung vào xe sản xuất trước năm 2017, sau đó mới mở rộng sang toàn bộ phương tiện theo lộ trình phù hợp.

"Cách làm theo từng bước sẽ giúp giảm áp lực hạ tầng ban đầu, tạo thời gian đầu tư thêm dây chuyền, đào tạo nhân lực, đồng thời giúp người dân thích nghi dần với yêu cầu kiểm định khí thải – giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn", ông Tô An cho hay.

Đọc bản gốc tại đây