Đánh giá công chức theo KPI, trả lương theo hiệu quả công việc

Quốc hội vừa biểu quyết thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026. Một trong những nhiệm vụ đáng chú ý tại nghị quyết của Quốc hội là giao Chính phủ thực hiện việc đánh giá công chức theo tiêu chí kết quả thực hiện nhiệm vụ của công chức (KPI);

Siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; kiên quyết khắc phục hiệu quả tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm trong một bộ phận cán bộ công chức.

Chính phủ được giao hoàn thiện quy định về tổ chức bộ máy hành chính, tháo gỡ bất cập, chồng chéo trong vận hành bộ máy mới, đặc biệt ở cấp cơ sở. Nhiệm vụ trọng tâm là xử lý vướng mắc về nguồn lực, nhân lực, cơ sở vật chất, quy hoạch, chuyển đổi số và dữ liệu; phân cấp, phân quyền tối đa gắn với phân bổ nguồn lực và trách nhiệm giải trình.

Trao đổi với Lao Động, ông Nguyễn Tiến Dĩnh - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ - cho rằng, lâu nay việc đánh giá cán bộ, công chức, viên chức vẫn còn mang nặng tính hình thức.

"Năm nào cũng có đánh giá cuối năm, ai cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ, thậm chí xuất sắc. Trong khi đó, thực tế công việc lại chưa phản ánh đúng điều đó.

Nguyên nhân chính là còn tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm. Lãnh đạo e dè khi đánh giá cấp dưới vì lo ảnh hưởng đến quan hệ công tác hoặc bị phản ứng ngược" - ông Nguyễn Tiến Dĩnh nói.

Nhìn nhận từ góc độ thực tiễn, ông Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, cần sớm áp dụng KPI vào bộ máy hành chính.

Nếu doanh nghiệp dùng KPI để đánh giá hiệu quả làm việc của nhân viên, thì cơ quan công quyền cũng có thể làm như vậy. Mỗi cán bộ có chỉ tiêu rõ ràng, có giám sát minh bạch, thì sẽ không còn tình trạng làm việc đối phó, thiếu trách nhiệm.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Hữu Thông (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, khi áp dụng vào khu vực công, KPI sẽ giúp chuyển từ đánh giá theo cảm tính, hình thức sang đánh giá dựa trên kết quả cụ thể hay chuyển sang định lượng. Từ đó tạo động lực phấn đấu và cạnh tranh lành mạnh trong đội ngũ cán bộ, công chức.

Tuy nhiên KPI trong khu vực công không thể bê nguyên từ khu vực tư sang mà cần được điều chỉnh để phù hợp với tính chất đặc thù của hoạt động công vụ, nếu làm không bài bản sẽ phản tác dụng.

Vì khu vực tư có mục tiêu là lợi nhuận và doanh thu, còn khu vực công hướng đến giá trị công và phục vụ người dân và doanh nghiệp là chủ yếu.

Theo đại biểu, một bộ KPI tốt trong khu vực công cần tuân thủ ba nguyên tắc: phù hợp với vị trí việc làm, gắn với mục tiêu chính sách công và có khả năng đo lường minh bạch.

Đặc biệt, trong quá trình nghiên cứu, xây dựng KPI cần phải khảo sát thực tế, phân tích vị trí việc làm cụ thể và phải có sự tham gia của người dân và tổ chức sử dụng dịch vụ công để đảm bảo khách quan.

Việc trả lương theo hiệu quả công việc, mà ở đây là thông qua KPI, sẽ tạo ra sự công bằng tương đối, khuyến khích, thúc đẩy tinh thần làm việc, trách nhiệm của cán bộ, công chức và cảnh báo người làm chưa tốt.

Điều này cũng sẽ giúp giảm tâm lý "bình quân chủ nghĩa" trong khu vực công, nơi mà hiện nay lương thường được trả gần như nhau bất kể mức độ đóng góp.

Đọc bản gốc tại đây