Đề nghị làm rõ quy định loại trừ trách nhiệm hình sự trong ứng dụng khoa học công nghệ

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Dự thảo do Bộ Công an chủ trì xây dựng. Dự thảo Nghị quyết gồm 3 Chương, 13 Điều dự kiến được thực hiện trong 3 năm.

Trường hợp sau thời điểm hết hiệu lực nhưng thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả vẫn còn thì tiếp tục được thực hiện cho đến khi hết thời hạn này, nhưng không quá 2 năm.

Tại Chương II Tờ trình tóm tắt của Chính phủ (có 7 điều, từ Điều 5 đến Điều 11) quy định về xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Theo đó, Chương này có 4 điều để quy định về chính sách xử lý hình sự gồm:

Không truy cứu trách nhiệm hình sự; loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự và miễn trách nhiệm hình sự.

Đồng thời, để thực hiện các chính sách hình sự này, Điều 9, Điều 10 dự thảo Nghị quyết quy định về trình tự, thủ tục tố tụng hình sự và trình tự, thủ tục trong thi hành án hình sự để thực hiện.

Bên cạnh đó, để bảo đảm tương ứng với việc xử lý hình sự, Điều 11 dự thảo Nghị quyết quy định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang tương ứng với các điều kiện về các chính sách xử lý hình sự quy định từ Điều 5 đến Điều 8 Nghị quyết này.

Trong báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nêu rõ, đa số ý kiến nhất trí việc ban hành Nghị quyết là cần thiết.

Việc này nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quan điểm mới của Đảng về xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Về loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đây là chính sách mới, có ý nghĩa quan trọng trong việc khuyến khích đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Tuy nhiên, đề nghị quy định rõ đối tượng áp dụng là người gây thiệt hại hay người gặp thiệt hại; làm rõ mối quan hệ giữa cơ chế này với các quy định hiện hành của Bộ luật Hình sự về loại trừ trách nhiệm hình sự trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới.

Đồng thời cụ thể hóa điều kiện, tiêu chí áp dụng để bảo đảm khách quan, minh bạch, không bị lợi dụng.

Về các quy định liên quan đến miễn trách nhiệm hình sự, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, giảm hình phạt, miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện và xử lý kỷ luật, đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm việc khắc phục hậu quả không trở thành điều kiện duy nhất hoặc điều kiện mang tính chất quyết định tuyệt đối để được hưởng các chính sách khoan hồng.

Việc áp dụng cần được xem xét trên cơ sở tổng thể về tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi; động cơ, mục đích, vai trò của người vi phạm; hậu quả xảy ra; khả năng khắc phục hậu quả và yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân.

Đọc bản gốc tại đây